II GSK 1535/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1372/20 w sprawie ze skargi C. S.A. w W. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 27 marca 2020 r. nr DPS.456.5.2019.KK w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 12 marca 2019 r. nr DPS-WPAII.456.17.2018.EM i umarza postępowanie administracyjne w sprawie; 3. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz J. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. 22 750 (dwadzieścia dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1372/20 oddalił skargę C. S.A. w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Komisja, KNF) z 27 marca 2020 r. nr DPS.456.5.2019.KK w przedmiocie kary pieniężnej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy: Zaskarżoną decyzją KNF utrzymała w mocy własną decyzję z 12 marca 2019 r. nakładającą na spółkę, na podstawie art. 228 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 615, dalej: ustawa o funduszach lub u.f.i.) karę pieniężną w wysokości 250 000 zł za naruszenie przez skarżącą art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach w związku z przeniesieniem na uczestników "[1] Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego" (dalej: [1] FIZ) oraz "[2] Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Aktywów Niepublicznych" (dalej: [2] FIZAN) aktywów tych funduszy, w związku z przeprowadzoną ich likwidacją. KNF wskazała, że ustalenia stanu faktycznego wskazują, że w wyniku czynności podjętych w toku likwidacji [1] FIZ, skarżąca będąca likwidatorem tego funduszu, dokonała przeniesienia na uczestnika tego funduszu (tj. "[3] Fundusz Inwestycji Zamkniętej", dalej: [3] FIZ) 1127 sztuk nieposiadających formy dokumentu obligacji zabezpieczonych serii El, wyemitowanych przez W. S.A. w G.. Ponadto, będąc likwidatorem [2] FIZAN, skarżąca przeniosła na uczestnika tego funduszu (tj. [3] FIZ) wierzytelność w stosunku do C. sp. z o.o. w W. W ocenie KNF dokonane przez skarżącą przeniesienie aktywów likwidowanych funduszy [1] FIZ oraz [2] FIZAN na uczestnika tych funduszy, którym był ten sam podmiot tj. [3] FIZ, nie spełniało wymogów z art. 249 ust. 1 u.f.i. Odnosząc się do wysokości nałożonej kary Komisja wskazała, że jej wysokość, ustalona w oparciu o art. 228 ust. 1 ustawy o funduszach, jest adekwatna do naruszenia. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji z 12 marca 2019 r. W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji wskazał, że w działaniu Komisji nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. W ocenie sądu pierwszej instancji, KNF wyjaśniła motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zdaniem WSA, Komisja prawidłowo przyjęła, że skarżąca, dokonując w drodze datio in solutum przeniesienia na uczestnika funduszu aktywów tego funduszu, w związku z jego likwidacją, naruszyła art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach. WSA, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2018 r. , sygn. akt I CSK 323/17 wskazał, że ustawodawca nie dopuszcza możliwości dokonywania wypłat uczestnikom funduszy w postaci papierów wartościowych, czy innych praw majątkowych, a jedynym dopuszczonym przez ustawodawcę rozwiązaniem jest wypłata uczestnikowi świadczenia pieniężnego w miejsce posiadanych przez niego jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych, a art. 249-251 ustawy o funduszach mają charakter bezwzględnie obowiązujący. WSA podzielił stanowisko Komisji, że niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przepisu art. 249 u.f.i. ponad jego literalne brzmienie, prowadząca do dopuszczenia w treści tej normy możliwości zbycia aktywów likwidowanego funduszu uczestnikom tego funduszu w miejsce wykonania świadczenia pierwotnego, polegającego na wypłacie tym uczestnikom środków pieniężnych uzyskanych ze zbycia aktywów – datio in solutum zgodnie z art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061; dalej: k.c.). Zdaniem sądu pierwszej instancji, rozszerzająca wykładnia byłaby sprzeczna nie tylko z celem ustawy, ale również z celami nadzoru KNF nad funduszami inwestycyjnymi i towarzystwami funduszy inwestycyjnych. W ocenie WSA bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje także podnoszona kwestia wcześniejszego (w 2015 r.) wykreślenia funduszy [1] FIZ i [2] FIZAN z rejestru przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Zdaniem sądu pierwszej instancji postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2018 r. miało fundamentalne znaczenie dla potwierdzenia wykładni art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach, wskazując że niezgodne z prawem jest stosowanie instytucji datio in solutum w przypadku likwidacji funduszu inwestycyjnego. Dlatego też nie można skutecznie zarzucać Komisji, że zdecydowała się na wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie dopiero w 2019 r. Według WSA działanie Komisji było podjęte zgodnie z obowiązującym prawem, a zatem nie można uznać, że istnieją uzasadnione podstawy do zakwestionowania czynności KNF, zwłaszcza że w obowiązujących przepisach brak jest ograniczenia czasowego dla Komisji do wszczęcia postępowania administracyjnego o nałożenie kary administracyjnej na skarżącą jako likwidatora. WSA nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących wysokości nałożonej kary pieniężnej. Sąd pierwszej instancji ocenił, że KNF słusznie uznała, że wobec rangi naruszenia dokonanego przez skarżącą niezbędne jest zastosowanie wobec niej sankcji w postaci kary pieniężnej nałożonej w wysokości adekwatnej do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości przy uwzględnieniu maksymalnego wymiaru kary, o którym mowa w art. 228 ust. 1 pkt 2 u.f.i. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przy wymierzaniu kary pieniężnej Komisja prawidłowo przeanalizowała okoliczności mogące mieć wpływ na wysokość kary, w szczególności wagę naruszenia, fakt braku korzyści uzyskanych przez skarżącą w związku z przeprowadzoną likwidacją funduszy oraz brak strat poniesionych przez uczestników funduszu. J. S.A. w likwidacji w W. (poprzednio: C. S.A. w likwidacji w Warszawie, poprzednio: C. S.A. w Warszawie) wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji i zasądzenie od Komisji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., spółka zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię tj.: a. art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach poprzez jego błędną wykładnię, polegająca na uznaniu, iż zastosowanie przez skarżącą jako likwidatora [1] FIZAN w likwidacji oraz [2] FIZAN w likwidacji w ramach czynności likwidacyjnych związanych z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych danego funduszu inwestycyjnego konstrukcji prawnej świadczenia w miejsce wykonania (tzw. datio in solutum) wskazanej w art. 453 k.c. jest niedopuszczalne i narusza interes uczestników funduszy, w sytuacji, gdy zastosowanie tej konstrukcji nastąpiło za zgodą i wiedzą uczestników funduszy, którzy w wyniku jej zastosowania nie ponieśli żadnej szkody, a cel postępowania likwidacyjnego został przez skarżącą wypełniony; b. art. 228 ust. 1c ustawy o funduszach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż Komisja była uprawniona do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na skarżącą, pełniącą obowiązki likwidatora funduszu [1] FIZAN w likwidacji oraz [2] FIZAN w likwidacji w sytuacji, gdy podmiot pełniący funkcje likwidatora funduszu inwestycyjnego nie jest objęty podmiotową dyspozycją tego przepisu, co wyklucza jego zastosowanie względem tego podmiotu; c. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż na podstawie art. 228 ust. 1c ustawy o funduszach Komisja mogła nałożyć administracyjną karę pieniężną na podmiot pełniący funkcje likwidatora funduszu inwestycyjnego zamkniętego, pomimo braku wskazania likwidatora funduszu w zakresie podmiotowym tego przepisu, co doprowadziło do dyskryminacji skarżącej będącej likwidatorem funduszy [1] FIZAN w likwidacji oraz [2] FIZAN w likwidacji; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienie wyroku bez wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności bez wyjaśnienia dlaczego zdaniem WSA przy analizie dyspozycji art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach pierwszeństwo powinna mieć wykładnia literalna nad wykładnią celowościową, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż stało się podstawą do wydania Wyroku, który nie odpowiada prawu; b. art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i wydanie wyroku oddalającego skargę w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia przepisów prawa, w szczególności art. 249 ust. 1 u.f.i. powinna skutkować wydaniem przez WSA wyroku uchylającego decyzje, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.; c. art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu obowiązujących od 16 maja 2020 r. poprzez jego błędne zastosowanie i zarządzenie przeprowadzenia 20 stycznia 2021 r. posiedzenia niejawnego zamiast rozprawy bez wykazania, iż przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie było możliwe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pozbawiło skarżącego możliwości bezpośredniego zaprezentowania swojego stanowiska w sprawie i składania wniosków dowodowych na jego poparcie. W uzupełnieniu braku formalnego pismem z 24 maja 2021 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skarga kasacyjna spółki oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji w pierwszej kolejności dokonuje oceny zarzutów procesowych, a dopiero w dalszej odnosi się do naruszeń prawa materialnego podnoszonych w rozpoznawanej skardze kasacyjnej. Zachowanie takiej kolejności rozpoznawania zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że ocena stosowania prawa materialnego może być dokonana dopiero wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi zastrzeżeń. Skarga kasacyjna spółki zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne. Odnosząc się do zarzutów procesowych stwierdzić należy, że pośród nich zarzutem podstawowym ze względu na skutki jest naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W przypadku skuteczności tego zarzutu wyrok sądu pierwszej instancji musiałby podlegać uchyleniu, a to czyniłoby bezzasadnym odnoszenie się do innych zarzutów kasacyjnych. Wynika to z tego, że wadliwie skonstruowane uzasadnienie wyroku, a więc niespełniające wymagań formalnych, nie daje podstaw do wypowiadania się w zakresie stosowania prawa materialnego i procesowego. Podkreślić należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. to przepis, który określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku. Zatem wskazuje elementy, z których musi składać się każdy wyrok. Braki w tym zakresie oznaczają naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i tym samym mogą stanowić samoistną przesłankę skuteczności skargi kasacyjnej. W rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie narusza treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd drugiej instancji zauważa i podkreśla, że przepis ten określając wymogi formalne uzasadnienia wyroku nie formalizuje sposobu ich spełnienia. Oznacza to, że prawo nie wymaga określonego formalnie sposobu wypełnienia treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Sposób ten pozostawiony jest autorowi uzasadnienia, który może swobodnie realizować dyspozycję przepisu. Ważne jest tylko to, by z treści uzasadnienia dało się wyciągnąć wniosek, że kontrolowane uzasadnienie realizuje treść przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., a w szczególności zawiera ustalenia w zakresie stanu faktycznego i wyjaśnia podstawę rozstrzygania. Rzeczą oczywistą jest, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku odnoszenia się odrębnie do każdego zarzutu podnoszonego w skardze. Odniesienie takie może być łączne, pod warunkiem że wyjaśnia istotę sporu prawnego będącego podstawą skargi. Należy podkreślić, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może być podstawą kwestionowania merytorycznej strony wyroku. W przypadku kwestionowania tego aspektu sprawy, zarzuty mogą dotyczyć naruszeń prawa materialnego lub procesowego i muszą być stawiane we właściwej podstawie z art. 174 p.p.s.a. Z przedstawionych względów rozpoznawany zarzut należało uznać za nietrafny. W taki sam sposób, a więc jako nietrafny, należy ocenić zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że art. 151 p.p.s.a. nie może być samoistną podstawą kasacyjną. Przepis ten jako przepis wynikowy może być podstawą zarzutu, ale tylko ze względu na naruszenie konkretnych przepisów materialnych lub procesowych stosowanych przez organ. W rozpoznawanym zarzucie taki związek nie został wykazany. Wprawdzie w treści zarzutu pojawia się przepis prawa materialnego: "w szczególności art. 461 § 1 k.s.h.", ale jest to tylko przykładowe wskazanie możliwego naruszenia. Zatem zarzut tak zbudowany nie spełnia warunków prawem wymaganych. Sąd drugiej instancji zauważa, że przepis ten (art. 151 p.p.s.a.) należało łączyć z zarzutami prawa materialnego, bowiem w tym zakresie skarga kasacyjna jest konstruowana wadliwie, gdyż zarzuty nie wskazują przepisów naruszonych przez sąd pierwszej instancji. Faktem oczywistym jest, że sąd ten nie mógł bezpośrednio naruszyć przepisów tam wskazanych, bo przecież nie jest organem i przepisów tych nie stosował. Natomiast sąd ten mógł naruszyć przepisy objęte zarzutami materialnymi w sposób pośredni, a więc poprzez naruszenie ich ze względu na naruszenie art. 151 lub art. 145 § 1-3 p.p.s.a., czyli z powodu wadliwie przeprowadzonej kontroli sądowej zaskarżonego aktu. Wskazując na powyższe przyjąć należy, że zarzuty materialne dotknięte są wadliwością formalną, jednak nie wyłącza ona możliwości oceny zaskarżonego wyroku z punktu widzenia naruszeń prawa opisanych w ich treści. Stanowisko takie wynika z uchwały NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1. Z tych powodów NSA odniesie się do nich w dalszej części uzasadnienia. NSA za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID, bowiem przede wszystkim autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć zarzucane naruszenie tego przepisu, co jest konieczne dla skuteczności zarzutu stawianego w podstawie prawnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, w sposób jaki należałoby tego oczekiwać w świetle wymogów przewidzianych w art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., na czym miałoby polegać naruszenie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID, a zwłaszcza na czym miałby polegać i w czym się wyrazić istotny wpływ zarzucanego naruszenia tego przepisu na wynik sprawy. Wymaga wyjaśnienia, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, co znajduje swoje potwierdzenie w przepisach Konstytucji RP. W rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP rozpatrzenie jawne sprawy oznacza możliwość zarówno dla osób zainteresowanych, jak i wszystkich innych (publiczności procesu), bezpośredniego śledzenia przebiegu "rozpatrywania" sprawy, a także informowania o nim w środkach społecznego przekazu, co obejmuje nie tylko publiczne fazy postępowania, lecz także fazy niepubliczne. Co istotne, z art. 45 Konstytucji RP nie wynika jednak obowiązek występowania tej fazy w każdym rodzaju postępowania sądowego (por. P. Sarnecki [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, M. Zubik, t. II, wyd. II, Wydawnictwo Sejmowe 2016; komentarz do art. 45 Konstytucji; a także wyroki NSA z: 27 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 844/19; 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2870/20). Z kolei art. 176 Konstytucji RP stanowi, że ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy. Skoro zaś przepisy art. 10 oraz art. 90 § 1 p.p.s.a. przewidują możliwość odstępstwa od zasady jawności rozpoznawania spraw, to za przepis szczególny w ich rozumieniu należy uznać art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID. Ponadto należy również mieć na względzie treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który dopuszcza ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw przy zachowaniu formy ustawy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie, w tym między innymi dla ochrony zdrowia. Bezpośrednim celem ustanowienia oraz stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID jest, między innymi, ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a zatem uwzględnianie rozwiązań przyjętych na gruncie tej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości jawi się więc również jako nakaz (por. np. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt 983/21; to i kolejne orzeczenia dostępne na stronie internetowej CBOSA). W ocenie NSA zasadny jest natomiast zarzut materialny podnoszący naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 228 ust. 1c u.f.i. W stanie prawnym obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji przepis ten stanowił, że nałożenie kary przewidzianej w tym przepisie jest możliwe tylko w sytuacji, gdy towarzystwo narusza przepisy prawa regulujące działalność towarzystwa w związku z zarządzaniem alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, nie wypełnia warunków określonych w zezwoleniu na zarządzanie alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi lub zgodzie udzielonej przez KNF, przekracza zakres zezwolenia lub narusza interes uczestników specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego, uczestników funduszu inwestycyjnego zamkniętego lub inwestora unijnego AFJ. Z treści tego przepisu nie wynika, by odnosił się on do funduszu i postępowania likwidacyjnego, w którym fundusz może być likwidatorem. Przepisy dotyczące likwidacji zostały wprowadzone do ustawy o funduszach w terminie późniejszym niż data wydania decyzji będącej przedmiotem skargi. Dopiero nowelizacja ustawy o funduszach z dnia 16 października 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 2217) dodała do u.f.i. art. 234b stanowiący, że KNF może nałożyć karę na likwidatora, w tym na fundusz, jeżeli pełni taką funkcję, gdy w postępowaniu likwidacyjnym narusza przepisy dotyczące likwidacji. W tak ukształtowanym stanie prawnym należy przyjąć, że w dniu orzekania przez Komisję o karze dla spółki brak było podstawy prawnej do nakładania takiej kary za naruszenie prawa w zakresie czynności związanych z postępowaniem likwidacyjnym. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA, które przyjmuje, że nałożenie kary na fundusz jako likwidatora wymaga jednoznacznej podstawy prawnej (zob. wyrok NSA z 13 października 2023 r., sygn. akt II GSK 893/20, wyrok NSA z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1154/20). Wychodzi ono z podstawowego założenia, możliwego do przyjęcia na gruncie wymierzania kar za delikty administracyjne, że podstawa nałożenia kary musi wynikać wprost z ustawy i nie może być ona rezultatem wykładni. Jednak nawet przy wykładni art. 228 ust. 1c ustawy o funduszach trudno byłoby przyjąć, że w dyspozycji tego przepisu znajdują się działania likwidatora. Wniosek taki jest skutkiem wykładni pojęcia likwidacji jako postępowania wyjątkowego w stosunku do normalnej działalności funduszów inwestycyjnych. Regulacja art. 228 ust. 1c u.f.i. odnosi się do interesów uczestników funduszy inwestycyjnych. W postępowaniu likwidacyjnym uczestnicy tacy mają specjalny status uczestników funduszu w likwidacji, a więc nie są to tożsame sytuacje prawne, bowiem ta druga musi być ujmowana przez pryzmat ograniczeń jakie niesie dla uczestników funduszu postępowanie likwidacyjne. Zważyć należy i zgodzić się z poglądem sądu pierwszej instancji, że postępowanie likwidacyjne ma na celu przede wszystkim ochronę interesu publicznego przy uwzględnieniu interesów uczestników funduszu. Wniosek ten wynika wprost z istoty postępowania likwidacyjnego i dla jego zasadności nie trzeba poszukiwać oparcia w orzecznictwie Sądu Najwyższego, które dla sądów administracyjnych może mieć co najwyżej walor poznawczy, bowiem po 2004 r. sądy administracyjne są odrębnym pionem sądownictwa w Polsce. Z tych powodów rozpoznawany zarzut NSA uznał za zasadny, nie podzielając dodatkowej argumentacji wskazanej w podobnych sprawach, których orzeczenia powołano wcześniej w tym uzasadnieniu. Trafność rozpoznawanego zarzutu skutkuje brakiem konieczności odnoszenia się do pozostałych zarzutów materialnych. Brak podstawy do nakładania kary usuwa z pola widzenia inne kwestie związane z tym problemem. Z tego względu NSA pozostałe zarzuty uznał za przedwczesne. Z powyższych względów, uznając że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. , tj. uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji w całości, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).