II GSK 1351/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) sędzia NSA Krystyna Anna Stec sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 443/14 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od [A.] Spółki z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w T. kwotę 135 (sto trzydzieści pięć) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Bd 443/14 oddalił skargę P. G. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Toruniu z dnia 11 lutego 2014 r. w przedmiocie obciążenia kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia: I Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Toruniu na podstawie art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h.") obciążył skarżącą kosztami badania sprawdzającego automatu w wysokości 900 zł. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Toruniu po rozpoznaniu zażalenia skarżącej Spółki utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego w Toruniu w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, w ramach której przeprowadzono w drodze eksperymentu grę na automacie "H. S. P.", nr fabryczny [...], nr rejestracyjny [...], stwierdzono przekroczenie maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Organ wskazał, że wbrew twierdzeniu skarżącej, spełniony został również warunek przeprowadzenia badania sprawdzającego przez jednostkę do tego uprawnioną, albowiem Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku, na dzień zlecenia oraz wykonania badania dysponowała i dysponuje do dnia datowania niniejszego postanowienia, upoważnieniem Ministra Finansów nr AG 10/0650/46/UP/2012/3116 z dnia 27 listopada 2012 r., co zostało wskazane w treści opinii z dnia 28 listopada 2013 r. Organ zaznaczył, że jednostka badająca - Izba Celna w Białymstoku, Wydział Laboratorium Celne posiada Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr AB 501 potwierdzający spełnianie wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących". Uzyskanie przedmiotowej akredytacji świadczy o kompetencjach badawczych i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, jak również jest gwarancją uznawania sprawozdań z tych badań w świecie. Ponadto dotychczasowe audyty zewnętrzne potwierdzają fachowość personelu, profesjonalizm badań i wysoką jakość otrzymywanych wyników. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, nie ma podstaw prawnych do twierdzenia, że jednostka badająca - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku, nie spełnia jakiegokolwiek z warunków wynikających z art. 23f ust. 1 u.g.h. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że stosownie do art. 23f ust. 1 u.g.h., upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia następujące warunki: 1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditation Multilateral Agreement); 2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym; 3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności. W myśl art. 23f ust. 2 ugh, upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności wymienione w tym przepisie w pkt 1-4. Z kolei stosownie do regulacji zawartej w ust. 6 Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Sąd I instancji wskazał, że z treści informacji zamieszczonej na stronie internetowej Ministra Finansów Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku jest wymienione jako jednostka badająca upoważniona przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (poz. 6 wykazu). Z opinii z badania sprawdzającego wynika, że upoważnienie to zostało udzielone w dniu 27 listopada 2012 r., nr AG 10/0650/45/UP/2012/3116. Ponadto zdaniem Sądu I instancji podkreślenia wymaga, że upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane w odrębnym postępowaniu, w którym weryfikacji podlegają dokumenty wskazane w art. 23f ust. 2 u.g.h., w tym m.in. posiadanie certyfikatu akredytacji. Jeżeli jednostka występująca o udzielenie upoważnienia nie spełnia ustawowych warunków minister właściwy do spraw finansów publicznych odmawia udzielenia takiego upoważnienia lub cofa je, jeżeli po udzieleniu upoważnienia, jednostka przestała spełniać te warunki. Skoro upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier nie zostało Wydziałowi Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku cofnięte lub w inny sposób wyeliminowane z obrotu prawnego, to należy przyjąć, wbrew stanowisku strony skarżącej, że spełnia ono warunki ustawowe wymagane dla jednostek badających. II P. G. Sp. z o.o. w K. wniosło skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania na zasadzie art. 185 ust. 1 p.p.s.a., a w każdym razie o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje. Na podstwie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi Spólka zarzuciła naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 23b ust. 3 w z w. z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dysponowanie przez Laboratorium Celne Izby Celnej w Białymstoku upoważnieniem Ministra Finansów nr AG 10/0650/46/UP/2012/3116 z dnia 27 listopada 2012 r. jest wystarczające dla uznania tej jednostki za jednostką badającą uprawnioną do przeprowadzania badań sprawdzających automatów o niskich wygranych, mimo iż ww. Laboratorium nie posiada akredytacji obejmującej przeprowadzanie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a co za tym idzie, udzielone przez Ministra Finansów upoważnienie jest sprzeczne z prawem; 2. art. 23b ust. 5 w zw. z art. 23b ust, 3 u.g.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, mimo iż badanie automatu zakończone negatywnym wynikiem nie zostało przeprowadzone przez upoważnioną jednostkę badającą, o której mowa w art. 23b ust. 3 u.g.h. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów i podlega oddaleniu. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji o posiadaniu upoważnienia przez Izbę Celną w Białymstoku – Laboratorium Celne do badania automatów o niskich wygranych. Wobec tego w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny dokonał analizy tej kwestii i uznał, że stanowisko WSA jest zasadne. Stwierdzić należy, że postępowanie w przedmiocie obciążenia kosztami badań sprawdzających jest postępowaniem "wpadkowym", dotyczącym jednej tylko kwestii, tj. czy strona ma ponieść koszty badań. Zgodnie z art. 23b ust. 5 u.g.h. w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Z art. 23b ust. 2 u.g.h. wynika, że badanie ma być przeprowadzone przez wskazaną przez organ jednostkę badającą, zaś art. 23f ust. 1 i ust. 6 u.g.h. stanowi, że jednostką badającą, która może przeprowadzać badania automatów jest jednostka posiadająca upoważnienie do badań udzielone przez Ministra Finansów umieszczona przez ministra w wykazie podanym do publicznej wiadomości na stronie internetowej. Wyłącznie zatem te kwestie podlegają ocenie w postępowaniu dotyczącym obciążenia kosztami badań sprawdzających. Jeżeli badanie przeprowadziła jednostka badająca posiadająca aktualne upoważnienie Ministra Finansów i umieszczona w podanym do publicznej wiadomości wykazie upoważnionych jednostek badających, a wynik badania stwierdza, że urządzenie nie spełnia warunków ustawowych, obciążenie kosztami badań podmiotu eksploatującego automat jest uzasadnione. Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, w omawianym postępowaniu nie podlega ocenie ani kontroli merytoryczna zasadność opinii jednostki badającej, ani tym bardziej prawidłowość procesu udzielania przez Ministra Finansów upoważnienia do wykonywania badań ani też kompetencje tej jednostki (por. np wyroki NSA z dnia: 19 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 441/15; 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 219/15). Skoro więc Izba Celna w Białymstoku – Wydział Laboratorium Celne była upoważniona do przeprowadzania tego rodzaju badań i umieszczona w wykazie pomiotów upoważnionych do badania automatów opublikowanego przez Ministra Finansów, to nie było podstaw do oceny, czy procedura udzielenia jej upoważnienia była prawidłowa. W konsekwencji sporządzona przez ten podmiot negatywna opinia z badania sprawdzającego jest wiążąca w postępowaniu w zakresie obciążenia spółki kosztami takiego badania, stosownie do art. 23b ust. 5 u.g.h. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że jednostka ta jest upoważniona do dokonywania badania, a jej opinia może być podstawą do obciążenia spółki kosztami, o których mowa w art. 23b ust. 5 u.g.h. (por. wyroki NSA z dnia: 8 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2679/16, 19 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 415/15). Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji stosownie do art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.