II GSK 1123/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Magdalena Maliszewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej i dokonanie wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1123/15 skargi kasacyjnej Wojewody Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1340/14 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Z. z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie opłaty za usługi przewozowe postanawia: 1. sprostować w uzasadnieniu wyroku oczywistą omyłkę w oznaczeniu strony wnoszącej skargę kasacyjną w ten sposób, że: - na str. 9 w wersie 3 od góry w miejsce słów: "Gmina Miejska W., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła" wpisać: "Wojewoda Z., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł"; - na str. 10 w wersie 4 od góry w miejsce słów: "Skarżąca kasacyjnie Gmina wskazała" wpisać: "Wojewoda Z. wskazał"; - na str. 11 w wersie 3 od góry w miejsce słów: "Gmina Miejska W. oparła" wpisać: "Wojewoda Z. oparł" 2. dokonać wykładni uzasadnienia wyroku.

Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: ppsa), sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Przewidziana przytoczonym przepisem możliwość sprostowania wyroku oczywiście nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Niewątpliwie natomiast sprostowanie błędnego oznaczenia strony - w sytuacji gdy wadliwość ta jest wynikiem oczywistej omyłki - jest dopuszczalne, nie ma bowiem wpływu na treść orzeczenia. Z uwagi na fakt, że sprostowanie wyroku ma na celu naprawienie jego wadliwości - przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał - zasadnie przyjmuje się, że choć nie wynika to wprost z literalnego brzmienia przepisu wykładnia celowościowa przemawia za przyjęciem, że sprostowaniu podlegają także niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki popełnione w uzsadnieniu wyroku (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami adminstrcayjnymi. Komenatrz; publ. WK, 2016; komantarz do art. 156, teza 6. i powołane tam postanowienie SN z dnia 15 kwietnia 1982 r, I PZ 7/82). W rozpoznawanej sprawie zarówno z komparycji wyroku jak i z akt sprawy wynika w sposób niebudzący watpliwości, że stroną wnoszącą skargę kasacyjną był Wojewoda Z.. W tym stanie rzeczy wskazanie w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, że skargę kascyjną wniosła Gmina Miejska W. ma charakter oczywistej omyłki. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 1 postanowienia. Uzasadnienie wyroku posiada niestety także inne wady - którym jednak nie można przypisać waloru oczywistych omyłek, podlegających sprostowaniu na mocy art. 156 § 1 ppsa. Skład orzekajacy uznał, że wady te mogą rodzić wątpliwości, przede wszystkim co do sposobu wykonania wyroku, a zatem wymagają wyjaśnienia w trybie art. 158 ppsa. Przepis ten, w zdaniu pierwszym, stanowi, że sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W doktrynie podnosi się przy tym, że - tak jak w przypadku sprostowania - wykładnia wyroku może dotyczyć również jego uzasadnienia (por. Prawo o postępowaniu przed sądami adminstrcayjnymi. Komenatrz. jw. komantarz do art. 158 teza 3). W świetle sentencji wyroku z dnia 30 listopada 2016 r. - którym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, oddalił skargę i orzekł o kosztach postępowania - nie może budzić uzasadnionych watpliwości, że intencją Sądu było przyjęcie za podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 188 ppsa. Skład orzekający podziela jednak pogląd, że nawet najbardziej oczywista wadliwość co do zastosowania prawa nie ma charakteru oczywistej omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 ppsa (por. postanowienie SN z dnia 5 grudnia 1980 r., III CRN 133/80). Błąd co do wadliwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia - nie podlegając naprawieniu w drodze sprostowania - wymaga zatem wyjaśnienia. Otóż, treść rozstrzygnięcia jednoznacznie wskazuje, że sprawa nie została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wobec powyższego dodatkowego wyjaśnienia wymaga, że zawarte w uzasadnieniu wyroku uwagi - odnośnie do tego co w sprawie winno być przedmiotem rozważań Sądu I instancji - w istocie nie stanowią związania Sądu I instancji w rozumieniu art. 190 ppsa i nie są wskazaniami co do daszego postępowania. Podkreślenia wymaga też, że choć zarówno w świetle art. 156 § 2 ppsa (zdanie pierwsze) jak i art. 158 powołanej ustawy (zdanie drugie) sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym (co do zasady zatem w składzie jednoosobowym) to jednak skoro ustawodawca zastrzegł, że wątpliwości co do treści wyroku rozstrzyga sąd, który wydał wyrok, zasadne jest przyjęcie, że właściwym dla wykładni wyroku jest sąd w składzie, który w sprawie orzekał. Z tych wszystkich względów - dokonując omówionej rektyfikacji uzasadnienia wyroku - Naczelny Sąd Administrcayjny na podstawie art. 156 § 1 oraz 158 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.