Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 1093/22

Wyrok NSA z 11 grudnia 2025 r., II GSK 1093/22 – transport drogowy i przewozy

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
11 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 1136/21 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 2 września 2021 r. nr 3201-IOA.48.14.2021 w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od J. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie 3000 (trzy tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny ("WSA") w Szczecinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej dalej jako: "ppsa", po rozpoznaniu skargi [...], zwanego dalej: "skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, dalej: "Dyrektora IAS", "organu" lub "skarżącego kasacyjnie" z 2 września 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie, zwanego dalej: "Naczelnikiem ZUCS", z 28 czerwca 2021 r. oraz w punkcie drugim zasądził od organu na skarżącego kwotę 4 217,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z 2 września 2021 r. Dyrektor IAS, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika ZUCS z 28 czerwca 2021 r., którą organ pierwszej instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20.000 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że w 24 stycznia 2020 r. o godzinie 21:30 na drodze krajowej nr [...] w [...] (wjazd do Polski), funkcjonariusze Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie przeprowadzili kontrolę przewozu towarów. Kontroli drogowej poddany został zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego oraz naczepy ciężarowej. Przewoźnikiem towaru był skarżący. W wyniku kontroli stwierdzono, że środkiem transportu przewożony był m.in. towar klasyfikowany do kodu CN 2710, który podlega obowiązkowi monitorowania zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1857; dalej powoływanej jako: "ustawa SENT"). Zgodnie z okazanym dokumentem, wystawionym przez firmę L., przewożonym towarem był: [...]. Kierowca zestawu nie okazał funkcjonariuszom numeru referencyjnego zgłoszenia przewozu bądź dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie. Kierujący nie przedłożył również dokumentów potwierdzających objęcie towaru procedurą celną. Funkcjonariusze nie stwierdzili też informacji o wykonywanym przewozie w rejestrze zgłoszeń SENT. W dniu 26 stycznia 2020 r. pocztą elektroniczną funkcjonariusze otrzymali między innymi dokument celny z 26 stycznia 2020 r., który nie potwierdzał, że przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, towar był objęty procedurą celną, przez co przewoźnik był zobowiązany do dokonania zgłoszenia przewozu i uzyskania numeru referencyjnego zgłoszenia. Zgłoszenie zostało zatem prawidłowo zarejestrowane 26 stycznia 2020 r. Na kierowcę nałożona została kara grzywny w drodze mandatu w wysokości 5 000,00 zł, a po nałożeniu zamknięcia urzędowego i pobraniu kaucji w wysokości 2 000,00 zł środek transportu wraz z towarem został zwolniony do dalszego przewozu. Rozpatrując odwołanie, po przytoczeniu ustawowych przesłanek nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, Dyrektor IAS wskazał, że kontrolowany przewóz rozpoczął się na terytorium innego państwa członkowskiego (Niemiec), a towar miał zostać dostarczony na statek czasowo cumujący w porcie w Gdańsku. Faktycznym odbiorcą towaru okazał się statek pływający pod banderą Malty. Zatem miejscem docelowym dla przewożonego przez przewoźnika towaru nie było terytorium Polski, lecz pełnomorski statek towarowy wykonujący rejsy poza morzami terytorialnymi kraju, czasowo cumujący w porcie w Gdańsku. Tym samym Dyrektor IAS uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 7 ust. 1 ustawy SENT, a wynikający z niego obowiązek został przez przewoźnika naruszony. To z kolei oznacza, że zaistniała formalna przesłanka do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT. W zakresie istnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, organ wyjaśnił, że jest to możliwe wyłącznie w sytuacji określonej w art. 22 ust. 3 ustawy SENT, tj. z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Organ przyjął też przy orzekaniu, że zaistnienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika może zostać, co do zasady, wykazane wyłącznie we współpracy z przewoźnikiem. Oceniając stanowisko skarżącego co do istnienia ważnego interesu przewoźnika uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, organ uznał w szczególności, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za pracowników, którzy nie wykonali w jego imieniu obowiązków ustawowych. Natomiast rzekomego braku wiedzy, co do tego, jaki towar będzie przewożony, nie można uznać za okoliczność potwierdzającą wystąpienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika. Podejmując się wykonania zadania przewozu, przedsiębiorca winien wiedzieć, jaki towar będzie przewoził, z tego chociażby względu, aby mógł zweryfikować, czy może taki przewóz wykonać i czy stosowne uprawnienia posiadają zatrudnieni przez przewoźnika kierowcy. Ponadto, w ocenie organu, okoliczność "braku wiedzy" co do rodzaju przewożonego towaru nie ma miejsca w tej sprawie. Kierujący środkiem transportu okazał funkcjonariuszom do kontroli m.in. dokument wystawiony przez firmę L., w którym zawarty był zapis, że przewożony towar klasyfikowany jest do kodu CN 2710. Posiadanie dokumentów, z których jasno wynikało, że przewożone towary podlegają zgłoszeniu SENT, powinno stanowić przesłankę do podjęcia stosowanych działań – przesłania przez kierowcę zgłoszenia SENT, a jeżeli nie był on do tego uprawniony – poinformowania pracodawcy o takiej sytuacji, celem dokonania zgłoszenia SENT przed wjazdem środka transportu na terytorium Polski. Organ dostrzegł przy tym, że zlecenie przewozu, na które się powołuje Skarżący, istotnie nie zawiera kodu CN. Zawiera jednak inne zapisy, które powinny były zostać wzięte po uwagę tj. odwołanie do dokumentów firmy L., a więc do nazwy przedsiębiorstwa naftowego. Dyrektor IAS uznał przy tym, że przekazane dokumenty nie dają podstawy do stwierdzenia, że sytuacja skarżącego jest na tyle zła, aby nie pozwalała na zapłatę kary pieniężnej. Aktualna zmienna sytuacja finansowa przewoźnika nie może być zaś przyczyną odstąpienia od nałożenia kary. W takich przypadkach kara nie spełniałaby swojej dyscyplinującej i prewencyjnej roli. Skarżący, nie zgadzając się z powyższą decyzją, wywiódł na nią skargę do WSA w Szczecinie, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. WSA w Szczecinie we wskazanym na wstępie wyroku stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie przez organ przewozu w pojeździe nalężącym do przewoźnika 5 beczek oleju hydraulicznego oraz 2 beczek oleju chłodzącego podlegało zgłoszeniu w ramach ustawy SENT. Powyższe nie było kwestionowane przez skarżącego. Stał on jednak na stanowisku, że zaistniały okoliczności przewidziane w art. 22 ust. 3 ustawy SENT uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Skarżący wskazywał w tym zakresie na wprowadzenie go w błąd przez podmiot zlecający przewóz z uwagi na zakres informacji przekazanych mu przy przyjmowaniu zlecenia, niewielkie wynagrodzenie (250 Euro) oraz na brak zagrożenia dochodów budżetu państwa z tytułu podatków w następstwie stwierdzonego naruszenia. Sąd pierwszej instancji podniósł, że w badanej sprawie organy przyjęły, że przewóz towarów bez wymaganego zgłoszenia miał charakter tranzytowy. Takie ustalanie poczyniono między innymi po weryfikacji okoliczności, które niewątpliwie nie były i nie mogły być znane skarżącemu w dacie wykonywania przewozu, tj. zmiana bandery statku przyjmującego transport statku czy też jego dalsze przemieszczanie się po różnych portach już po dostarczeniu transportowanego towaru do miejsca docelowego. Przy czym nie jest sporne, że adresem docelowym przekazanym w dokumencie zlecenia, opracowanym w języku angielskim, było [...]. WSA w Szczecinie uznał jednak, że jakkolwiek organ trafnie dostrzega, że zlecenie transportu wskazywało jako nadawcę firmę L., a więc nazwę przedsiębiorstwa naftowego, to jednak nie sposób przyjmować, że podmiot taki nie zleca przewozów niepodlegających zgłoszeniu w ramach ustawy SENT. Staranność przedsiębiorcy nie może być oceniana w oderwaniu od zawinienia kierowcy, który w realiach badanej sprawy przyjął mandat karny nałożony na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT. W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak było podstaw do uznania, że organ dokonał należycie wnikliwej weryfikacji ważnego interesu przewoźnika. Sąd podkreślił bowiem, że wcześniejsze prawidłowe wykonywanie obowiązków w zakresie podobnych zgłoszeń nakazuje raczej uznać, że działanie przedsiębiorcy nie ma celów, którym zamierzał przeciwdziałać ustawodawca, przewidując wysokie kary. Przy czym WSA w Szczecinie dostrzegł, że badany przewóz z uwagi na uzyskane wynagrodzenie w wysokości 250 euro wskazuje, że w realiach niewątpliwie trudnej dla przewoźnika sytuacji skarżący przyjmował relatywnie małe zlecenia pozwalające na podtrzymanie działania przedsiębiorstwa i zachowanie miejsc pracy. Organ w żaden sposób nie ocenił też, czy brak zgłoszenia przewozu powodował ryzyko narażenia na uszczerbek interesów fiskalnych Państwa. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji zalecił w toku dalszego postępowania, kierując się powyższymi wskazaniami, organowi – po umożliwieniu przedstawiania przez skarżącego dokumentów, które w ocenie organu są niezbędne dla prawidłowej weryfikacji jego sytuacji finansowej oraz należytego przygotowania kierowcy do wykonania pracy poprzez zapewnienie mu stosownych kursów i szkoleń – ocenić, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej w ustawie wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor IAS, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przypisanych. Ewentualnie organ wniósł także o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Szczecinie oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przypisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w konsekwencji przyjęcia, że powołany jako podstawa rozstrzygnięcia wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit a ppsa może stanowić wystarczające oparcie dla uchylenia wydanych w sprawie aktów administracyjnych, co nastąpiło, mimo że przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji stanowiło dopatrzenie się przez Sąd pierwszej instancji w podjęciu tych aktów naruszeń polegających na: – ustaleniu przez organy, że przewoź towarów bez wymaganego zgłoszenia miał charakter tranzytowy, "między innymi po weryfikacji okoliczności, które niewątpliwie nie były i nie mogły być znane Skarżącemu dacie wykonywania przewozu tj. zmiana bandery statku przyjmującego transport statku czy też jego dalsze przemieszczanie się po rożnych portach już po dostarczeniu transportowanego towaru do miejsca docelowego. Przy czym nie jest sporne, że adresem docelowym przekazanym w dokumencie zlecenia, opracowanym języku angielskim, było [...]", – zarzuceniu organom dokonania oceny staranności skarżącego, jako przedsiębiorcy, nie według stanu na datę stwierdzenia nieprawidłowości, – zarzucenie organowi braku dokonania należycie wnikliwej weryfikacji ważnego interesu przewoźnika, – zarzucenie organowi niekonsekwentnej oceny zaistnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, a więc zarzuconych przez Sąd (a nie podzielanych przez organ) naruszeń niewątpliwie o procesowym, a nie materialnoprawnym charakterze, co uzasadniało w odniesieniu do nich zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa normującego naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z odpowiednimi przepisami op regulującymi przeprowadzenie postępowania dowodowego, to jest w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2021.1540), dalej: "op". Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wobec niewątpliwie procesowego charakteru zarzuconych przez Sąd naruszeń bezpodstawnym było uchylenie przez Sąd pierwszej instancji decyzji organów obu instancji wyłącznie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, który to przepis znajduje zastosowanie w razie stwierdzenia uchybień przepisom prawa materialnego. W konsekwencji przyjęcie w uzasadnieniu wyroku jako podstawy uchylenia decyzji organów obu instancji wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało bezpodstawnym uwzględnieniem skargi i bezzasadnym uchyleniem przedmiotowych decyzji; 2) art. 22 ust. 3 w związku z 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organy, nakładając na skarżącego karę pieniężną za wykonanie przewozu bez wymaganego zgłoszenia, nie uwzględniły okoliczności przemawiających za odstąpieniem od nałożenia na niego kary pieniężnej, a mianowicie, że z uwagi na wskazanie w momencie realizacji przewozu jako adresu docelowego w przekazanym w dokumencie zlecenia, opracowanym w języku angielskim, adresu miejsca położonego w Polsce ([...]), z uwagi na "typowe zasady przyjęte w realiach firm spedycyjnych i transportowych co do opisu przesyłek". Skarżący w dacie wykonywania przewozu nie mógł wiedzieć, że realizowany przewóz będzie miał charakter tranzytowy, to jest że zostanie zrealizowany na pełnomorski statek pod obcą banderą, wykonujący następnie rejsy poza wodami terytorialnymi Polski oraz nie mógł ustalić, że przewożone przez niego towary podlegają obowiązkowi monitorowania na podstawie przepisów ustawy SENT, w sytuacji gdy te okoliczności w sprawie nie wystąpiły. Skarżący bowiem, wbrew błędnemu stanowisku Sądu pierwszej instancji, w dacie wykonywania przewozu był w posiadaniu niezbędnych dokumentów pozwalających mu na prawidłowe ustalenie: – zarówno tranzytowego charakteru realizowanego przewozu, który wprost wynikał z dokumentu "TRANSPORT ORDER" 20100180" ERFOLG" z 23 stycznia 2020 r., będącego w istocie umową zlecenia, z którego to dokumentu jednoznacznie wynikało, że towar ma być bezpośrednio dostarczony na statek z wskazaniem nazwy statku: ("Delivery for: Vessel W.") oraz na tym dokumencie zlecenia jest wskazanie, by dostarczyć dokument L. bezpośrednio na statek ("L. CMR for delivery direct to the Vessel"), – jak również, że przewożone przez niego towary podlegają obowiązkowi monitorowania na podstawie przepisów ustawy SENT, co również wprost wynikało z posiadanego przez kierowcę w trakcie realizowanego przewozu i przedstawionego podczas kontroli dokumentu L. Marinę Lubricant Delivery Receipt, w którym zawarty był opis stanowiących przedmiot przewozu towarów jednoznacznie wskazujący, że podlegają one systemowi monitorowania przewidzianemu ustawą SENT; 3) art. 22 ust. 3 w związku z 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym zarzuceniu przez Sąd pierwszej instancji organom, że nakładając na skarżącego karę pieniężną za wykonanie przewozu bez wymaganego zgłoszenia uwzględniły okoliczności, "które niewątpliwie nie były i nie mogły być znane skarżącemu w dacie wykonywania przewozu tj. zmiana bandery statku przyjmującego transport statku czy też jego dalsze przemieszczanie się po rożnych portach już po dostarczeniu transportowanego towaru do miejsca docelowego", organy dokonały oceny staranności skarżącego, jako przedsiębiorcy, nie według stanu na datę stwierdzenia nieprawidłowości, co według Sądu przemawiałoby za odstąpieniem od nałożenia na niego kary pieniężnej, w sytuacji gdy organy takich zarzuconych przez Sąd uchybień nie dopuściły się. Organy w postępowaniu w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu bez wymaganego zgłoszenia, wbrew błędnemu stanowisku Sądu pierwszej instancji, uwzględniły okoliczności, które mogły być i powinny znane skarżącemu w dacie wykonywania przewozu, gdyż wynikały z posiadanych przez niego dokumentów w dacie wykonywania przewozu (m.in. dokumentu zlecenia "TRANSPORT ORDER" 20100180" ERFOLG" z 23 stycznia 2020 r. oraz dokumentu L. Marinę Lubricant Delivery Receipt), z których jednoznacznie wynikał zarówno tranzytowy charakter realizowanego przewozu, jak i rodzaj przewożonych towarów podlegających obowiązkowi monitorowania na podstawie przepisów ustawy SENT. W konsekwencji, również wbrew błędnemu stanowisku Sądu pierwszej instancji, organy dokonały oceny staranności skarżącego, jako przedsiębiorcy, w sposób prawidłowy, według stanu na datę stwierdzenia nieprawidłowości, to jest na datę przeprowadzenie kontroli drogowej w dniu 24 stycznia 2020 r., gdyż w tym dniu co w sprawie jest bezsporne (bowiem wynika z wniosku skarżącego o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z 16 grudnia 2020 r.) skarżący był w posiadaniu dokumentu zlecenia "TRANSPORT ORDER" 20100180" ERFOLG" z 23 stycznia 2020 r., na podstawie przyjął on do realizacji sporny przewóz oraz w dniu kontroli, tj. 24 stycznia 2020 r., kierowca skarżącego przedstawił kontrolujący dokument L. Marinę Lubricant Delivery Receipt. Organy nie dokonały zatem oceny staranności skarżącego, jako przedsiębiorcy, na podstawie okoliczności późniejszych, ustalonych po dacie wykonywania przewozu, których skarżący nie znał i mógł znać; 4) art. 22 ust. 3 w związku z 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym zarzuceniu przez Sąd pierwszej instancji braku dokonania należycie wnikliwej weryfikacji ważnego interesu przewoźnika, mającej polegać według Sądu, na zaniechaniu ponownego zwrócenia się przez organ o dodatkowe informacje dotyczące sytuacji finansowej skarżącego, w sytuacji gdy przekazane przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie z 3 lutego 2021 r. dokumenty obejmujące okres kwiecień-wrzesień 2020 r., organ uznał (przy braku dokumentów za okres październik 2020 - styczeń 2021 r.), za niedające pełnego obrazu sytuacji finansowej skarżącego. To stanowisko Sądu pierwszej instancji jest nieuprawnione z tego względu, że nie uwzględnia ono, że już analiza dokumentów przekazanych przez skarżącego za okres kwiecień-wrzesień 2020 r. potwierdza prawidłowość wniosku organu, że sytuacji skarżącego nie była zła, pozwalała na zapłatę kary pieniężnej i tym samym nie uzasadniała odstąpienia od jej wymierzenia (z analizy przekazanych przez skarżącego danych finansowych za okres kwiecień - wrzesień 2020 r., wynika bowiem, że dochód skarżącego za ten okres wyniósł 98 707,00 zł, a więc był wystarczający do uregulowania kary w kwocie 20 000,00 zł bez zagrożenia dla egzystencji przedsiębiorstwa skarżącego), a nadto to stanowisko Sądu nie uwzględnia również, że organ pierwszej instancji, wypełniając dyspozycję art. 22 ust. 3 ustawy SENT, podjął z urzędu działania mające na celu ustalenia indywidualnej sytuacji finansowej skarżącego, występując i uzyskując w tym przedmiocie stosowne informacje od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radziejowie i ZUS Oddziału w Gorzowie Wlkp. i wreszcie posługując się dostępnymi danymi z posiadanych ewidencji i aplikacji (WRO-System) oraz Jednolitych Plików Kontrolnych (JPK) uzupełnił brakujące informacje obrazujące sytuację finansową skarżącego za miesiące styczeń-marzec 2020 r. i październik-grudzień 2020 r. Z powyższych względów nie było potrzebne dodatkowe wzywanie skarżącego do uzupełniania dokumentów, bowiem organ dysponował kompletem danych finansowych za rok 2020 r. pozwalającym na dokonanie w sposób należyty oceny przesłanki ważnego interesu przewoźnika; 5) art. 22 ust. 3 w związku z 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym zarzuceniu przez Sąd pierwszej instancji organowi niekonsekwentnej oceny zaistnienia ważnego interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej poprzez podkreślanie przez organ prewencyjnej roli kary i wyjaśnienie, że powinna ona być adekwatna do stopnia przewinienia, przy jednoczesnym braku weryfikacji przez organ podstaw jej stosowania w kontekście obszernie opisanej zasady proporcjonalności w sytuacji, gdy organ odwoławczy w sposób prawidłowy zweryfikował przesłankę zaistnienia ważnego interesu publicznego uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary zasadnie przyjmując, że nie wystąpiła ona w przedmiotowej sprawie. Jak bowiem wynika z decyzji organu odwoławczego: – nałożona na skarżącego kara pieniężna była adekwatna "proporcjonalna" do popełnionego naruszenia w postaci braku wymaganego zgłoszenia przewozu towarów podlegających obowiązkowi monitorowania na podstawie przepisów ustawy SENT, bowiem naruszenie to, wbrew błędnemu wskazaniu przez Sąd pierwszej instancji, nie było rezultatem okoliczności niezawinionych przez skarżącego polegających na wprowadzeniu go w błąd przez zleceniodawcę co do adresu dostawy (na terytorium Polski) oraz co rodzaju przewożonych towarów (podlegających monitorowaniu na podstawie przepisów ustawy SENT), ani też nie stanowiło nieistotnego uchybienia o formalnym charakterze, lecz było ono rezultatem zawinionego przez skarżącego niedochowania należytej staranności poprzez zaniechanie przez skarżącego sprawdzenia posiadanych dokumentów (dokumentu zlecenia "TRANSPORT ORDER" 20100180" ERFOLG" z 23 stycznia 2020 r. i dokumentu L. Marinę Lubricant Delivery Receipt), z których to dokumentów jednoznacznie wynikał rodzaj towaru przyjętego do przewozu oraz miejsce jego dostarczenia, w następstwie czego skarżący dopuścił się uchybienia ustawowej przesłanki (a nie nieistotnego błędu formalnego), warunkującej legalność przewozu towarów podlegających monitorowaniu na podstawie przepisów ustawy SENT w postaci zgłoszenia przewozu, – w sprawie nie wystąpiły też żadne nagłe zdarzenia, np. konieczność wykonania przewozu z naruszeniem przepisów ustawy SENT podyktowana ochroną życia lub zdrowia ludzkiego czy brak możliwości lub czasu na uruchomienie komputera/aplikacji i przesłanie go do rejestru, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia na skarżącego kary pieniężny – sytuacja finansowa skarżącego, jak wynika z danych ekonomicznych jego przedsiębiorstwa zanalizowanych przez organy nie była zła, pozwalała na zapłatę kary pieniężnej bez doprowadzenia do likwidacji jego przedsiębiorstwa lub spowodowania w nim nieodwracalnych restrykcji finansowych, i tym samym w świetle powyższych okoliczności w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu publicznego, która uzasadniałaby odstąpienie od wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, a nałożona kara nie naruszyła zasady proporcjonalności; 6) art. 22 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT przez błędną wykładnię wyrażającą się w stanowisku Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym przy analizowaniu przewidzianych w art. 22 ust. 1 pkt. 1 ustawy SENT przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej organ jest obowiązany ocenić czy brak zgłoszenia przewozu powodował ryzyko narażenia na uszczerbek interesów fiskalnych Państwa, w sytuacji gdy treść normatywna art. 22 ust. 3 ustawy SENT w związku z art. 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT nie uzasadnia takiej wykładni. Przepisy te bowiem nie nakładają obowiązku badania (oceny), czy brak zgłoszenia przewozu powodował ryzyko narażenia na uszczerbek interesów fiskalnych Państwa, gdyż bezpośrednią konsekwencji niedopełnienia obowiązku zgłoszenia przewozu towarów podlegających obowiązkowi monitorowania na podstawie przepisów ustawy SENT jest realizowanie przewozu poza określonym przepisami ustawy SENT systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opalowymi, a więc poza ustawowym nadzorem nad przewozem tego typu "wrażliwych" towarów, czyli w warunkach realnego i niejednokrotnie wysokiego ryzyka, że należności podatkowe obciążające przewożone poza systemem monitorowania towary nie zostaną w ogóle uiszczone w sytuacji, gdy taki przewóz nie zostanie poddany kontroli drogowej. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Dyrektor IAS przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów sformułowanych w petitum. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie w całości, zasądzenie od organu na jego rzecz adwokackich kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej okazały się trafne. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny ("NSA") nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 ppsa) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed NSA nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa przez przyjęcie w uzasadnieniu wyroku jako podstawy uchylenia decyzji organów obu instancji wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, w sytuacji gdy Sąd pierwszej decyzji stwierdził uchybienia natury procesowej, a nie materialnoprawnej. Zgodnie z postanowieniami art. 141 § 4 ppsa uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracyjny, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Według NSA (por. wyrok z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. II OSK 220/10, LEX nr 746887) klasyczne uzasadnienie wyroku składa się z trzech części: 1) tzw. części historycznej, 2) wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i 3) wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zarzut kasacyjny dotyczy powyżej wskazanego punktu 3, tj. wskazania w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Należy jednak podkreślić, że aby zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa został uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, musi stanowić skuteczną podstawę kasacyjną w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z tym przepisem skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego warunku nie spełnia np. oczywista omyłka w uzasadnieniu wyroku co do numeru przepisu prawnego – por. wyrok NSA z 30 listopada 2004 r., GSK 866/04 (LexPolonica nr 2136946). Dlatego też wskazanie przez WSA w Szczecinie jako podstawy orzekania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (a nie lit. c) ppsa uznać należy za naruszenie proceduralne, niemające jednak wpływu na wynik sprawy. Usprawiedliwione okazały się jednak zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT, przez uchylenie decyzji obu instancji wskutek uznania przez WSA w Szczecinie, że organy nie dokonały oceny, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej w ustawie wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwości, co było wynikiem błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Wobec komplementarności podniesionych przez organ zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego mogą one być, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocenione łącznie. Przypomnieć należy, że kontrolowaną przez Sąd pierwszej instancji decyzją organ jednoznacznie wskazał, że z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że przewoźnik nie dokonał zgłoszenia SENT, tj. nie wypełnił prawidłowo dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy SENT. W konsekwencji Dyrektor IAS podzielił stanowisko Naczelnika ZUCS co do zastosowanych w sprawie przepisów prawa i wskazał na zasadność sankcjonowania stwierdzonych nieprawidłowości w postaci braku zgłoszenia SENT karą pieniężną na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy. Dyrektor IAS rozważał następnie możliwość zastosowania w sprawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT i ostatecznie stwierdził, że nie znalazł przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zarówno ze względu na ważny interes przewoźnika, jak i interes publiczny. Oceny tej nie podzielił Sąd pierwszej instancji, którego zdaniem, brak było podstaw do uznania, że organ dokonał należycie wnikliwej weryfikacji ważnego interesu przewoźnika. Sąd podkreślił bowiem, że wcześniejsze prawidłowe wykonywanie obowiązków w zakresie podobnych zgłoszeń nakazuje raczej uznać, że działanie przedsiębiorcy nie ma celów, którym zamierzał przeciwdziałać ustawodawca, przewidując wysokie kary. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Stosownie bowiem do treści art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT, w przypadku niedokonania zgłoszenia przez przewoźnika – na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. Zgodnie natomiast z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Odwołując się do zasad postępowania ustanowionych w op oraz do konstytucyjnej zasady proporcjonalności, Sąd pierwszej instancji uznał, że wadliwie nie odstąpiono w sprawie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, mimo że przemawiał za tym interes przewoźnika, który jego zdaniem w sprawie występował. Istota argumentacji WSA w Szczecinie ogniskuje się wokół stwierdzenia, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa. Rozstrzygając w tym względzie, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że odpowiedzialność przewidzianą w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT cechuje administracyjny i obiektywny charakter, co implikuje z kolei twierdzenie, że dla zastosowania sankcji wystarczające jest już samo popełnienie czynu opisanego w przepisie prawa materialnego. Kwestia zawinienia strony, w tym przypadku i na tym etapie nie ma większego znaczenia, choć może być przedmiotem dalszych rozważań w ramach badania przesłanek uzasadniających przyznanie swoistej ulgi w postaci odstąpienia od nałożenia kary. NSA pragnie jednak zaznaczyć, że nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie niskiego stopnia zawinienia przewoźnika oraz wpływu wysokości należności za przewóz (stosunkowo niskiej) na wymiar kary. Przewoźnik jest profesjonalistą i zarówno on, jak i zatrudnieni przez niego pracownicy, powinni wiedzieć, jakie towary podlegają zgłoszeniu SENT. Także wysokość wynagrodzenia przewoźnika za wykonywany przewóz oraz nieznajomość języków obcych przez zatrudnionych przez niego pracowników, którzy nie potrafią odczytać przekazanych im dokumentów, z których wynika rodzaj przewożonych towarów, nie ma wpływu na odpowiedzialność administracyjną skarżącego. Mając informację, że towar przedsiębiorstwa naftowego ma być dostarczony z Niemiec na statek cumujący przy [...], przedsiębiorca powinien przykładać szczególną uwagę do tego, aby uniknąć tranzytu wrażliwych towarów, który to wymaga od niego stosownego zgłoszenia SENT. Z tego względu NSA doszedł do przekonania, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się niewłaściwego zastosowania art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Analiza przesłanek wskazanych w tym przepisie prawa stanowi pierwszy merytoryczny etap analizy kwestii odstąpienia od nałożenia kary, od którego rozpoczyna się procedura w tym zakresie, będąca składową sprawy dotyczącej ukarania przewoźnika za stwierdzone naruszenie (w tym przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy SENT). Przesądzenie istnienia tych przesłanek daje dalszą możliwość, przy spełnieniu jeszcze innych wymogów (zawartych w art. 26 ust. 3 ustawy) odstąpienia od kary za popełniony delikt administracyjny. W niniejszej sprawie "ważny interes przewoźnika" okazał się okolicznością sporną. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę organu, że ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów przy jednoczesnym braku aktywności skarżącego w pełnym wykazaniu jego trudnej sytuacji finansowej wynika, że nałożona kara pieniężna nie doprowadzi do skutków szczególnie niepożądanych z punktu widzenia jego interesu indywidualnego. Oczywiście każde nałożenie kary pieniężnej skutkuje uszczupleniem w majątku ukaranego, jednak wyłącznie ta okoliczność nie stanowi naruszenia interesu indywidualnego skarżącego. Słusznie na podstawie informacji uzyskanych od innych organów (Urząd Skarbowy, ZUS) Dyrektor IAS ustalił, że skarżący uzyskał zwolnienie z opłacania składek za marzec-maj 2020 r., która to możliwość została przyznana przedsiębiorcom w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 powodującym chorobę COVID-19. Organy te nie przekazały zaś innych informacji, które potwierdziłyby, że skarżący ma kłopoty z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych (podatków czy składek na ubezpieczenia społeczne). NSA zgadza się również ze stanowiskiem organu, że na kondycję finansową przedsiębiorców mają wpływ np. ogólne warunki panujące na rynku, czy specyfika przewozów drogowych, jednakże per se okoliczności te nie przemawiają za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. Odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest bowiem instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co zdaje się uczynił Sąd pierwszej instancji. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu strony. Te okoliczności jednak w sprawie nie wystąpiły, co prawidłowo ustaliły organy, mając na względzie, że skarżący zaniechał przedłożenia pełnej dokumentacji finansowej (za październik 2020 - styczeń 2021). W rozpoznawanej sprawie – wbrew kategorycznym twierdzeniom WSA w Szczecinie – organ, oceniając zaistnienie przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" wziął pod uwagę argumenty dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego, a także skutków ekonomicznych, które wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania. Organy w tym zakresie wezwały również stronę do wykazania jej sytuacji majątkowej, której analiza mogłaby doprowadzić do wniosku o konieczności odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Strona przedłożyła stosowne dowody, które zostały poddane dogłębnej analizie. Nie sposób podzielić wniosków płynących z uzasadnienia skarżonego wyroku WSA w Szczecinie, że analiza sytuacji finansowej skarżącego jest błędna. Skarżący bowiem jej nie podważył i nie przedłożył dokumentów potwierdzających stanowisko co do negatywnego wpływu nałożonej kary na jego stanu ekonomicznego. Zdaniem NSA, relacja wysokości ciężaru do dochodu podmiotu ukaranego jest klasyczną podstawą udzielania zwolnienia z obowiązku i jej źródłem jest zagrożenie kondycji finansowej zapewniającej minimalny poziom funkcjonowania lub bytu zainteresowanego. Wpisuje się więc w interes strony, a nie w interes publiczny. Również okoliczności, w jakich doszło do naruszenia, i nastawienie podmiotu popełniającego delikt do obowiązków ustawowych, uwzględniające sferę psychiczną (stopień dbałości, zapobiegliwość) oraz woluntarną (dążenie do naruszenia prawa, zawinienie), wykazują związek wyłącznie z właściwościami samych przewoźników i nie wiążą się z żadną wartością ogólnopaństwową stanowiącą dobro publiczne. To zatem, czy braki zgłoszenia stanowiły wynik okazjonalnego błędu podmiotu, który zwykle dochowuje optymalnej staranności w sprawach swojej działalności gospodarczej, nie mogło z założenia – wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji – być uznane za względy dyktowane interesem publicznym. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje bowiem jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. W odniesieniu do przesłanki "interesu publicznego" wskazać należy natomiast, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, podkreśla się, że "interes publiczny" to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Kwestia klauzul generalnych, zawartych w art. 22 ust. 3 ustawy SENT oraz stosowania tego przepisu wielokrotnie była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 4 listopada 2021 r. II GSK 1867/21). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że sankcja przewidziana w mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT jest określona w sposób bezwzględnie oznaczony, co wymaga szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanki interesu publicznego, by nie doprowadzić do naruszenia w procesie stosowania prawa zasady proporcjonalności. Przepisy ustawy SENT nie przewidują stopniowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu określonych w tej ustawie towarów. Zostały przy tym tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywne stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są bowiem niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Instytucja możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, przewidziana przez art. 24 ust. 3 ustawy SENT warunkowana wystąpieniem w danej sprawie "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" jest instytucją wyjątkową (por. wyrok NSA z 12 lipca 2023 r. II GSK 1268/22). Naczelny Sąd Administracyjny rozważył także zastosowanie w przedmiotowej sprawie zasady proporcjonalności, co jest szczególnie istotne w odniesieniu do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości bezwzględnie oznaczonej. Zasada proporcjonalności wymagała w tej sytuacji rozważenia, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością. Organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia czy też jest niewspółmiernie dolegliwą, a wówczas zasada proporcjonalności zostałaby naruszona. W rozpoznawanym przypadku zachowanie skarżącego – które obejmowało nie błahe błędy formalne w zgłoszeniu SENT, ale całkowity brak zgłoszenia – uniemożliwiało w zasadzie spełnienie celów ustawy SENT. Skład orzekający podziela przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA z 18 maja 2020 r. II GSK 220/20, zgodnie z którym "celem ustawy SENT jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą" oraz ograniczenie uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Celem tym nie jest zaś zwiększanie dochodów budżetu państwa z tytułu kar nakładanych na podmioty działające w sposób legalny, dopuszczających się uchybień formalnych czy też oczywistych omyłek, związanych między innymi z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów ustawy SENT". Przewożony w dniu kontroli towar nie był zwykłym towarem, lecz takim, którego przewóz został objęty szczególnym nadzorem. Przewóz tego rodzaju wymagał od przewoźnika przestrzegania ściśle określonych obowiązków, z których się on nie wywiązał. Mając na uwadze, że system kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny, a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków, należało uznać za prawidłowe stanowisko organów obu instancji o braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes publiczny. W związku z powyższym mają usprawiedliwione podstawy zarzuty naruszenia art. 22 ust. 3 w związku z 22 ust. 1 pkt. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy SENT. Zdaniem NSA, nie ma wątpliwości, że w interesie publicznym leży nienakładanie kar za naruszenia formalne, gdyby miało to prowadzić do skutków niemożliwych do zaakceptowania ze względu na zasadę praworządności. W rozpoznawanej sprawie ustalenia poczynione przez organy (niezaakceptowane przez WSA w Szczecinie) co do braku szczególnych, wyjątkowych okoliczności godzących w ważny interes przewoźnika czy też w interes publiczny w sposób nie do pogodzenia z ogólnym porządkiem prawnym czy obiektywnym poczuciem sprawiedliwości, uzasadniały uznanie, że nałożenie kary nie godzi ani w ważny interes skarżącego kasacyjnie, ani w interes publiczny. Podkreślić przy tym należy, że kara dotyczy braku zgłoszenia przez przedsiębiorcę, na którym ciążą większe obowiązki w zakresie przestrzegania prawa, niż ma to miejsce w sytuacji podmiotu nieprowadzącego profesjonalnej działalności zarobkowej. Podsumowując, wskazać należy, że spór w badanej sprawie sprowadzał się do wykładni normy prawnej wywodzonej z art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Zdaniem NSA WSA w Szczecinie dokonał niewłaściwej wykładni tej normy, co zostało wyżej szczegółowo wyjaśnione. Dodatkowo nieprawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji obowiązek dla organów do podjęcia dodatkowych czynności w toku postępowania wyjaśniającego. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny, prezentując odmienną ocenę względem tego, co przedstawił Sąd pierwszej instancji, uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, na podstawie art. 185 § 1 ppsa. Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Szczecinie uwzględni przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę prawną i w następstwie wniesionej skargi ponownie przeprowadzi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika ZUCS z 28 czerwca 2021 r. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 czerwca 2022
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Dorota Dąbek Dorota Dziedzic-Chojnacka /sprawozdawca/ Marcin Kamiński /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny