II GSK 1019/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "D." Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 828/24 w sprawie ze skargi "D.." Sp. z o.o. w G. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr HP.906.1.1.2022 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r., (sygn. akt II SA/Ol 828/24), oddalił skargę D..Sp. z o.o. w G(...) (dalej przywoływana jako: "Skarżąca" "Strona" "Spółka") na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 sierpnia 2024 r., nr HP.906.1.1.2022 w przedmiocie choroby zawodowej. Sąd I instancji za podstawę orzekania przyjął następujący stan faktyczny sprawy. 1. Decyzją z 2 marca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w E. stwierdził u W. K. (dalej przywoływany jako: "Uczestnik") przewleką chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku – wymienioną w poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1836; dalej przywoływane jako: "rozporządzenie"). Organ powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O., z którego wynika rozpoznanie z uwzględnieniem przebiegu pracy zawodowej i narażenia związanego z obciążeniem narządu ruchu. Stwierdził, że charakter pracy, jaką wykonywał Uczestnik w Skarżącej Spółce, stwarzał ryzyko powstania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Przyjęto, że z wysokim prawdopodobieństwem warunki pracy mogły przyczynić się do powstania choroby zawodowej, o której stwierdzenie wystąpił Uczestnik. 2. W odwołaniu Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że Uczestnik wykonywał ciężkie prace fizyczne w pozycji z uniesionymi kończynami górnymi, wymagające podnoszenia i przenoszenia ciężkich przedmiotów, a praca ta miała charakter monotypii. Zarzuciła też brak wyjaśnienia czy schorzenie nie miało charakteru samoistnego. 3. Decyzją z 22 kwietnia 2022 r., nr HP.906.1.1.2022, Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. 4. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka. 5. Wyrokiem z 11 października 2022 r. (sygn. akt II SA/Ol 465/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Spółki. Sąd uznał, że Uczestnik wykonywał ciężkie prace fizyczne również w pozycji z uniesionymi kończynami górnymi, podnoszenie i przenoszenie ciężkich przedmiotów. Okoliczności te wskazują na wysokie prawdopodobieństwo, że był narażony na opisaną chorobę, także podczas zatrudnienia w Skarżącej spółce, oraz istnieje związek przyczynowy między rozpoznanym schorzeniem a wykonywaną pracą. Wskazano na dwa wyniki badań rezonansu magnetycznego. Sąd zwrócił uwagę, że specjalista medycyny pracy uwzględnił miejsca zatrudnienia, sposób i rodzaj wykonywanej pracy, symptomy choroby, jej przebieg oraz wyjaśnił, dlaczego uznał schorzenie za chorobę zawodową. Stwierdzono, że nie ma podstaw do negowania stanowiska jednostki orzeczniczej, dysponującej specjalistyczną wiedzą i niecelowe jest występowanie o uzupełnienie opinii lub wydanie nowej. Sąd nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowych dowodów, w tym z zeznań świadków oraz dodatkowej dokumentacji lekarskiej. 6. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Spółki, wyrokiem z 1 sierpnia 2023 r., (sygn. akt II GSK 252/23), Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. NSA uznał dokonaną kontrolę decyzji za niepełną. Zwrócił uwagę, że Spółka powoływała się w skardze na okoliczność stanu zdrowia Uczestnika i przyczyn długotrwałej niezdolności do pracy oraz domagała się przeprowadzenia dowodu z postępowania prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. na okoliczność wypadku przy pracy, jakiego pracownik doznał rzekomo w Spółce w dniu 4 stycznia 2017 r., i ustalenia uszczerbku na zdrowiu. Zdaniem Spółki dowody te miały istotne znaczenie przy ustaleniu okresu faktycznie wykonywanej pracy, przyczyn niezdolności uczestnika do pracy w powyższych okresach, niezgłaszania przez pracownika dolegliwości towarzyszących stwierdzonej chorobie zawodowej. NSA wskazał, że obowiązkiem Sądu I instancji było odniesienie się do tego zarzutu, uwzględniając przedmiot sprawy i wszystkie jej okoliczności. NSA wskazał, że Spółka załączyła do odwołania decyzję ZUS, odmawiającą Uczestnikowi prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego od 5 stycznia 2017 r. do 28 kwietnia 2017 r. Podano w niej, że "niezdolność do pracy została spowodowana zdarzeniem z 9 grudnia 2016 r.", co wskazuje na niespójność w datach. Z kolei jako powód odmowy prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego wskazano, że "protokół powypadkowy zawiera stwierdzenia bezpodstawne". Powyższe okoliczności wymagały rozważenia i jednoznacznej oceny WSA, czego zabrakło. Brak stanowiska co do powyższych okoliczności wypadku przy pracy w dniu 4 stycznia 2017 r. NSA uznał za uchybienie proceduralne mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie sposób wykluczyć, że powołane okoliczności mogą okazać się ważkie w związku z rozpoznaną chorobą. NSA stwierdził, że o ile materiał dowodowy mógł stanowić wystarczającą podstawę do rozpoznania choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego obu barków, o tyle przedwczesna jest akceptacja stanowiska Organów co do ryzyka powstania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, a w rezultacie związku przyczynowego między rozpoznanym schorzeniem a wykonywaną pracą. Rozważenia wymagają wszystkie okoliczności związane z wypadkiem przy pracy, w tym rozbieżność dat, w kontekście rozpoznania choroby. 7. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., (sygn. akt II SA/Ol 878/23), WSA w Olsztynie uchylił decyzję Organu odwoławczego. W uzasadnieniu wskazał na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym przez NSA. Sąd podniósł, że stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. O ile fakt stwierdzenia choroby zawodowej potwierdzony zostaje orzeczeniem lekarskim, co w niniejszej sprawie miało miejsce orzeczeniem jednostki uprawnionej do orzekania w sprawie chorób zawodowych pierwszego stopnia, to już ocena ryzyka powstania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, a w rezultacie ustalenie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a wykonywaną pracą przez pracownika należy do organu inspekcji sanitarnej. Ustalenie takiego związku dokonywane jest w oparciu o treści art. 75 § 1 k.p.a., gdzie jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. WSA podkreślił, że braki w ustaleniach dotyczących okoliczności związanych z wypadkiem przy pracy, w tym rozbieżności dotyczące dat jego zaistnienia, nie pozwalają na dokonanie oceny w kontekście rozpoznania choroby zawodowej. Także późniejsze okresy niezdolności do pracy nie zostały przez Organ odwoławczy wyjaśnione, nie zbadano czy pozostają one w związku z wykonywaną pracą, czy wpływają na ocenę związku pomiędzy faktem stwierdzenia choroby zawodowej a warunkami wykonywania pracy w Skarżonej spółce. 8. Warmińsko-Mazurski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z 30 sierpnia 2024 r., nr HP.906.1.1.2022, utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji o stwierdzeniu u uczestnika choroby zawodowej. W uzasadnieniu Organ odwoławczy wyjaśnił, że mając na względzie zalecenia Sądu uzupełnił postępowanie wyjaśniające. Wskazał, że zwrócił się do Uczestnika o przesłanie dokumentacji lekarskiej dokumentującej przyczyny niezdolności do pracy w okresach od 4.01.2016 r. do 15.04.2016 r., od 05.01.2017 r. do 28.04.2017 r., od 06.08.2019 r. do 03.02.2020 r. oraz za okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego od 04.02.2020 r. do 03.05.2020 r., na okoliczność stanu zdrowia i przyczyn długotrwałej niezdolności do pracy oraz dokumentacji wypadku przy pracy. Uczestnik dostarczył: protokół nr (...) z ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, notatkę spisaną na okoliczność wypadku zawierającą wyjaśnienia, zgłoszenie zdarzenia wypadkowego przez poszkodowanego, dodatkowy instruktaż stanowiskowy, pismo z wnioskiem o wydanie opinii lekarskiej, opinię lekarską w sprawie i kopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego, historię choroby z poradni chirurgicznej oraz dokumentację lekarską z (...). Uczestnik przedłożył również dokumenty pozyskane z ZUS Oddział w E., w tym decyzje i opinie lekarzy orzeczników ZUS, tj.: opinię lekarską z 27.01.2020 r., z 19.05.2020 r. i z 29.09.2020 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że przesłane dokumenty (poza pismem Uczestnika z 16.10.2017 r. skierowanym do Sądu Rejonowego w E. o cofnięciu odwołania od decyzji ZUS) znajdowały się już w posiadaniu PWIS. Spółka 14.02.2024 r. przesłała posiadaną dokumentację dotyczącą wypadku przy pracy. Dalej Organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony dodatkowo materiał dowodowy przekazał Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w O. w celu ustosunkowania się do następujących kwestii: - czy długotrwałe okresy niezdolności do pracy (wymienione powyżej), jak również fakt pobierania świadczenia rehabilitacyjnego oraz okoliczności niezdolności do pracy, która była wynikiem zdarzenia z 09.12.2016 r. pozostają w związku z wykonywaną pracą i czy wpływają na ocenę związku pomiędzy faktem stwierdzenia choroby zawodowej, a warunkami wykonywania pracy oraz czy mają wpływ na rozpoznanie choroby zawodowej? - czy wypadek przy pracy jakiemu uległ Uczestnik (wypadek dotyczy nawracającej przepukliny pępkowej) i brak reakcji na to zdarzenie mogły mieć wpływ na stwierdzenie choroby zawodowej (przewlekłe zapalenie okołostawowe barku)? - czy sposób wykonywanej pracy faktycznie miał wpływ na stwierdzenie choroby zawodowej (przewlekłe zapalenie okołostawowe barku), czy też choroba ta mogłaby mieć podłoże samoistne? WOMP w O. pismem z 26 lipca 2024 r. poinformował Organ odwoławczy, że nie znalazł postaw do zmiany stanowiska wyrażonego w orzeczeniu lekarskim nr (...) z dnia 24 stycznia 2022 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej. WOMP w O. stwierdził, że: - wypadek w dniu 9 grudnia 2016 r. (nawrót przepukliny pępkowej) był bez związku z przewlekłym zapaleniem okołostawowym barku; - nawracająca przepuklina pępkowa nie ma żadnego związku ze schorzeniami barku; - sposób wykonywania pracy przez badanego (ciężka praca fizyczna wymagająca podnoszenia i przenoszenia przedmiotów, dźwiganie ciężarów, częste unoszenie kończyn górnych z obciążeniem, prace miały charakter monotypii), stanowi znaczący czynnik ryzyka i z bardzo dużym prawdopodobieństwem spowodował schorzenie przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. W wieku badanego opisywane wyżej schorzenie barku nie powstaje samoistnie. Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O., Organ odwoławczy ustalił, że uczestnik pracując w Firmie (...) (zakład zlikwidowany) oraz (...)Sp. z o.o. w G(...) wykonywał czynności przy produkcji wyrobów z drewna i materiałów drewnopodobnych, które miały charakter powtarzalny, okresowo z cechami monotypii w zakresie struktur anatomicznych kończyn górnych z obciążeniem. Szczegółowe informacje uwzględniające m.in. rodzaj wykonywanych czynności, liczbę ich powtórzeń na zmianie roboczej, obciążenia kończyn górnych w przebiegu całego okresu zatrudnienia uczestnika przedstawione zostały w karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez Organ I instancji w dniu 30 lipca 2020 r. Ocena narażenia zawodowego (na potrzeby postępowania orzeczniczego) została sporządzona i przesłana wraz ze skierowaniem przez PPIS do WOMP. Zdaniem PWIS nie sposób się zgodzić z twierdzeniem odwołującego, że "z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby praca w spółce była ciężka i polegała na przenoszeniu i podnoszeniu ciężkich przedmiotów, a rodzaje prac które pracownik wykonywał nie były stale takie same". Organ odwoławczy stwierdził, że w karcie oceny narażenia zawodowego z 30 lipca 2020 r. szczegółowo opisano każdą czynność wykonywaną na każdej z poszczególnych maszyn. Karta oceny narażenia była poprzedzona wizytacją przedstawiciela PSSE w zakładzie spółki i została sporządzona na podstawie informacji uzyskanych od specjalisty ds. BHP oraz kierowników produkcji. Następnie 14 maja 2021 r. została uzupełniona o maszyny, na których odbywała się praca, a zostały wycofane z produkcji i nie były dostępne podczas wizytacji w zakładzie w dniu 28 czerwca 2020 r. Zatem PWIS nie ma podstaw, by nie dać wiary informacjom uzyskanym m.in. od pracowników Skarżącej. Organ odwoławczy podkreślił, że Uczestnik był badany przez jednostkę uprawnioną do orzekania w sprawie chorób zawodowych pierwszego stopnia, która wydała orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. WOMP w O.wskazał, iż charakter pracy jaką wykonywał Uczestnik stwarzał ryzyko powstania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku o etiologii zawodowej. Stanowisko to WOMP podtrzymał w piśmie z 26 lipca 2024 r. Po przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej dokumentującej przyczyny niezdolności do pracy uczestnika w okresach: od 4.01.2016 r. do 15.04.2016 r., od 05.01.2017 r. do 28.04.2017 r., od 06.08.2019 r. do 03.02.2020 r., oraz za okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego od 04.02.2020 r. do 03.05.2020 r., PWIS ustalił, iż absencja uczestnika związana była z leczeniem szpitalnym (operacje na przepuklinę pępkową) i rekonwalescencją po odbytych operacjach przepukliny. Świadczenie rehabilitacyjne zostało przyznane w związku z ww. przebytymi operacjami przepukliny pępkowej, bólami kręgosłupa i bólami stawów barkowych. Organ odwoławczy uznał, że okresy nieobecności w pracy uczestnika (związane z przepukliną pępkową), nie miały wpływu na stwierdzoną chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Nawracająca przepuklina pępkowa nie ma bowiem żadnego związku ze schorzeniami barku (jak wskazuje WOMP w O. w piśmie z 26.07.2024 r.), a praca w narażeniu zawodowym miała miejsce jeszcze przed ww. nieobecnościami w pracy, co (według jednostki orzeczniczej) z dużym prawdopodobieństwem spowodowało schorzenie - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Odnosząc się do wypadku przy pracy (nawrót przepukliny pępkowej), jakiemu miał ulec Uczestnik, PWIS ustalił, iż do wypadku na terenie zakładu Skarżącej doszło 9 grudnia 2016 r. Uczestnik podczas wykonywania czynności związanych z transportem ręcznym elementów typu płyta o wadze ok. 10 kg., poczuł silny ból w okolicy pępkowej. Pomimo odczuwanego bólu nadal wykonywał swoje obowiązki i pracował do końca zmiany. Do lekarza zgłosił się w 12 grudnia 2016 r. Lekarz stwierdził nawrotową przepuklinę pępkową i skierował uczestnika na oddział chirurgii w celu wykonania zabiegu. Do dnia zabiegu uczestnik pracował nadal, wykonując swoje codzienne obowiązki w pracy. O zdarzeniu wypadkowym uczestnik powiadomił przełożonego 4 stycznia 2017 r. (stąd rozbieżności w datach). W wyniku przeprowadzonego dochodzenia zespół powypadkowy protokołem nr (...)uznał zdarzenie z 9 grudnia 2016 r. jako wypadek przy pracy. Uczestnik w dniu 27 stycznia 2017 r. złożył wniosek o jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu, będącego następstwem wypadku przy pracy w dniu 9 grudnia 2016 r. ZUS decyzją z 4 maja 2017 r. odmówił uczestnikowi prawa do jednorazowego odszkodowania. Od powyższej decyzji Uczestnik wniósł odwołanie do sądu, które następnie w dniu 16 października 2017 r. wycofał, wobec czego sąd rejonowy umorzył postępowanie. Natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych po przeprowadzeniu postępowania odmówił prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego. Reasumując, PWIS stwierdził, że dopełnił wszelkich starań, aby wątpliwości wskazane przez Spółkę zostały wyjaśnione. Analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza, iż okresy długotrwałej niezdolności do pracy uczestnika wynikały z leczenia przepukliny pępkowej, która nie ma związku ze schorzeniami barku. Ponadto, okresy niezdolności do pracy nie miały wpływu na występujące w zakładzie narażenie zawodowe związane z obciążeniem narządu ruchu, które istniały jeszcze przed tymi okresami nieobecności. Wypadek przy pracy jakiemu uległ uczestnik w dniu 9 grudnia 2016 r. również dotyczył nawracającej przepukliny pępkowej i był bez związku z przewlekłym zapaleniem okołostawowym barku. Choroba zawodowa, którą rozpoznano u uczestnika - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku z dużym prawdopodobieństwem powstała w wyniku narażenia związanego z obciążeniem narządu ruchu, występującego podczas wykonywania przez niego czynności zawodowych, ponieważ w wieku badanego opisane wyżej schorzenie nie powstaje samoistnie. 9. W wyniku wniesienia skargi przez Skarżącą spółkę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w przywoływanym na wstępie wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r. oddalił skargę. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd I instancji podkreślił, że Skarżąca spółka niezasadnie zarzuca po raz kolejny brak dopuszczenia dowodu: z pracowniczej dokumentacji lekarskiej uczestnika z okresowych badań - znajdującej się w Centrum Medycyny Pracy w E.przy ul. (...), zeznań świadka J. B. - bezpośredniego przełożonego uczestnika, z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy przy Sądzie Okręgowym w G.. WSA zauważył, że Spółka zarzucała brak przeprowadzenia tych dowodów również w skardze kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał tych zarzutów za zasadne. NSA nie odniósł się wprawdzie wprost do tych twierdzeń w uzasadnieniu wyroku z 1 sierpnia 2023 r., (sygn. akt II GSK 252/23), jednak wyraźnie wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego tylko co do dokumentów związanych z powoływanym przez Spółkę wypadkiem przy pracy Uczestnika i przyczyn długotrwałej niezdolności do pracy uczestnika - wymienionych przez spółkę. NSA uznał za istotne dla rozstrzygnięcia rozważenie tych okoliczności w kontekście związku z rozpoznanym u Uczestnika schorzeniem, wymienionym poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych, w celu wykluczenia jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie. WSA podkreślił, że zgodnie z wytycznymi tutejszego Sądu, zawartymi w wyroku z 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Ol 878/23) Organ odwoławczy uzupełnił postępowanie dowodowe we wskazanym zakresie. Na podstawie dokumentów uzyskanych od Uczestnika i Spółki PWIS ustalił, że do zdarzenia zgłoszonego jako wypadek przy pracy doszło 9 grudnia 2016 r. Stwierdzono wówczas u Uczestnika nawrót przepukliny pępkowej. PWIS ustalił też, że powoływane przez Spółkę długotrwałe niezdolności do pracy uczestnika w okresach: od 4.01.2016 r. do 15.04.2016 r., od 05.01.2017 r. do 28.04.2017 r., od 06.08.2019 r. do 03.02.2020 r., oraz za okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego od 04.02.2020 r. do 03.05.2020 r. - związane były z leczeniem szpitalnym (operacje przepukliny pępkowej) i rekonwalescencją po odbytych operacjach przepukliny. Organ odwoławczy przedstawił zgromadzony dodatkowo materiał dowodowy Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w O. – właściwemu do orzekania w zakresie chorób zawodowych, na podstawie § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, który w opinii uzupełniającej z 26 lipca 2024 r. stwierdził, że nawracająca przepuklina pępkowa nie ma żadnego związku ze schorzeniami barku. Skarżąca spółka ustaleń tych nie neguje, WSA uznał je zatem za niesporne i pozostające bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd I instancji stwierdził, że w warunkach rozpoznawanej sprawy Organy inspekcji sanitarnej w zakresie swojej właściwości wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, zasadnie przyjmując, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż rozpoznana u Uczestnika choroba spowodowana została sposobem wykonywania pracy w Skarżącej spółce. Zdaniem Sądu I instancji z akt sprawy wynika, że Organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u Uczestnika z poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych, pouczył Skarżącą o możliwości składania wniosków i dowodów. Odrębnym pismem z 14 lipca 2020 r. Spółka wezwana została do szczegółowego podania zakresu czynności Uczestnika i sposobu ich wykonywania. Wezwanie doręczono 17 lipca 2020 r. Spółka nie odpowiedziała na to wezwanie. W dniu 28 lipca 2020 r. pracownik stacji sanitarno-epidemiologicznej przeprowadził czynności kontrolne, udokumentowane protokołem, podczas których obejrzał i opisał miejsca pracy uczestnika w Spółce, na których ten wykonywał czynności zawodowe w przeważającym czasie pracy. Zdaniem Sądu I instancji zasadnie Organ odwoławczy dostrzegł, że Spółka w istocie nie zakwestionowała ustaleń poczynionych w karcie oceny narażenia zawodowego. Skarżąca nie neguje wyjaśnień Uczestnika. Twierdzi tylko, że bezpośredni przełożony uczestnika jest w stanie dostarczyć bardziej szczegółowych informacji dotyczących specyfiki wykonywanej pracy, warunków pracy. Za niezrozumiałe WSA uznał dlaczego Spółka nie złożyła pisemnych wyjaśnień w tym względzie, mimo że została do tego wezwana i o takim prawie pouczona. WSA wskazał, że nie wiadomo czego miałyby dotyczyć bardziej szczegółowe informacje, a tym samym nie sposób uznać, że przesłuchanie wnioskowanego świadka mogłoby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że zakres wykonywanych czynności i sposób ich wykonywania przez Uczestnika ustalony został m.in. w oparciu o wyjaśnienia pracowników Spółki. Wbrew stanowisku Skarżącej, w ocenie WSA zgromadzone dowody potwierdzają, że zakres czynności Uczestnika przy świadczeniu pracy na rzecz Spółki polegał na przesuwaniu, podnoszeniu i przenoszeniu ciężkich przedmiotów, wielkogabarytowych w wielokrotnych powtórzeniach mających charakter monotypii. Za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia Sąd I instancji uznał akcentowane przez Skarżącą wyniki pracowniczych badań kontrolnych i okresowych. Powoływane przez Skarżącą orzeczenie lekarskie nr (...)z 26 kwietnia 2017 r., w którym lekarz wskazał w odniesieniu do uczestnika ograniczenia przy wykonywaniu pracy, tj. wysokość do 3 m, zakaz dźwigania pow. 10 kg do 30 czerwca 2017 r. – wydane wobec długotrwałej nieobecności z powodu operowania przepukliny oraz orzeczenie nr (...)z dnia 3 kwietnia 2018 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych są w aktach sprawy i podlegały ocenie Organów orzekających. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że orzeczenia te dowodzą jedynie, że lekarz medycyny pracy uznał, że ogólny stan zdrowia Uczestnika pozwalał w tamtym czasie na wykonywanie pracy. Uczestnik nie musiał w czasie badań kontrolnych i okresowych w latach 2017 i 2018 zgłaszać dolegliwości bólowych w okolicach barków. Oczywistym jest, że rozpoznane u Uczestnika schorzenie w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku mogło rozwijać się stopniowo i pogłębiać wobec obciążania stawów barkowych z uwagi na sposób wykonywania pracy. Jednostka orzecznicza kategorycznie wykluczyła, aby rozpoznane u Uczestnika schorzenie mogło powstać samoczynnie. Ze zgromadzonej dokumentacji lekarskiej wynika, że Uczestnik w grudniu 2017 r. zgłaszał bóle kręgosłupa lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej. W dniu 2 sierpnia 2019 r. lekarz POZ skierował z tego powodu Uczestnika do poradni neurologicznej. Fakty te miały miejsce w czasie kiedy Uczestnik pozostawał w zatrudnieniu u Skarżącej i świadczył pracę. W poradni neurologicznej zlecono leczenie farmakologiczne oraz rehabilitację. W listopadzie 2019 r. Uczestnik miał wykonany rezonans magnetyczny kręgosłupa szyjnego, który wykazał wielopoziomową dyskopatię i zmiany zwyrodnieniowe. Bezsprzecznie zatem, zdaniem WSA, objawy przewlekłego zapalenia okołostawowego barku istniały i zostały udokumentowane przed upływem jednego roku od zakończenia pracy przez uczestnika w narażeniu zawodowym. Uczestnik bowiem nie wykonywał pracy od 6 sierpnia 2019 r. w związku z planowaną operacja przepukliny brzusznej. Leczenie z tego powodu zakończono 14 października 2019 r. Następnie Uczestnik przebywał na zasiłku chorobowym do 3 lutego 2020 r. i korzystał ze świadczenia rehabilitacyjnego do 2 czerwca 2020 r. W opinii lekarskiej z 27 stycznia 2020 r. orzecznik ZUS uwzględnił zgłaszane przez Uczestnika bóle kręgosłupa lędźwiowego i szyjnego, bóle stawów barkowych. Wskazał na wyniki MRI z 11/2019. Orzecznik ZUS stwierdził zmiany zwyrodnieniowe stawów barkowych. Przytoczone ustalenia są zbieżne z ustaleniami WOMP w O. i potwierdzają zasadność wydanego orzeczenia lekarskiego w sprawie ustalenia choroby zawodowej. Zdaniem Sądu I instancji w sprawie uwzględnić należało, że uprawniona jednostka orzecznicza I stopnia rozpoznała u Uczestnika chorobę zawodową. Lekarz specjalista medycyny pracy uwzględnił miejsca zatrudnienia pracownika, sposób i rodzaj wykonywanej pracy, symptomy choroby, jej przebieg i wyjaśnił dlaczego uznał schorzenie za chorobę zawodową. Wywód lekarza jest spójny, logiczny i ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ani sąd, ani organy orzekające nie posiadają wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły. Nie mogą w związku z tym wkraczać w merytoryczną zasadność orzeczenia lekarskiego. Mogą oceniać orzeczenie lekarskie jedynie pod względem formalnym, a zatem, czy zostało sporządzone i podpisane przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie WSA, taka sytuacja nie wystąpiła. Tym samym nie ma podstaw do negowania stanowiska jednostki orzeczniczej, które oparte zostało na zgromadzonej dokumentacji medycznej i sporządzonej przez Organ inspekcji sanitarnej ocenie narażenia zawodowego obrazującej wyczerpująco sposób wykonywania pracy przez uczestnika. 10. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono następujące naruszenie przepisów postępowania: 1). art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w zw. z art. 152 p.p.s.a. przez aprobatę Sądu dla pominięcia przez Organ II instancji wnioskowanego przez stronę dowodu z dokumentacji medycznej byłego pracownika, obligatoryjnego w postępowaniu dotyczącym orzekania o chorobie zawodowej, do czego zarówno Sąd I instancji, jak i Organ zobowiązani byli wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, a co miało istotny wpływ na wydane w sprawie orzeczenia. 2). art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w zw. z art.134 p.p.s.a. przez aprobatę Sądu dla dokonanego przez Organ II instancji rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wydane orzeczenie tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej na podstawie opinii lekarskiej lakonicznej, niezawierającej przekonującego uzasadnienia, oraz arbitralnie rozpoznającej chorobę zawodową z pominięciem obligatoryjnych dowodów z dokumentów, jakimi są zebrana w trakcie badań okresowych dokonywanych przez lekarza medycyny pracy, dokumentacja medyczna byłego pracownika oraz nierozważenia przez wydającego opinię lekarza innych możliwych przyczyn powstania schorzenia i zaniechania wezwania biegłego lekarza do przeprowadzenia niezbędnych dowodów, jakie prawo przewiduje przy wydawaniu tego typu orzeczeń; 3). art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art.134 p.p.s.a., przez aprobatę Sądu dla dokonanego przez Organ II instancji rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wydane orzeczenie t.j. art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a., w związku z § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 i pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez nieuwzględnienie żądania Skarżącej dopuszczenia dowodu, którego przeprowadzenie było obligatoryjne i okoliczność ta ma istotne znaczenie dla sprawy, w postaci pracowniczej dokumentacji medycznej W. K. znajdującej się w Centrum Medycyny Pracy w E. przy ulicy (...), które to Centrum dokonywało okresowych badań zdolności do pracy pracownika, podczas gdy dowód ten miał istotne znaczenie do ceny etiologii choroby W. K., a przeprowadzenie takiego dowodu jest obligatoryjne w rozumieniu § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia, w sytuacji oparcia się przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O., w wydanym orzeczeniu o rozpoznaniu choroby zawodowej nr (...)r, jedynie na wyjaśnieniach uczestnika W. K. oraz dokumentacji lekarza rodzinnego, z pominięciem dokumentacji medycznej pracownika zgromadzonych w trakcie badań okresowych zdolności do pracy, a uchybienie tym przepisom miało istotny wpływ na wydane orzeczenia bowiem, Skarżąca nie ma dostępu do tej części postępowania tj. oceny i wydania opinii o istnieniu lub nieistnieniu choroby zawodowej przez lekarza orzecznika, a więc obowiązek kontroli prawidłowości tamtego postępowania spoczywa na organie administracji, który obowiązku tego nie dopełnił. 4). art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art.134 p.p.s.a., przez aprobatę Sądu dla dokonanego przez Organ II instancji rażącego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wydane orzeczenie tj. art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a., zeznań świadka J. .B – bezpośredniego przełożonego W. K., podczas gdy dowód z zeznań ww. świadka miał istotne znaczenie przy ustaleniu czynności faktycznie wykonywanych przez W. K. na stanowisku pracy, a zatem rzeczywistego narażenia zawodowego na stanowisku pracy, a potrzeba przeprowadzenia takiego dowodu wynika z § 6 ust. 5 pkt 5 cyt. rozporządzenia, a uchybienie tym przepisom miało istotny wpływ na wydany wyrok, bowiem obowiązek kontroli prawidłowości tamtego postępowania spoczywał na organie administracji, który obowiązku tego nie dopełnił. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art.145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. złożył mające wpływ na wynik sprawy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, przez aprobatę Sądu dla następujących naruszeń dokonanych w trakcie postępowania przed Organami I i II instancji, tj.: 1). art. 2351 k.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez aprobatę Sądu na błędną wykładnię dokonaną przez Organ II instancji, polegającą na uznaniu, że przedłożone w trakcie postępowania dowodowego przez Stronę zaświadczenia o zdolności do wykonywania pracy przez W. K., są dokumentacją medyczną byłego pracownika, podczas gdy dokumentacją medyczną z badań tego pracownika, na podstawie których uzyskiwał zaświadczenia o zdolności do pracy, jest całość dokumentacji medycznej, utrwalającej każde z przeprowadzonych badań okresowych pracownika wykonanych przez lekarza medycyny pracy. 2). art. 2351 k.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 8 ust, 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez aprobatę Sądu na dokonaną błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych, podczas gdy organ zobowiązany jest dokonać oceny zebranego w sprawie materiału i uprawniony oraz zobowiązany do zbadania formalnych przesłanek wydania opinii o chorobie zawodowej pod kątem ujawnienia obligatoryjnych dowodów jakie lekarz orzecznik ma obowiązek analizować, w tym dokumentacji medycznej pracownika, a w razie wątpliwości żądać opinii biegłych w przypadku, gdy zebrany materiał dowodowy pozwala wskazać inną, niż zawodową etiologię choroby, a naruszenie to miało istotny wpływ na wydane orzeczenie. 3). art. 2351 k.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez aprobatę Sądu dla niewłaściwego zastosowania powołanych przepisów, na skutek błędu subsumpcji w sytuacji, gdy na skutek naruszenia przepisów postępowania tj. § 6 ust. 1 (odmowy przeprowadzenia dowodu z dokumentacji medycznej byłego pracownika) w zw. z § 6 ust. 5 cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych doszło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, poprzez pominięcie przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O., w wydanym orzeczeniu o rozpoznaniu choroby zawodowej nr (...). obligatoryjnego dowodu, jakim jest dokumentacja medyczna byłego pracownika i oparcie się na dowodach pomocniczych w postaci wywiadu lekarza rodzinnego; - a wymienione naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bo gdyby Sąd dokonał prawidłowej kontroli postępowania administracyjnego i dokonanej zawężającej wykładni, to niewątpliwie skarga strony zostałaby uwzględniona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 11. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, tj. sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu prawa. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania przeprowadzonego przez Sąd pierwszej instancji, co daje podstawę do merytorycznego rozpatrzenia skargi kasacyjnej. 12. W ramach uwag wstępnych przypomnieć także należy, że związanie podstawami skargi kasacyjnej ma ten prawnie doniosły skutek, że wskazanie przez stronę wnoszącą środek odwoławczy konkretnego naruszenia przepisu prawa materialnego lub procesowego, przesądza o zakresie kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie kasacyjne nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia WSA w zakresie sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów. 13. Odnosząc się do zarzutu nr 1, wskazującego na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w zw. z art. 152 p.p.s.a. należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej nie podał konkretnej jednostki redakcyjnej art. 152 p.p.s.a. Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Przy czym na podstawie § 2 przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego. Z cytowanego przepisu wynika, że uchylenie decyzji nieprawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje, że decyzja ta nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, chociaż od tego momentu nie wywołuje skutków procesowych i materialnych. Stan ten trwa do chwili uprawomocnienia się wyroku, o ile sąd nie postanowi inaczej. Dodać można, że przepis ten ma na celu zabezpieczenie interesów strony przed negatywnymi działaniami organów do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać jednak należy, że kontrolowanym wyrokiem WSA oddalił skargę Skarżącej, wskutek czego zaskarżona decyzja ostała się w obrocie. Zatem ogólnikowe przywołanie normy art. 152 p.p.s.a. oraz uzasadnienie tego zarzutu, które nie zawiera jednoznacznych wskazówek pozwalających przesądzić, która z jednostek redakcyjnych tekstu prawnego została zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszona przez WSA, a wcześniej przez Organy, są istotnym mankamentem tak sformułowanego zarzutu. Podobnie do wskazywanych w zarzucie (pkt 2 petitum) skargi kasacyjnej art. 134 p.p.s.a. i art. 77 k.p.a., autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednostek redakcyjnych tych przepisów, które zawierają dodatkowo paragrafy. W uzasadnieniu omawianych zarzutów brak jest jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, które z jednostek redakcyjnych tekstu prawnego zostały, zdaniem autora skargi kasacyjnej, naruszone przez WSA. W związku z tym podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13; z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12). Przy konstruowaniu zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w zw. z art. 152 p.p.s.a. oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 77 k.p.a. wymóg ten nie został spełniony. Sytuacja ta uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanych zarzutów. 14. Przechodząc do analizy pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności rozważyć należy, co do zasady, zarzuty proceduralne. Pamiętać jednak trzeba, że zakres postępowania wyjaśniającego uwarunkowany jest przesłankami materialnoprawnymi, stąd pozostałe zarzuty wymagają łącznego rozpoznania. Nie zasługują na uwzględnienie poddane łącznej i końcowej ocenie zarzuty kasacyjne w zakresie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a., oraz art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (k.p.) w związku z § 8 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 i pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zarzuty te sprowadzają się w pierwszej kolejności do zakwestionowania prawidłowości pozytywnej oceny legalności procesowej zaskarżonej decyzji oraz przyjętych przez skarżony Organ ustaleń faktycznych co do występowania u b. pracownika choroby zawodowej - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobą zawodową a świadczeniem pracy w warunkach narażenia zawodowego oraz zawodowej etiologii stwierdzonego schorzenia, a w dalszej kolejności – do próby podważenia pozytywnej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy w świetle art. 2351 k.p. w zw. z § 6 ust. 1 i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (pojęcie dokumentacji medycznej). 15. Na wstępie tej części wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 2351 k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w sposób konkretny i szczegółowy określają kompetencje organów inspekcji sanitarnej oraz tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia RM, w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia RM, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia RM, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. 16. Oddalając powyżej wskazane zarzuty kasacyjne, należało mieć przede wszystkim na względzie, że z przytoczonej definicji legalnej pojęcia choroby zawodowej (art. 2351 k.p.) wynika logicznie konstrukcja domniemania związku przyczynowego pomiędzy zaistnieniem schorzenia prawnie uznanego za chorobę zawodową a warunkami pracy narażającymi na jego powstanie. Jeżeli do stwierdzenia choroby zawodowej wystarczający jest wysoki stopień prawdopodobieństwa jej powstania w następstwie działania czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, to jest oczywiste, że nawet w sytuacji, w której istnieją inne (także konkurencyjne) czynniki etiologiczne powstania choroby zawodowej, domniemanie przemawia za zawodową etiologią tego rodzaju schorzenia. Jest to domniemanie wzruszalne i jako takie może być obalone dowodem przeciwnym (por. np. wyrok NSA z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt II OSK 7/05), z którego będzie wynikać, że źródłem powstania schorzenia są czynniki pozazawodowe (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 583/23). Obalenie domniemania może jednak nastąpić tylko wtedy, gdy na podstawie orzeczeń lub opinii lekarskich organy administracji sanitarnej wykażą, że określone schorzenie zaliczone do wykazu chorób zawodowych powstało bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem wyłącznie w wyniku działania czynników pozazawodowych (zob. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 583/23; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 285/18; por. także np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 611/18; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1743/09; wyrok NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 222/09). W takim wypadku konieczne jest uzyskanie kwalifikowanych ustaleń z zakresu specjalistycznej wiedzy medycznej, które z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem wykluczą możliwość powstania spornego schorzenia w wyniku działania narażenia zawodowego. Nawet jednak w takiej sytuacji organy orzekające w sprawach chorób zawodowych mają obowiązek rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na tle specjalistycznej oceny etiologicznej na korzyść pracownika (byłego pracownika), który był zatrudniony w warunkach narażających na zachorowanie (por. np. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt III SA 372/82, ONSA/1982/1/33; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 611/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest zatem zarzut naruszenia prawa materialnego, w którym Spółka żąda uchylenia wyroku WSA z powołaniem się na naruszenie art. 2351 k.p., które ma polegać na jego niewłaściwej wykładni. Zarzut ten jest chybiony już z racji tego, że w całości bazuje na założeniu o bezzasadnym przyjęciu przez Sąd I instancji i Organy istnienia choroby zawodowej u pracownika, gdy w ocenie Spółki brak było podstaw pozwalających stwierdzić bezspornie lub przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba, która wystąpiła, ma w istocie swoje źródło (etiologię) w związku ze sposobem wykonywania pracy. W świetle przedstawionego wyżej prawidłowego wzorca wykładni art. 2351 k.p. Sąd Wojewódzki nie miał podstaw do zakwestionowania jednoznacznej konkluzji diagnostycznej wynikającej z orzeczenia lekarskiego nr (...)z dnia 24 stycznia 2022 r. (uzupełnionego dalszymi pismami) oraz sposobu zastosowania przez kontrolowane organy konstrukcji domniemania związku przyczynowego i zawodowej etiologii stwierdzonego schorzenia. Brak było również podstaw do kontynuowania postępowania wyjaśniającego w celu poszukiwania czynników wskazujących na pozazawodową etiologię schorzenia. 17. W tym kontekście należało również uwzględnić, że orzeczenie lekarskie w postępowaniu orzeczniczym w sprawach chorób zawodowych korzysta jako dokument urzędowy z domniemania wiarygodności i autentyczności, a zatem zakresem tego domniemania objęte są także twierdzenia i wnioski medyczne z przeprowadzonych badań specjalistycznych. W przedmiotowej sprawie organy administracji sanitarnej, a w ślad za nimi WSA, wobec braku racjonalnych wątpliwości co do wniosków wynikających z karty oceny narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskiego, trafnie uznały, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji i nie zachodzi konieczność, o której mowa w przywołanym § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, podejmowania dalszych czynności dowodowych, w postaci uzupełnienia zebranego dotychczas materiału o "dokumentację medyczną z badań tego pracownika, na podstawie których uzyskiwał zaświadczenia o zdolności do pracy", utrwalającą "każde z przeprowadzonych badań okresowych pracownika wykonanych przez lekarza medycyny pracy". Nawet jednak gdyby Organy uznały, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, to i tak zgodnie z powyższym przepisem – w zakresie ocen i wniosków medycznych – byłyby uprawnione jedynie do zażądania od lekarzy orzeczników dodatkowego uzasadnienia lub do wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. 18. W związku z powyższym przypomnienia wymaga fakt, że w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym pozycja pracodawcy (byłego pracodawcy) jest inna niż pozycja pracownika (byłego pracownika). Zgodnie bowiem z § 6 ust. 6 rozporządzenia RM z 30 czerwca 2009 r. orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi lub byłemu pracownikowi oraz lekarzowi kierującemu na badania, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia – również jednostce orzeczniczej I stopnia. Z przepisu tego wynika, że orzeczenie lekarskie nie jest przesyłane pracodawcy, co świadczy o tym, że w części orzeczniczej postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej udział pracodawcy nie jest obligatoryjny. Ponadto zgodnie z § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia jedynie pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Nie do przyjęcia jest zatem pogląd Strony skarżącej kasacyjnie, która zdaje się prezentować stanowisko, że pomimo jednoznacznych wniosków wynikających z orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie choroby zawodowej, wydanego przez uprawnionego lekarza na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM z 30 czerwca 2009 r.), dopuszczalna jest dalsza weryfikacja etiologii schorzenia, które odpowiada normatywnym cechom kategorii danej choroby zawodowej, a których Skarżąca kasacyjnie upatruje w wynikach okresowych badań pracownika, służących innemu celowi. Niezależnie zatem od tego, że zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego (w tym danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika), specjalistyczna ocena co do kompletności tak zgromadzonego materiału należy do właściwego państwowego inspektora sanitarnego, który przed wydaniem decyzji jest uprawniony do żądania od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjęcia innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Jeżeli jednak na podstawie jednoznacznego i formalnie niewadliwego orzeczenia lekarskiego, spójnego i zupełnego formularza oceny narażenia zawodowego oraz innych zgromadzonych dowodów właściwy organ może sformułować wniosek, że rozpoznana choroba zawodowa została spowodowana bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, a więc pomiędzy powstaniem choroby a warunkami pracy (tzw. narażeniem zawodowym) istnieje związek przyczynowo-skutkowy, to prowadzone postępowanie diagnostyczno-orzecznicze podlega zakończeniu. W tej fazie postępowania przestają być zatem uzasadnione dalsze wnioski dowodowe, chyba że zostanie przekonująco wykazane, że ich uwzględnienie jest konieczne w celu weryfikacji przeprowadzonych badań lekarskich lub pomocniczych albo dokonanej oceny narażenia zawodowego. W przedmiotowej sprawie Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, że istnieją uzasadnione podstawy do sprawdzenia uzyskanych wyników postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, w szczególności podstawy takiej w tej sprawie nie stanowią wyniki okresowych badań pracownika. 19. Zebrany w sprawie, wystarczający, materiał dowodowy oraz stanowisko Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. potwierdzają, że Uczestnik pracując w (...) (zakład zlikwidowany) oraz D. (...) Sp. z o.o. w G (...) (Skarżąca kasacyjnie), wykonywał czynności przy produkcji wyrobów z drewna i materiałów drewnopodobnych, które miały charakter powtarzalny, okresowo z cechami monotypii w zakresie struktur anatomicznych kończyn górnych z obciążeniem. Szczegółowe informacje uwzględniające m.in. rodzaj wykonywanych czynności, liczbę ich powtórzeń na zmianie roboczej, obciążenia kończyn górnych w przebiegu całego okresu zatrudnienia Uczestnika przedstawione zostały w karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez Organ I instancji w dniu 30 lipca 2020 r. W kluczowym dokumencie, jakim jest ocena narażenia zawodowego (na potrzeby postępowania orzeczniczego) szczegółowo opisano każdą czynność wykonywaną na każdej z poszczególnych maszyn. Karta oceny narażenia była poprzedzona wizytacją przedstawiciela PSSE w zakładzie Skarżącej spółki i została sporządzona na podstawie informacji uzyskanych od specjalisty ds. BHP oraz kierowników produkcji. W dniu14 maja 2021 r. została uzupełniona o maszyny, na których odbywała się praca, a zostały wycofane z produkcji i nie były dostępne podczas wizytacji w zakładzie w dniu 28 czerwca 2020 r. Uczestnik był badany przez jednostkę uprawnioną do orzekania w sprawie chorób zawodowych pierwszego stopnia, która wydała orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. WOMP w O. wskazał, iż charakter pracy jaką wykonywał Uczestnik stwarzał ryzyko powstania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku o etiologii zawodowej. Stanowisko to WOMP podtrzymał w piśmie z 26 lipca 2024 r. 20. Także przypomnienia wymaga, że wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II GSK 252/23) Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w tej sprawie uchylił wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 października 2022 r., odnosząc się wystarczająco precyzyjnie do zakresu materiału dowodowego, o który powinien zostać poszerzony materiał dowodowy zgromadzony dotychczas. NSA wskazał, że: "Nie sposób bowiem wykluczyć, że okoliczności związane z wypadkiem mogą okazać się ważkie w związku z rozpoznaną chorobą zawodową. Uwzględniając podkreślany przez Spółkę zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym wątek wypadku przy pracy i brak stanowiska Sądu pierwszej instancji w tym zakresie, stanowi postawę do uchylenia zaskarżonego wyroku w niniejszej sprawie. W konsekwencji nie sposób także zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji o zupełności materiału dowodowego w sprawie." Podkreślenia wymaga, ze w ocenie NSA wyrażonej w przywołanym orzeczeniu: "O ile bowiem materiał ten mógł stanowić wystarczającą podstawę do rozpoznania choroby zawodowej w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego obu barków, o tyle przedwczesna jest akceptacja stanowiska organów co do ryzyka powstania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, a w rezultacie związku przyczynowego między rozpoznanym schorzeniem a wykonywaną przez Stronę pracą. W tym stanie rzeczy ponownego rozważenia wymagają wszystkie okoliczności związane z wypadkiem przy pracy, w tym rozbieżność dat, w kontekście rozpoznania powyższej choroby zawodowej." Biorąc pod uwagę powyższe, rację należy przyznać Sądowi I instancji, w którego ocenie Skarżąca spółka niezasadnie zarzuca po raz kolejny brak dopuszczenia dowodu: z pracowniczej dokumentacji lekarskiej uczestnika z okresowych badań - znajdującej się w Centrum Medycyny Pracy w E. przy ul. (...), zeznań świadka J. B. - bezpośredniego przełożonego uczestnika, z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy przy Sądzie Okręgowym w G.. Na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie wskazał. Zgromadzony dodatkowo, według wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego materiał dowodowy pozwolił Organowi ustalić, iż absencja Uczestnika związana była z leczeniem szpitalnym (operacje na przepuklinę pępkową) i rekonwalescencją po odbytych operacjach przepukliny. Świadczenie rehabilitacyjne zostało przyznane w związku z ww. przebytymi operacjami przepukliny pępkowej, bólami kręgosłupa i bólami stawów barkowych a okresy nieobecności w pracy Uczestnika (związane z przepukliną pępkową), nie miały wpływu na stwierdzoną chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Nawracająca przepuklina pępkowa nie ma bowiem żadnego związku ze schorzeniami barku (jak wskazuje WOMP w O. w piśmie z 26.07.2024 r.), a praca w narażeniu zawodowym miała miejsce jeszcze przed ww. nieobecnościami w pracy, co (według jednostki orzeczniczej) z dużym prawdopodobieństwem spowodowało schorzenie - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. 21. Biorąc pod uwagę powyższe, w konsekwencji uznać należy, że ocena o zaistnieniu związku przyczynowego między narażeniem oraz wystąpieniem choroby nie nosi znamion dowolności. Mieści się w granicach domniemania, o którym mowa w art. 2351 k.p., którego to domniemania Skarżąca spółka nie obaliła. 22. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl