II GPP 27/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skarg O. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 526/20 oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II GSK 2107/21 w sprawie ze skargi O. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 lipca 2020 r., nr SKO.41/1847/Z/2020 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego postanawia: oddalić skargi na przewlekłość postępowania.

O. D. w piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. wniósł skargi na przewlekłość i bezczynność Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II GSK 2107/21 oraz na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 526/20 w sprawie ze skargi O. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 lipca 2020 r., nr SKO.41/1847/Z/2020, w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego. W uzasadnieniu wskazał, że od września 2021 r. do 8 grudnia 2022 r. NSA nie wyznaczył daty posiedzenia w sprawie rozpatrzenia skargi kasacyjnej, nadając tylko swoją sygnaturę akt. W dalszej części pisma skarżący przedstawił szereg zarzutów odnoszących się do postępowania przed WSA w Lublinie oraz do postępowania przed organem administracji publicznej. Przedstawione okoliczności sprawy, w ocenie skarżącego, miały wpływ na wynik dokonanego postępowania administracyjnego i niewydanie prawidłowej decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GPP 9/21, prawomocnie oddalił skargę O. D. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 526/20 w sprawie ze skargi O. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 22 lipca 2020 r., nr SKO.41/1847/Z/2020 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego. Oznacza to, że kwestia przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 526/20 do dnia wydania postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GPP 9/21 została już prawomocnie osądzona i w niniejszym postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny będzie oceniał jedynie kwestię powstania przewlekłości po tej dacie. W dniu 5 sierpnia 2021 r. skarżący złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia NSA z 8 lipca 2021 r. o sygn. akt II GPP 9/21. Niezwłocznie, bowiem już 24 sierpnia 2021 r. wydane zostaje postanowienie NSA o sygn. akt II GPP 9/21, w którym Sąd odmawia uzupełnienia postanowienia NSA z 8 lipca 2021 r. Dalej zarządzeniem z 2 września 2021 r. NSA przekazał do WSA akta o sygn. II SA/Lu 526/20 - po rozpoznaniu ww. skargi na przewlekłość postępowania. Następnie w dniu 14 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przekazał do NSA akta o sygn. II SA/Lu 526/20 celem rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 19 lutego 2021 r. Zarządzeniem z 23 września 2021 r. w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zostaje zarejestrowana sprawa ze skargi kasacyjnej pod sygn. akt II GSK 2107/21. W dniu 28 września 2021 r. NSA zwraca do WSA akta w celu uzupełnienia braku zwrotnego potwierdzenia odbioru odpisu skargi kasacyjnej przez organ. Już w dniu 1 października 2021 r. WSA ponownie przekazuje akta do rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA, po uzupełnieniu ww. braku. W dniu 7 października 2021 r. został odnotowany zwrot akt do NSA i wydano zarządzenie o przedłożeniu w celu wyznaczenia terminu posiedzenia. Kolejnym pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. skarżący wniósł ponowną skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 526/20 oraz przed NSA w sprawie o sygn. akt II GSK 2107/21. Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2022 r. zostaje zarejestrowany wpływ powyższej skargi na przewlekłość, pod sygn. akt II GPP 27/22. Bezzwłocznie, bo już w dniu 3 stycznia 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość. Następnie w dniu 20 stycznia 2023 r. akta sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wypożyczył na wniosek Prokuratury Rejonowej w Lublinie. Niezwłocznie - już w dniu 2 lutego 2023 r. - Prokuratura zwróciła akta do NSA po wypożyczeniu. Pismem z dnia 8 lutego 2023 r. poinformowano skarżącego o nieuwzględnieniu przez NSA jego wniosku z dnia 20 grudnia 2022 r. o przyspieszenie rozpoznania sprawy zainicjowanej jego skargą kasacyjną. W dniu 16 lutego 2023 r. skarżący złożył pismo wskazane jako "zażalenie" na nieuwzględnienie jego wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy, a następnie zarządzeniem z dnia 7 marca 2023 r. skierowano ww. ponowną skargę na przewlekłość postępowania oraz zażalenie na pismo z dnia 8 lutego 2023 r. na posiedzenie niejawne w dniu 23 marca 2023 r. W świetle powyższych okoliczności wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do nieuzasadnionej zwłoki, a czynności procesowe Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego były prowadzone w sposób sprawny. Należy zauważyć, że bez zwłoki podejmowane były kolejne kroki zmierzające do merytorycznego rozpoznania skargi, a rozstrzygnięcia zapadające w sprawie zostały w terminie uzasadnione i niezwłocznie doręczone skarżącemu. Nadto stwierdzić należy, że Sądy podejmowały wszelkie działania terminowo, przy zachowaniu jednocześnie kolejności wpływu spraw oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Opisane wyżej czynności były podejmowane przez WSA oraz NSA z uwagi na konieczność rozpoznania wniosków i pism procesowych strony oraz w następstwie nich. Dodać należy, że skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.; powoływanej dalej jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2013 r., I FPP 2/13, dostępne w systemie CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. W świetle powyższego kryterium trudno uznać, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłości postępowania. Podnieść bowiem należy, że jeśli ustawa nie zawiera żadnych wskazówek co do długości określonych czynności czy stadiów postępowania, należy się odwołać do wiedzy wynikającej z praktyki, orzecznictwa sądów lub przeciętnej długości postępowania w podobnych sprawach (P. Górecki, S. Stachowiak, P. Wiliński. Skarga na przewlekłość postępowania przygotowawczego i sądowego, Komentarz. Lex 2010). Ustalenie zaistnienia przewlekłości postępowania nie jest zależne jedynie od upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, a jest wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami przewidującymi prowadzenie określonych procedur. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Jak już wyżej wskazano, przewlekłość postępowania nie może być oceniana jedynie przez pryzmat upływu czasu. Badanie przewlekłości postępowania obejmuje ocenę terminowości i ocenę prawidłowości działań sądu przy uwzględnieniu obiektywnych przesłanek. Nie wystarczy więc samo wskazanie sztywnego okresu dla dokonania danej czynności, akurat w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest on uregulowany, czy też wskazanie zasady szybkości postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że przewlekłości skarżący upatruje również w załatwieniu sprawy niezgodnie z jego wolą, co nie świadczy o nieterminowości działania zarówno sądu pierwszej, jak i drugiej instancji. Kwestie merytoryczne związane z prawidłowością wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozostawione są odpowiednim postępowaniom odwoławczym i nie podlegają ocenie w ramach niniejszego postępowania. Z tych wszystkich przyczyn skargi na przewlekłość postępowania sądowego w niniejszej sprawie należało ocenić jako niezasadne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji.