II GPP 20/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M.P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie odtworzenia akt w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1498/19 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania kwalifikacji zawodowych postanawia: oddalić skargę.

M.P. wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1498/19, dotyczącego jego wniosku o odtworzenie brakujących akt sprawy zawisłej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz przyznania od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł. Wskazał, że 31 marca 2021 r. złożył do WSA w Warszawie wniosek o odtworzenie brakujących akt sprawy, tj. podpisanego zażalenia na postanowienie WSA o odmowie przywrócenia terminu. Z uwagi na fakt, że skarżący tego wniosku nie podpisał, a WSA przekazał zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie zawierało braków formalnych, zatem mogło dojść do podrobienia podpisu skarżącego, w związku z czym skarżący wniósł o odtworzenie brakujących akt. Od momentu złożenia wniosku WSA nie podjął żadnych czynności w tej sprawie, mimo że sprawa nie należy do skomplikowanych. Zdaniem skarżącego, intencją sędziego sprawozdawcy mogło być przedłużenie postępowania z uwagi na możliwość podrobienia podpisu skarżącego lub niedopełnienie obowiązku wynikającego z dokonania sprawdzenia kompletności zażalenia, zarówno przez NSA, jak również przez WSA. Obowiązkiem sądu jest badanie, czy w sprawie nie wystąpiły braki formalne. Skarżący wskazał, że od chwili wniesienia wniosku do złożenia skargi minęło już 7 miesięcy i ciągle oczekuje ona na rozpoznanie. Stanowiło to, w ocenie skarżącego, rażące naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdyż postępowanie w tej sprawie trwa zdecydowanie dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania przed WSA w Warszawie w zakresie odtworzenia akt nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75; dalej "ustawa"), Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Takie działanie organu państwa zostało w ww. ustawie zdefiniowane jako przewlekłość postępowania. Aby stwierdzić, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy ocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (...). Należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy). Ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 cyt. ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Należy jednak równocześnie zaznaczyć, że z samego faktu, że postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy, nie można wywodzić, że wystąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu cyt. ustawy (por. postanowienia NSA: z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II GPP 1/19, z 19 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II OPP 27/11, z 25 lipca 2013 r. o sygn. akt II OPP 25/13, z 7 marca 2014 r. o sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 3 października 2014 r. o sygn. akt I OPP 101/14; wymienione orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając powyższe okoliczności i poglądy orzecznictwa przywołane powyżej, uznał, że w sprawie nie doszło do przewlekłości postępowania. Wniosek o odtworzenie akt został złożony 31 marca 2021 r. i skierowany został zarówno do WSA, jak również do NSA. Zarządzeniem z 15 kwietnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie poinformował skarżącego o kierowaniu korespondencji do skarżącego drogą elektroniczną wraz z pouczeniem tego dotyczącym. W międzyczasie 1 kwietnia 2021 r. NSA zwrócił się o wypożyczenie akt, co zostało wykonane 15 kwietnia 2021 r. Następnie zarządzeniem z 7 maja 2021 r. sprawę o sygn. akt II GZ 264/20 skierowano na posiedzenie niejawne, z którego to sprawa została zdjęta, a akta sprawy przekazane do WSA celem rozpoznania wniosku skarżącego o odtworzenie akt skierowany. Akta zostały zwrócone 31 maja 2021 r. W międzyczasie wpłynęło do WSA zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, wobec tego WSA rozpoczął wykonywanie czynności z nim związanych (uzupełnienie wpisu). Pismem z 5 września 2021 r. skarżący wniósł podanie o unieważnienie prawomocnego orzeczenia o sygn. akt II GZ 264/20, co spowodowało, że NSA zwrócił się o wypożyczenie akt. Sprawę z tego wniosku skierowano na posiedzenie niejawne na 19 października 2021 r., jednak w tym dniu skarżący wniósł o wyłączenie sędziego sprawozdawcy. Postanowieniem z 18 listopada 2021 r. NSA oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Pismem z 23 listopada 2021 r. skarżący złożył zaś skargę o stwierdzenie przewlekłości w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedstawionych wyżej okolicznościach sprawy nie można mówić o przewlekłości działania WSA w sprawie wniosku skarżącego o odtworzenie akt. Należy bowiem zauważyć, że od 31 marca 2021 r. akta sprawy były w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przez niespełna cztery miesiące. W tym czasie WSA podejmował szereg czynności procesowych m.in. czynności związane ze złożonym przez skarżącego zażaleniem. Rację ma skarżący, że odtworzenie akt jest stosunkowo prostą czynnością, jednak zdaniem NSA, z uwagi na wielość czynności, które sądy podejmowały od daty złożenia przez skarżącego ww. wniosku, nie można mówić o przewlekłości działania. Zaznaczyć bowiem należy, że akta sprawy kilkukrotnie były przekazywane między sądami, rozpoznawane były kolejne sprawy incydentalne zapoczątkowane przez skarżącego, takie jak zażalenia, wniosek o wyłączenie sędziego itp. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy postanowił jak w sentencji.