II GPP 19/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi O. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 92/16 ze skargi O. D. na uchwałę Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasady i tryb przyznawania i pozbawienia stypendium sportowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

W piśmie z [...] maja 2018 r. O. D. (skarżący) zawarł - oprócz zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z [...] kwietnia 2018 r. (II SA/Lu 92/17) także wniosek o stwierdzenie przewlekłości postępowania. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt II SA/Lu 92/16 skarżący wskazał: "Na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 pkt. 6, art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1, ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., ze zmianami, o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wnoszę -o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w zawisłej przed nim sprawie wymienionej w tytule, a ze względu na obiektywnie zaistniałe czasowe, bo nieuzasadnione oraz z naruszeniem prawno - proceduralnych i prawno - materialnych obowiązków sądu, spowodowane, nieuzasadnione prawnie zwłoki w postaci orzekania nieuprawnionego Sędziego w nie osądzaniu sprawy przez Sąd, skutkowym i nie tylko pomijaniu przepisów prawa udowodnioną poniżej, dokonywaną przez Sąd bezczynność i przewlekłość. To wszystko negatywnie w skutkach prawnych wpływa na dyskryminacyjne, pozaprawnie utracone - w postępowaniu administracyjnym, a sądowo nie przywrócone - prawa skarżącego oraz nagannie prawnie, bez uzasadnionych konsekwencji prawnych dla stanowiącego prawo, Sejmiku Województwa Lubelskiego i Organów Wykonawczych Województwa Lubelskiego oraz innych ważnych dla systemu prawnego - instytucji. Wnoszę jednocześnie, zgodnie z art. 6 ust. 3 w całości, z tej samej ustawy, o odpowiednie uzasadnione, zalecenia, uwagi, zobowiązania i wytyczne, dla WSA w Lublinie w sprawie zawisłej i o zasądzenie - za popełnione błędy w procedurze, brak merytoryczności, a tylko odrzucanie pism skarżącego - za nie osądzenie prawne sprawy, nie wykorzystany zasadnie czas - za brak nawet pozorności działania prawnego - obiektywnie miniony i utracony dla skarżącego i sprowokowane i spowodowane naruszenia prawa - zasądzenie na rzecz skarżącego - sumy pieniężnej w wysokości 20 000 zł." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – powoływanej dalej jako ustawa), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne do wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Aby stwierdzić, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania należy ocenić w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty (...) uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się strony zarzucającej przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta, nie może być oderwana od obowiązku Sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12). Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie wystąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Na wstępie wskazać należy, iż skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na uchwałę Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 28 lutego 2011 r. nr VI/55/2011 skarżący złożył 6 lutego 2017 r. (data wpływu do WSA). Organ dnia 2 lutego 2017 r. złożył odpowiedź na skargę wraz ze stanowiskiem w sprawie. Wnioskiem z [...] lutego 2017 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 92/17 odrzucił wniosek na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.). Pismem z 27 lutego 2017 r. skarżący wniósł: 1) zażalenie na wyżej wymienione postanowienie (z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 92/17 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi), 2) skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przed WSA pod sygn. akt II SA/Lu 92/17 oraz wniosek o wyłączenie sędziego Jacka Czai w sprawie sygn. akt II SA/Lu 92/17. Następnie pismem z [...] lutego 2017 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPP 22/17 odrzucił skargę O. D. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie pod sygn. akt II SA/Lu 92/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 2 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 92/17 odmówił wyłączenia od orzekania w sprawie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jacka Czai. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 825/17 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 92/17 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na uchwałę Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 28 lutego 2011 r. nr VI/55/11 w przedmiocie stypendium sportowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 92/17 odrzucił skargę O. D. na uchwałę Sejmiku Województwa Lubelskiego z 28 lutego 2011 r. w przedmiocie stypendium sportowego. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 92/17 w zakresie odrzucenia skargi na uchwałę Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 28 lutego 2011 r. nr VI/55/11), które zostało odrzucone postanowieniem WSA w Lublinie z 7 marca 2018 r. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. skarżący złożył zażalenie na "procesowanie składu sądu, skutkiem czego zachodzi nieważność postępowania w II SA/Lu 92/17 oraz ewentualnie wniosek o przywrócenie terminu złożenia zażalenia w sprawie dotyczącej sygn. akt II SA/Lu 92/17 postanowienia o odrzuceniu zażalenia, przekroczenie terminu możliwości jego złożenia." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 92/17 odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 92/17. W świetle powyższych okoliczności wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do nieuzasadnionej zwłoki, gdyż działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego były prowadzone w sposób sprawny i bez zbędnej zwłoki. Nadto stwierdzić należy, że Sąd podejmował wszelkie działania sprawnie i terminowo, przy zachowaniu jednocześnie kolejności wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Opisane wyżej czynności były podejmowane przez WSA w Lublinie z uwagi na konieczność rozpoznania wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, a także skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jak również konieczność rozpoznania wniosków skarżącego o przywrócenie terminów. Wbrew Stanowisku wnoszącego skargę, Sąd podejmował niezbędne działania i bez zbędnej zwłoki. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji.