II FZ 94/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1534/16 w przedmiocie odrzucenia wniosku w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 1534/16) odrzucił wniosek J. K. o wyłączenie sędziów Anny Wesołowskiej, Ewy Izabeli Fiedorowicz i Radosława Teresiaka w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w piśmie z 5 lipca 2017 r. skarżący zawarł wniosek o wyłączenie całego składu sędziowskiego, który ma orzekać w dniu 5 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1534/16. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest dopuszczalne, żeby na wokandę sądową trafiała sprawa o umorzenie postępowania w sytuacji, kiedy organ nie wykonał wyroku WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2922/13 z dnia 16 kwietnia 2015 r. Zdaniem skarżącego, Sąd winien ukarać grzywną organ za niewykonanie wyroku, a nie usiłować odrzucić skargę na rozprawie, która nie powinna się odbyć. Z oświadczeń złożonych przez ww. sędziów wynikało, że po ich stronie nie istnieją żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Nie zachodzą również ustawowe przesłanki z art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Postanowieniem z 5 lipca 2017 r. Sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Anny Wesołowskiej, sędziego del. SO Ewy Izabeli Fiedorowicz oraz sędziego WSA w Warszawie Radosława Teresiaka. W ocenie Sądu, z akt rozpoznawanej sprawy nie wynikało, aby w stosunku do wymienionych sędziów zachodziły jakiekolwiek, z wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., przyczyny ich wyłączenia. Na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. skarżący ponownie wniósł o wyłączenie składu sędziowskiego podtrzymując stanowisko zawarte w piśmie z 5 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na przepis art. 22 § 4 p.p.s.a. odrzucił ponowny wniosek. Wskazał, że wniosek ten jest kolejnym wnioskiem o wyłączenie. Jego zakres podmiotowy i przedmiotowy jest tożsamy z zakresem wcześniejszego wniosku, który został już rozpatrzony w ten sposób, że Sąd postanowieniem z 5 lipca 2017 r. odmówił wyłączenia wskazanych sędziów. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu m.in. wskazał, że "sędzia nie ma prawa ogłosić wyroku, kiedy wniosek o wykluczenie całego składu sędziowskiego jest nieprawomocny. Uzasadnienie odrzucenia wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów ze sprawy jest nieistotne". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; umorzenie postępowania; wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; odrzucenie skargi kasacyjnej; odrzucenie zażalenia; zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; ukaranie grzywną. Wynika z tego, że jeżeli ustawa przewiduje (w określonych sytuacjach), wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Sądu pierwszej instancji, wydane w oparciu o przepis art. 22 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje, że ponowy wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie takie jest wydawane w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od tego rodzaju rozstrzygnięć nie przewiduje środka zaskarżenia w postaci zażalenia. Skarżący we wniosku z dnia 5 lipca 2017 r. domagał się wyłączenie całego składu sędziowskiego, który ma orzekać w dniu 5 lipca 2017 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1534/16. Uzasadniając go wyjaśnił, że nie jest dopuszczalne, żeby na wokandę sądową trafiała sprawa o umorzenie postępowania w sytuacji, kiedy organ nie wykonał wyroku WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2922/13 z dnia 16 kwietnia 2015 r. W tym samym dniu Sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Anny Wesołowskiej, sędziego del. SO Ewy Izabeli Fiedorowicz oraz sędziego WSA w Warszawie Radosława Teresiaka. Sąd, po złożeniu oświadczeń przez wyżej wymienionych sędziów, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., wyłączające ich od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Następnie, jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 5 lipca 2017 r., skarżący wniósł ponownie o wyłączenie składu sędziowskiego ze sprawy z przyczyn formalnych i podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z 5 lipca 2017 r. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił ponowny wniosek bowiem był on oparty na tych samych okolicznościach, co wniosek pierwotny. Należy również podnieść, że na tą ocenę nie ma wpływu to, że Wojewódzki Sąd, doręczając stronom postępowania zaskarżone postanowienie, pouczył je o prawie do złożenia zażalenia. Okoliczność taką należy rozpatrywać jedynie w kategoriach błędnego pouczenia, co już nie ma wpływu na wynikającą z przepisów prawa niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2017 r. Z tych względów, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.