II FZ 933/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 października 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 706/16 w zakresie przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi C.K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy) z dnia 7 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie

II FZ 933/16 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 706/16, działając na podstawie art. 13 § 2 i § 3 oraz art. 59 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718) – dalej p.p.s.a., stwierdził swoją niewłaściwość oraz przekazał sprawę zgodnie z właściwością Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, w sprawie ze skargi C.K. na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów z dnia 7 czerwca 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Pismem z dnia 18 sierpnia 2016 r. C.K., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł za pośrednictwem Ministra Finansów, działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 7 czerwca 2016 r., nr [...], wydaną dla M.P., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w następstwie rozpatrzenia wspólnego wniosku o interpretację. Minister Finansów, działający przez organ upoważniony: Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, przekazał powyższą skargę wraz z odpowiedzią Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w zaskarżonym postanowieniu podniósł, że zgodnie z art. 13 § 2 p.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Stosownie jednak do art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent RP, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Prezydent RP na podstawie powyższego upoważnienia ustawowego w dniu 28 sierpnia 2008 r. wydał rozporządzenie w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) - dalej rozporządzenie. W myśl § 1 pkt 1 tego rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z poz. zm.,) - dalej Ordynacja podatkowa, zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Sąd dodał, że z akt administracyjnych, jak i z treści skargi jednoznacznie wynika, że adresem zamieszkania podmiotu wnoszącego skargę w rozpoznawanej sprawie jest: K., ul. K. 10, leżące w województwie podlaskim. Siedziby oraz obszar właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych określają m.in. przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze. zm.). Z § 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wynika wprost, że to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku jest właściwy dla obszaru województwa podlaskiego. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a. stosownie do którego, jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu, orzekł jak w sentencji zaskarżonego postanowienia. Minister Finansów w zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżył je w całości. Zarzucił naruszenie art. 59 § 1 i art. 13 § 3 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że właściwym miejscowo wojewódzkim sądem administracyjnym w rozpoznawanej sprawie będzie Sąd, na obszarze którego znajduje się miejsce zamieszkania skarżącego, to jest C.K. Dalej zarzucono naruszenie art. 13 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 14r § 1 i § 5 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne uznanie, że przepisy te nie będą miały zastosowania, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że do rozpoznania sprawy nie będzie właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, to jest sąd na obszarze którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wskazując na powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. Organ w uzasadnieniu zażalenia argumentował, że w sprawie mamy do czynienia ze wspólnym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, o którym mowa w art. 14r Ordynacji podatkowej. Okoliczność ta miała wyłączać możliwość zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 13 § 3 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia, w którym mowa jest jedynie o interpretacji indywidualnej w rozumieniu art.14b Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, w ocenie organu, właściwym do rozpoznania skargi w sprawie pozostaje, na podstawie art. 13 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy jako sąd na obszarze którego właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Minister Finansów słusznie zauważył, że stanowiąca przedmiot skargi w rozpoznawanej sprawie interpretacja indywidualna została wydana na wspólny wniosek w rozumieniu art. 14r Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy, złożyli go M.P. jako podmiot zainteresowany będący stroną postępowania oraz E.P. i C.K. jako podmioty zainteresowane niebędące stroną postępowania. Zagadnienie właściwości miejscowej sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów wydaną na wniosek wspólny było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 889/16 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko wyrażone w tym postanowieniu. Zgodnie z art. 14b § i § 6 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Od dnia 1 stycznia 2016 r., możliwe jest złożenie wspólnego wniosku o wydanie interpretacji. Zgodnie z art.14r § 1 Ordynacji podatkowej może go złożyć dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym. We wniosku wskazują oni jeden podmiot, który jest stroną postępowania w sprawie interpretacji, oraz składają oświadczenie, o którym mowa w art. 14b § 4 (art.14r § 2 Ordynacji podatkowej). Interpretację indywidualną lub postanowienie w sprawie doręcza się podmiotowi wskazanemu jako strona. Pozostałym zainteresowanym doręcza się odpis interpretacji lub postanowienia (art.14r § 3 Ordynacji podatkowej). Z powołanych przepisów wynika zatem, że interpretacja wydana w wyniku wniosku wspólnego, nadal jest interpretacją indywidualną, a zatem interpretacją, o której mowa w art.14b § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym, wbrew stanowisku organu prezentowanym w zażaleniu, właściwość sądu, który rozpoznawać będzie skargę na interpretację indywidualną wydaną na wniosek wspólny, określać będzie § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 2008 r. Dotyczy on bowiem spraw dotyczących wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącego organu, że interpretacja wydana na wspólny wniosek nie jest interpretacją, o której mowa w art.14b § 1 Ordynacji podatkowej. Przeczy temu treść art.14r § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, w których wyraźnie stwierdzono, że wniosek ten jest wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, którą to interpretację lub postanowienie, doręcza się podmiotowi, wskazanemu we wniosku jako strona postępowania. Zgodnie z zakazem wykładni homonimicznej nie można w obrębie jednego aktu prawnego (a nawet w obrębie tego samego rozdziału) odmiennie rozumieć tych samych wyrażeń. Jeżeli zatem w art.14b i art.14r mowa jest o interpretacjach indywidualnych, to wyrażenia te należy rozumieć tak samo. Niezależnie od powyższego, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (art.50 § 1 p.p.s.a., pominięto drugą część przepisu, bowiem nie ma ona znaczenia dla tej sprawy), jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają takie uprawnienie (art.50 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa. O jego posiadaniu można mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2011 r., I OSK 1278/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes prawny musi być interesem indywidualnym strony i dotyczyć bezpośrednio jej praw i obowiązków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r., I OSK 1465/10, dostępny w Centralnej Bazie, por. też J. Jagoda, Sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, LEX 2011, pkt 4.2.1, A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, str. 272-275 ). W art.14r § 2 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wskazano, że zainteresowani, występujący z wnioskiem wspólnym, zobowiązani są wskazać spośród siebie jeden podmiot, który będzie stroną postępowania. Temu wyłącznie podmiotowi doręcza się indywidualną interpretację, pozostali zainteresowani otrzymują jedynie jej odpis (art.14r § 3 Ordynacji podatkowej). Art.14r § 2 Ordynacji podatkowej uznać należy za przepis prawa materialnego, z którego wynika interes prawny polegający na możliwości żądania wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Jeżeli zgodnie z nim stroną postępowania (osobą, której przysługuje uprawnienie do uzyskania stanowiska organu interpretującego co do zastosowania prawa w określonym stanie faktycznym lub stanie przyszłym) jest tylko jeden z zainteresowanych, to tylko on może domagać się sądowej kontroli wydanej interpretacji. Pozostali zainteresowani, niewskazani we wniosku jako strona postępowania, mają jedynie interes faktyczny. Ten jednak nie uprawnia ich do żądania sądowej kontroli legalności indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Byłoby niezgodne z intencją ustawodawcy, dążącego poprzez możliwość złożenia wniosku wspólnego do ujednolicenia interpretacji dla tych samych stanów faktycznych i przyszłych, dotyczących tej samej grupy osób, a także do ograniczenia ilości wydawanych w takich sprawach interpretacji, przyjęcie, że każdemu z podmiotów składających wniosek wspólny przysługuje prawo zaskarżenia interpretacji do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że wystąpienie z wnioskiem wspólnym jest prawem, a nie obowiązkiem zainteresowanych, uczestniczących w tym samym stanie faktycznym lub mających w takim stanie uczestniczyć. Każdy z nich może zatem wystąpić z wnioskiem samodzielnym o wydanie indywidualnej interpretacji. Decydując się na wniosek wspólny i wskazując inny podmiot jako stronę, zainteresowany musi mieć świadomość, że nie będzie stroną (w znaczeniu materialnoprawnym i procesowym) postępowania interpretacyjnego. Zauważyć też należy, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał interpretację. Organ ten musi przekazać skargę wraz z aktami sprawy (art.54 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Z akt tych wynikać powinno, czy podmiot, który wniósł skargę, jest podmiotem wskazanym przez pozostałych zainteresowanych jako strona. Sąd, do którego skarga zostanie przekazana, będzie mógł zatem ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Nie będzie zatem miała miejsca sytuacja, gdy kilka podmiotów w różnych sądach będzie żądało kontroli legalności tej samej interpretacji. Reasumując - właściwy do rozpoznania skargi na interpretację indywidualną wydaną na wniosek wspólny (art. 14r § 1 Ordynacji podatkowej) jest sąd, na obszarze, którego ma siedzibę lub zamieszkuje zainteresowany będący stroną postępowania (art. 13 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP). Uprawniony do wniesienia skargi jest zainteresowany wskazany we wniosku jako strona postępowania (art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.14r § 2 Ordynacji podatkowej). Właściwy miejscowo wojewódzki sąd administracyjny powinien zatem w dalszej kolejności rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie C.K. przysługuje prawo do wniesienia skargi na wymienioną na początku interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów z dnia 7 czerwca 2016 r. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.