II FZ 927/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "A." sp. z. o. o. w D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 1101/10 w przedmiocie odmowy pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyzanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A." sp. z. o. o. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 1101/10 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie ze skargi "A." sp. z o.o. w D. (dalej jako "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 listopada 2009 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości zarządził pozostawienie bez rozpoznania wniosków Spółki o przyznanie prawa pomocy, zawartych w pismach z dnia 13 października 2014 r. oraz z dnia 7 września 2015 r. W uzasadnieniu zarządzenia Przewodniczący wskazał, że w piśmie z dnia 13 października 2014 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie w piśmie z dnia 7 września 2015 r. stanowiącym zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 10 sierpnia 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu, Spółka wniosła o zwolnienie z opłat sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Powyższe wnioski Spółka złożyła, nie dochowując formy przewidzianej w art. 252 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Zgodnie z tym przepisem, wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. O obowiązku zachowania tej formy wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka była informowana w dotychczasowym toku postępowania - pierwsze wezwanie do nadesłania stosownego formularza PPPr skierowano do Spółki w piśmie z dnia 19 października 2010 r. Złożenie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy z niedochowaniem przewidzianej przez przepisy prawa formie uzasadnia zatem pozostawienie ich bez rozpoznania na podstawie art. 257 P.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, pozostawia się bez rozpoznania. Przewodniczący nadmienił ponadto, że w toku postępowania wszczętego wniesieniem w styczniu 2010 r. skargi do sądu administracyjnego Spółka wielokrotnie składała wnioski o przyznanie jej prawa pomocy, które nie były uwzględniane. Prawa pomocy odmówiono Spółce kolejno postanowieniem referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2011 r., następnie zaś postanowieniem Sądu z dnia 16 czerwca 2014 r. które było przedmiotem kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. W następstwie powyższych orzeczeń Spółka wezwana została do uiszczenia wpisu od skargi. Z uwagi na nieuiszczenie wpisu, Sąd postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. odrzucił skargę. Prawomocność tego postanowienia stwierdzona została w dniu 29 czerwca 2015 r. W ocenie Przewodniczącego, składanie na obecnym etapie postępowania przez Spółkę kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy zmierza jedynie do dalszego przedłużania toku postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Przewodniczący na podstawie art. 257 P.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 258 § 2 pkt 6 w związku z art. 258 § 4 P.p.s.a. zarządził pozostawienie wniosków bez rozpoznania. Działający w imieniu Spółki jej Prezes wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przyznanie Spółce prawa pomocy. Spółka z ostrożności procesowej ponownie w piśmie zawnioskowała o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu i zwolnienia z opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega oddaleniu. Przystępując w przedstawionym stanie rzeczy do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia, przywołać należy regulację zawartą w art. 257 P.p.s.a , zgodnie z którą "wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania". Przywołana wyżej treść art. 257 P.p.s.a. pozwala zatem stwierdzić, iż zawarte w nim sankcje za niedopełnienie przez stronę wymogów, o których mowa w art. 252 P.p.s.a., stanowią przesłankę do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku złożenia wniosku w innej formie niż na urzędowym formularzu, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Z akt sprawy wynika, że Spółka, w trakcie prowadzonego postępowania sądowego, wielokrotnie składała już wniosek o przyznanie prawa pomocy, a Sąd wzywał Spółkę o złożenie wniosku na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy (PPPr) w terminie w 7 dni pod rygorem braku rozpoznania. Zatem wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest Spółce bardzo dobrze znany. Zasadne są zatem, w ocenie NSA, twierdzenia zawarte w zaskarżonym zarządzeniu, że w toku postępowania wszczętego wniesieniem w styczniu 2010 r. skargi Spółka była wielokrotnie informowana, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalanego wzoru, jak również można zgodzić się z wnioskiem przedstawionym w zarządzeniu, że działanie Spółki zmierzało jedynie do dalszego przedłużania toku postępowania sądowoadministracyjnego, zważywszy, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji trwa już ponad 5 lat, przede wszystkim z powodu składania przez Spółkę kolejnych wniosków w zakresie postępowań wpadkowych, głównie w przedmiocie prawa pomocy, wnoszenie od nich środków zaskarżania i ponowne składanie w każdym piśmie kierowanym do Sądu kolejnych wniosków w tym przedmiocie, bez zmiany okoliczności faktycznych. W tej sytuacji, mając na względzie okoliczności tej konkretnej sprawy zaskarżone rozstrzygnięcie Przewodniczącego uznać należało za prawidłowe. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 i art.198 P.p.s.a.