II FZ 89/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Wr 942/22 w przedmiocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 października 2022 r. nr 0201-IOD2.4102.46.2022 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. i odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych z tytułu niezapłaconych zaliczek na podatek za poszczególne miesiące 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z 20 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 942/22, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na podstawie art. 200 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– dalej jako: "P.p.s.a.") wezwał stronę skarżącą – M. A. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 14 listopada 2022 r. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 17 października 2022 r. w kwocie 2.000,00 złotych, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535; dalej jako: "rozporządzenie") w związku z prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2023 r. (I SPP/Wr 198/22). W zażaleniu na powyższe zarządzenie Skarżąca zarzuciła niewłaściwe rozpoznanie jej sytuacji materialnej i wniosła "o uchylenie i odrzucenie w całości wydanego zarządzenia". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a). Natomiast w myśl art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Wysokość wpisów sądowych w sprawach rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi została uregulowana rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 100000 zł - 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. W niniejszej sprawie w zarządzeniu z 11 stycznia 2023 r. wyznaczono wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 59.482,00 złotych, stosownie do § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia. Postanowieniem referendarza sadowego w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym we Wrocławiu z 24 marca 2023 r., I SPP/Wr 198/22, zostało przyznane Skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w kwocie przewyższającej 2000 zł. Następnie postanowieniem WSA we Wrocławiu z 22 maja 2023 r. powyższe postanowienie referendarza sądowego zostało utrzymane w mocy. Rozpatrując wniesione zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny ocenia, że zaskarżone zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało wydane zgodnie z prawem. Wskazana w nim kwota wpisu uwzględnia przyznane prawo pomocy, tj. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 2000 zł (w przypadku braku udzielenia prawa pomocy kwota ta wynosiłaby 59.482 zł, co wynika z zarządzenia o wyznaczeniu wpisu z 11 stycznia 2023 r., k. 58). W rozpatrywanym zażaleniu Skarżąca podniosła szereg okoliczności dotyczących jej sytuacji życiowej oraz przebiegu całego postępowania sądowoadministracyjnego, zarzucając Sądowi "niewłaściwe rozpoznanie [...] sytuacji majątkowej". Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że na obecnym etapie postępowania w wyniku wniesionego zażalenia kontrolowane może być tylko zaskarżone zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu. W ocenie natomiast Sądu, wbrew zarzutom zażalenia, zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa, a wymieniona w nim kwota należnego wpisu od skargi jest prawidłowa. Należy także zaznaczyć, że w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy sytuacja majątkowa Skarżącej była oceniana w kontekście spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Zostało ono przyznane Skarżącej zakresie częściowym. W wyniku skorzystania z przysługującego Skarżącej środka zaskarżenia prawidłowość powyższego rozstrzygnięcia została skontrolowana przez WSA we Wrocławiu, który utrzymał rozstrzygniecie referendarza sądowego w mocy. Doręczając postanowienie z 22 maja 2023 r., Sąd pouczył Skarżącą, że od powyższego orzeczenia nie przysługuje środek zaskarżenia. Rozpoznawane obecnie przez NSA zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu w istocie stanowi kolejną próbę podważenia rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy i z przyczyn wyżej wskazanych nie mogło okazać się skuteczne a Skarżącej przekazano wiedzę na ten temat już na etapie zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.