II FZ 865/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt I SA/Ke 461/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 30 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) odrzucić wniosek o przywrócenie terminu.

Zaskarżonym postanowieniem z 13 października 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 461/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił P. M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia pełnomocnictwa. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie art. 141 § 1 i art. 86 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postanowieniem z 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 461/16, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżącego w związku z nieuzupełnieniem w ustawowym terminie ww. braku formalnego skargi, polegającego na niezłożeniu pełnomocnictwa. Postanowienie powyższe doręczono pełnomocnikowi skarżącego 26 września 2016 r. (k. 58), zaś 27 września 2016 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa. Z kolei 3 października 2016 r. skarżący złożył zażalenie od ww. postanowienia z 14 września 2016 r. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że czynności procesowe polegające na złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko. W sytuacji więc, gdy strona złożyła zażalenie od postanowienia o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia jej braków formalnych wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie z 14 września 2016 r. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu złożony w sytuacji, w której strona wniosła jednocześnie zażalenie, podlega odrzuceniu jako przedwczesny, a tym samym niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. (por. np. post. NSA z 6 października 2015 r., I FZ 329/15, 26 października 2016 r., II OZ 1230/16). Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Wniesienie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę stworzyło procesową przeszkodę dla merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu i z tej przyczyny postanowienie zapadłe w wyniku takiego rozpoznania podlegało uchyleniu, a sam wniosek o przywrócenie terminu odrzuceniu. Na marginesie wskazać należy, iż postanowieniem z 24 lutego 2017 r., sygn. akt II FZ 864/15, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 14 września 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 461/16, albowiem w związku z niedopełnieniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach obowiązku nadesłania oryginału skargi wraz z załącznikami wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji niezasadnie wezwał pełnomocnika skarżącego do złożenia pełnomocnictwa. W tej sytuacji nie ma możliwości odniesienia się do zarzutów zażalenia dotyczących kwestii zawinienia w uchybieniu terminowi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 88 i art. 193 i art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.