II FZ 855/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2014 r., I SA/Gd 1674/13 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych postanawia oddalić zażalenie.

W dniu 26 lutego 2014 r. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, I SA/Gd 1674/13, oddalił skargę H. K.(zwanej dalej skarżącą) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 11 października 2013 r. w przedmiocie kosztów egzekucyjnych (karta nr 25). W dniu 3 marca 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. W tym samym piśmie wniosła również o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 6 marca 2014 r. została wezwana (w pierwszym punkcie) do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. W punkcie trzecim została wezwana o złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF. W dniu 20 marca 2014 r. wpłynął do WSA w Gdańsku formularz PPF wypełniony przez skarżącą, w którym wnosiła o zwolnienie jej z uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Również w dniu 20 marca 2014 r. został do skarżącej wysłany wyrok wraz ze sporządzonym uzasadnieniem. Skarżąca odebrała uzasadnienie w dniu 26 marca 2014 r. (karta 46). W dniu 28 marca 2016 r. odebrała wezwanie o dosłanie dokumentów źródłowych na potwierdzenie twierdzeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu 6 czerwca 2014 r. skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. Wezwanie odebrała w dniu 11 czerwca 2014. Jednocześnie w dniu 11 czerwca 201 r. nadała skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 26 lutego 2014 r. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącą jako spóźnioną. Sąd wskazał, że skoro uzasadnienie zostało stronie doręczone w dniu 26 marca 2014 r. – trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 25 kwietnia 2014. Skarga kasacyjna została złożona po terminie – dopiero w dniu 11 czerwca. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie: -art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 220 oraz art. 141 § 2 i 3 oraz art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. z 2012 r., poz. 279 – dalej: p.p.s.a.) – przez przyjęcie, że skarga została złożona po terminie, - art. 6 w związku z art. 220, art. 163 § 2, art. 141 § 2 i 3 oraz art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a. – poprzez zaniechanie pouczenia strony działającej bez adwokata o skutkach niezłożenia wraz ze skargą wniosku o przywróceniu terminu, - art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – przez brak zawieszenia postępowania wywołanego wnioskiem z dnia 3 marca 2014 r. o przyznanie prawa pomocy do czasu uprawomocnienia się orzeczenia wywołanego tym wnioskiem, gdy od jego wyniku zależy wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o: - uchylenie postanowienia w całości, - przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, - przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, -uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, - zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Jak stanowi art. 177 § 1 p.p.s.a. - Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd pierwszej instancji trafnie zatem wskazał, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem skarżąca odebrała w dniu 26 marca 2014 r., a skargę kasacyjną wniosła dopiero w czerwcu. Niewątpliwie zatem ten środek zaskarżenia został wniesiony po upływie terminu przewidzianego przez ustawę. Z akt sprawy wynika, że odpis wyroku sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem został do skarżącej wysłany w dniu 20 marca 2014. W przesyłce znajdowało się również pouczenie, które w pierwszym punkcie stanowi: "Od powyższego wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, za pośrednictwem tutejszego sądu. Skarga kasacyjna złożona po upływie tego terminu zostanie odrzucona". Skarżąca otrzymała przesyłkę dniu 26 marca (potwierdzenie – karta 46). Zatem już w tym dniu została pouczona, ile ma czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej – 30 dni od dnia otrzymania przesyłki. W drugim punkcie pouczenia znajduje się informacja, że skarga kasacyjna musi zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca najwyraźniej przeczytała pouczenie, skoro po negatywnym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy udała się do profesjonalnego pełnomocnika, by ten sporządził jej skargę kasacyjną, którą wniosła samodzielnie. W punkcie 3 pouczenia znajduje się informacja o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ostatnie zdanie tego punktu stanowi: "Złożenie tego wniosku (o przyznanie prawa pomocy) nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej". Tym samym dalej wynosi on 30 dni od odebrania odpisu wyroku sądu pierwszej instancji wraz z uzasadnieniem. Sąd pierwszej instancji działając na podstawie przepisów pouczył skarżącą o wymaganych terminach. Skoro skarżąca z pouczeń skorzystała – widać zapoznała się z ich treścią i zrozumiała ich sens. Należy wskazać zatem, że skarżąca została prawidłowo pouczona o treści przepisów. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu. Wobec niedosłania dokumentów, o które była wzywana – wniosek skarżącej został rozpatrzony negatywnie. Skarżąca udała się zatem do pełnomocnika, którego zadaniem było sporządzenie skargi kasacyjnej. W istocie to pełnomocnik powinien był sprawdzić, czy czynność mu zlecona jest dokonywana w terminie, a jeśli nie – powinien zadbać o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej poprzez złożenie stosownego wniosku. Należało wnieść skargę kasacyjną równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Te dwa dokumenty powinny były zostać wniesione łącznie. Skoro wniosek o przywrócenie terminu nie został wniesiony – skarga kasacyjna wniesiona w czerwcu - jako spóźniona - została prawidłowo odrzucona przez sąd pierwszej instancji. Art. 125 § 1 p.p.s.a. dotyczy fakultatywnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. Należy wskazać, że przepis ten nie ma zastosowania dla postępowania wpadkowego w obrębie postępowania głównego. Po drugie – możliwość zawieszenia zależy od decyzji sądu ("sąd może"), jest fakultatywne, a nie obligatoryjne. W istocie wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpatrywany i jeżeli zostanie rozpatrzony negatywnie – ponawia się zarządzeniem wezwanie strony o uiszczenie wpisu. Nie ma zatem potrzeby zawieszania postępowania. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.