II FZ 83/19

Dnia 19 marca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 297/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 297/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 23 stycznia 2018 r., w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, odrzucił skargę spółki. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że po zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy spółka została wezwana do wykonania w terminie 7 dni prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do zostało doręczone spółce 7 września 2018 r. Natomiast 12 września 2018 r. spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wskazując na art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w zakreślonym terminie wymagany wpis nie został uiszczony, a tym samym ziściła się przesłanka do odrzucenia skargi. Odnosząc się do kwestii złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie przerywa on biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej. Wniosek ten nie może bowiem uchylić skutków prawomocnego rozstrzygnięcia. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie argumentując w nim, że złożyła skargę w wymaganym terminie, natomiast nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych, co oznacza, że należy przyznać jej prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie uiści należnej opłaty od takiego pisma, sąd nie podejmie żadnych czynności. Wniesioną przez spółkę skargę należy uznać za pismo, o którym jest mowa w art. 230 § 1 p.p.s.a. Jakkolwiek strona ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie, ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Oznacza to, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie uchyla bowiem skutków wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu. Dopiero wydanie kolejnego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o innej treści skutkuje utratą mocy wcześniejszego postanowienia. Należy też zauważyć, że przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie sądu oddalające wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie, wstrzymuje bieg terminu do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi – oznaczałoby, że strona mogłaby uniemożliwić prowadzenie postępowania i rozpoznanie sprawy co do jej meritum poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy za każdym razem, gdy otrzymałaby wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Ponadto przedstawiona w zażaleniu argumentacja mogłaby być adekwatna do sprawy w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a nie w sprawie zastosowanie się do zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi. W świetle powyższego, skoro spółka nie uiściła wskazanego w zarządzeniu wpisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie mógł rozpoznać wspomnianej skargi i zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. zobowiązany był do jej odrzucenia. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.