II FZ 145/19

Dnia 19 marca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 106/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 września 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 106/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 grudnia 2017 r., w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, odrzucił skargę Skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że po zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący został wezwany do wykonania w terminie 7 dni prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do zostało doręczone Skarżącemu 2 sierpnia 2018 r. W odpowiedzi Skarżący złożył wniosek o zwolnienie go z wpisu sądowego od skargi. Wskazując na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skoro skarżący pomimo wezwania nie uiścił wpisu sądowego od skargi, a postępowanie wywołane jego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało prawomocnie rozstrzygnięte poprzez pozostawienie tego wniosku bez rozpatrzenia, to skargę należało odrzucić. Odnosząc się do kwestii złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie przerywa on biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie argumentując w nim, że złożył skargę w wymaganym terminie, natomiast nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych, co oznacza, że należy przyznać mu prawo pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie uiści należnej opłaty od takiego pisma, sąd nie podejmie żadnych czynności. Wniesioną przez Skarżącego skargę należy uznać za pismo, o którym jest mowa w art. 230 § 1 p.p.s.a. Jakkolwiek strona ma prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, a obowiązkiem sądu administracyjnego jest jego rozpoznanie – należy pamiętać, że jeżeli w obrocie prawnym pozostaje prawomocne rozstrzygnięcie sądu w tym przedmiocie, ma ono charakter wiążący dla strony i sądu, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Oznacza to, że złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może mieć wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie uchyla bowiem skutków wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu. Dopiero wydanie kolejnego prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o innej treści skutkuje utratą mocy wcześniejszego postanowienia. Należy też zauważyć, że przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostaje prawomocne postanowienie sądu oddalające wcześniejszy wniosek w tym przedmiocie, wstrzymuje bieg terminu do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi – oznaczałoby, że strona mogłaby uniemożliwić prowadzenie postępowania i rozpoznanie sprawy co do jej meritum poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy za każdym razem, gdy otrzymałaby wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Ponadto przedstawiona w zażaleniu argumentacja mogłaby być adekwatna do sprawy w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a nie w sprawie zastosowanie się do zarządzenia w przedmiocie wpisu od skargi. W świetle powyższego, skoro Skarżący nie uiścił wskazanego w zarządzeniu wpisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie mógł rozpoznać wspomnianej skargi i zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. zobowiązany był do jej odrzucenia. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.