II FZ 79/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 1103/16 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 19 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 14 grudnia 2017 r., I SA/Lu 1103/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie G. K. (dalej: "skarżący", "strona") na postanowienie z 26 października 2017 r. odrzucające jego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2017 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z 19 października 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, sąd pierwszej instancji postanowieniem z 26 października 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną strony od wyroku z 12 kwietnia 2017 r. z uwagi na złożenie jej z uchybieniem 30-dniowego terminu. Postanowienie wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 24 listopada 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł 4 grudnia 2017 r. zażalenie na wydane postanowienie zarzucając naruszenie art. 178 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu. W zażaleniu sformułowano jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 14 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie skarżącego z 4 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, iż za prawidłową datę doręczenia odpisu postanowienia należy uznać datę 24 listopada 2017 r., albowiem z końcem tego dnia zakończył bieg 14-dniowy termin na podjęcie awizowanej przesyłki z placówki pocztowej. Powyższego nie zmienia okoliczność faktycznego wydania przesyłki adresatowi (pełnomocnikowi skarżącego - radcy prawnemu) w dniu 27 listopada 2017 r. Z uwagi na fakt, iż do zażalenia z 4 grudnia 2017 r. skarżący nie dołączył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w ocenie sądu pierwszej instancji zażalenie należało uznać za złożone z uchybieniem ustawowego 7-dniowego terminu. Pismem z 8 stycznia 2018 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 14 grudnia 2017 r., żądając jego uchylenia w całości. Zdaniem strony zażalenie zostało wniesione w terminie, zaś za datę odebrania przesyłki, od której bieg rozpoczyna 7-dniowy termin do zaskarżenia postanowienia, należy uznać dzień 27 listopada 2017 r. Ponadto skarżący podniósł, iż wobec nieczytelnej adnotacji dotyczącej awizacji przesyłki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz braku przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego w Poczcie Polskiej, brak jest podstaw do przyjęcia za podstawę wyznaczenia terminu do dokonania czynności procesowej daty innej aniżeli wynikająca ze złożonego przezeń podpisu na potwierdzeniu odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie na postanowienia wyszczególnione w katalogu zawartym w art. 194 § 1 p.p.s.a. wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia objętego zakresem zaskarżenia. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej zawierającej odpis postanowienia z 26 października 2017 r., wobec niemożności doręczenia w dniu 10 listopada 2017 r. przesyłki bezpośrednio adresatowi, zastosowano instytucję doręczenia zastępczego przewidzianą w art. 73 p.p.s.a. Przepis ten zakłada możliwość przekazania nieobecnemu adresatowi zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru, ze wskazaniem miejsca i daty. Zawiadomienie umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Niedoręczona przesyłka sądowa pozostaje w urzędzie pocztowym przez okres nie dłuższy niż 14 dni, w trakcie którego możliwym jest jej odebranie w placówce. Bezskuteczny upływ 14-dniowego terminu wyznaczonego na odbiór skutkuje przyjęciem doręczenia za dokonane. Istotą omawianej regulacji jest zastosowanie fikcji prawnej polegającej na przyjęciu domniemania, iż przesyłka została doręczona adresatowi, mimo że faktycznie adresat jej nie odebrał. Z datą tą następują wszystkie skutki prawne związane z doręczeniem przesyłki sądowej, w tym rozpoczęcie biegu terminów, jakie wiążą się z tym zdarzeniem. W rozpoznawanej sprawy sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 26 października 2017 r. jako wniesione po upływie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Przesyłka polecona zawierająca odpis postanowienia z 26 października 2017 r. została przekazana do doręczenia 10 listopada 2017 r. i w tym samym dniu awizowana. Powyższe wynika z adnotacji zamieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz wydruku z systemu informatycznego w zakresie usługi śledzenia przesyłek pocztowych. Jest to zatem data, od której powinno się liczyć termin 14-dniowy, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a. Z końcem ostatniego dnia tego terminu, a zatem w dniu 24 listopada 2017 r., bezskutecznie upłynął termin odbioru przesyłki w placówce pocztowej, co skutkowało uznaniem przesyłki za skutecznie doręczoną stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a. Termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z 26 października 2017 r. rozpoczął zatem bieg w dniu następującym po dniu doręczenia przesyłki w trybie zastępczym, tj. 25 listopada 2017 r., zaś zakończył w dniu 1 grudnia 2017 r. Pełnomocnik skarżącego wniósł natomiast zażalenie 4 grudnia 2017 r. Bez wpływu dla bieg tego terminu oraz skutków prawnych wynikających z jego niezachowania pozostaje kwestia bezpodstawnego wydania przez Pocztę Polską przesyłki sądowej pełnomocnikowi skarżącego w terminie późniejszym, tj. 27 listopada 2017 r. Adresat (radca prawny), odbierając przesyłkę sądową w tym dniu i składając podpis pod potwierdzeniem jej odbioru mógł bez przeszkód dostrzec datę pierwszego awizowania, co dla profesjonalnego pełnomocnika winno być jednoznacznym sygnałem o konieczności wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, czego jednakże w rozpoznawanej sprawie nie uczynił. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.