II FZ 769/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 842/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M.N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia kuratora w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 842/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M. N.(dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o ustanowienie kuratora. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone postanowienie nie dokonuje zmian w zakresie praw lub obowiązków Skarżącego, w szczególności nie nakłada na niego powinności określonego zachowania się. Nie podlega zatem wykonaniu, co oznacza, że wniosek o wstrzymanie jego wykonania nie mógł w ocenie Sądu pierwszej instancji zostać uwzględniony. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu: 1. sprzeczność ustaleń z treścią zebranego materiału przez przyjęcie, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 21 kwietnia 2016 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 18 lutego 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Skarżącego o ustanowienie kuratora w postępowaniu egzekucyjnym nie wywołuje zmian w zakresie praw lub obowiązków stron; 2. niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: dalej: "p.p.s.a.") przez niewłaściwą subsumcję przesłanek formalnych i materialnych wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu administracji w okolicznościach sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji przytoczonego przepisu, wynika podstawowa cecha, którą powinien posiadać akt lub czynność, aby można było udzielić stronie skarżącej ochrony tymczasowej, mianowicie musi on być "wykonalny". Postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o ustanowienie kuratora niewątpliwie nie mieści się w katalogu aktów nadających się do wykonania. Akt ten ze względu na jego naturę nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga takiego wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). W omawianej sprawie Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o ustanowienie kuratora, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu wykonania takiego postanowienia. Nie obliguje ono strony do jakiegokolwiek działania, nie nakłada również uprawnień, ale przede wszystkim jest aktem, który nie podlega wykonaniu. Jest to zatem rodzaj aktu prawnego - co należy podkreślić - nienoszącego znamion wykonalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.