II FZ 669/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 2751/14 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. S. na postawienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2751/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. S. (dalej: "skarżąca) na postanowienie tego Sądu z dnia 8 lutego 2016 r. w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącej o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 10 grudnia 2014 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Pismem z dnia 17 lutego 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III wezwano skarżącą do uiszczenia - w terminie 7 dni - wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia. Odpis zarządzenia został odebrany przez skarżącą w dniu 21 marca 2016 r. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 18 maja 2016 r. referendarz sądowy wniosek skarżącej – o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania. Wobec uprawomocnienia się ww. zarządzenia referendarza ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 8 lutego 2016 r. Wezwanie odebrane zostało przez skarżącą w dniu 19 lipca 2016 r. Pierwsze awizo przesyłki jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nastąpiło w dniu 1 lipca 2016 r. Brak jest informacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru o ponownym awizowaniu przesyłki. Skarżąca w dniu 25 lipca 2016 r. uiściła wpis sądowy od zażalenia w prawidłowej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 8 lutego, wskazując, że przesyłka z wezwaniem do uiszczenia wpisu została doręczona w dniu 19 lipca 2016 r. Niemniej jednak, mając na uwadze regulację z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdzono, że skoro przesyłka ta została awizowana po raz pierwszy w dniu 1 lipca 2016 r., to doręczenie zgodnie z regułą zawartą w art. 73 p.p.s.a. nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 15 lipca 2016 r. Termin bowiem do odebrania tej przesyłki biegł od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Jeśli strona nie odbierze przesyłki w ciągu 14 dni od dnia dostarczenia pierwszego awiza, uznać należy, że została ona doręczona prawidłowo. W związku z tym termin do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia upłynął w dniu 22 lipca 2016 r. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie wskazując, że operator pocztowy nie awizował ponownie przesyłki z wezwaniem do uiszczenia wpisu od zażalenia. w związku z czym nie można uznać że uiszczenie wpisu nastąpiło z uchybieniem terminu do jego dokonania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, w myśl art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., a taka sytuacja miała miejsce w analizowanej sprawie, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe, albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stanowi on, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Wreszcie w myśl art. 73 § 3 p.p.s.a., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W takiej sytuacji, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, o czym stanowi art. 73 § 4 p.p.s.a. Z kolei w myśl art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe (Dz. U., poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Z kolei stosownie do art. 65 § 2 p.p.s.a., do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Oznacza to, że aby w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 65 § 2 p.p.s.a. doręczyć pismo sądowe należy, zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 roku w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j., Dz. U. z 2015 r., poz. 1222 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). W myśl § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu i potwierdzeniu odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis. Awizowaną przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej operatora lub w urzędzie gminy przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia (§ 7 ust. 3 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, wówczas placówka pocztowa operatora sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych 7 dni licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia oraz zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem, o czym stanowi § 8 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Z uwagi na skutki procesowe, jakie wiążą się dla strony z zastosowaniem trybu doręczeń przesyłek sądowych, szczególnie rygorystycznie należy przestrzegać procedury wymienionej we wskazanych powyżej przepisach ustawy oraz rozporządzenia (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2016 r., II FZ 16/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca w zażaleniu podnosi, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego nie miało miejsca. Należy zauważyć, że na podstawie akt sprawy nie można jednoznacznie stwierdzić, że rzekoma przesyłka, rzeczywiście została ponownie awizowana. W związku z podjęciem przez skarżącą przesyłki w Agencji Pocztowej w dniu 19 lipca 2016 r., brak jest w aktach sprawy koperty, na której ewentualna informacja o ponownym awizowaniu mogła być zamieszczona. W sprawie nie zostało przeprowadzone również postępowanie reklamacyjne, mogące wyjaśnić, czy i kiedy przesyłka została awizowana powtórnie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec twierdzenia skarżącej, że sporna przesyłka zawierająca odpis zarządzenia nie była dwukrotnie awizowana oraz w związku brakiem możliwości zweryfikowania tego twierdzenia, nie można na obecnym etapie postępowania ponad wszelką wątpliwość uznać, że w analizowanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w dniu 15 lipca 2016 roku w trybie i na zasadzie wynikającej z art. 73 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 73 § 1 - 3 tej ustawy. Nie jest tym samym możliwe rozstrzygnięcie, czy uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia nastąpiło z uchybieniem terminu jak uznał Sąd pierwszej instancji i tym samym czy prawidłowo doszło do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponownie prowadząc postępowanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien zatem podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie opisanych powyżej wątpliwości dotyczących tego, czy w sprawie miało miejsce dwukrotne awizowanie spornej przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 8 lutego 2016 r. Sąd powinien przeprowadzić postępowanie reklamacyjne dotyczące doręczenia spornej przesyłki. Dopiero wyjaśnienie wątpliwości co do dwukrotnej awizacji, pozwoli rozstrzygnąć, czy przesyłka została skutecznie doręczona w dniu 15 lipca 2016 roku, w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. i w konsekwencji czy uiszczenie wpisu sądowego nastąpiło z uchybieniem terminu. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 tej ustawy, postanowił jak w sentencji.