II FZ 70/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 181/17 którym odrzucono skargę T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 14 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Go 181/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 14 lutego 2017 r. w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony oraz zwrócił skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych, tytułem wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: T. G. (dalej jako: "skarżący") wniósł skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 14 lutego 2017 r. Opatrzył ją podpisem elektronicznym. Ze względu na brak regulacji dotyczącej wykorzystania środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi, poprzez podpisane skargi bądź nadesłanie podpisanego odpisu skargi oraz pouczył, że nieusunięcie braków formalnych we wskazanym terminie skutkować będzie odrzuceniem skargi. Ponadto zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia odpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 15 maja 2017 r. skarżący uiścił wpis sądowy oraz nadał w Urzędzie Pocztowym podpisaną skargę, kierując ją na adres organu. W dniu 18 maja 2017 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym – k. 19 akt sądowych) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim podpisaną przez T. G. skargę. Wskazywanym na wstępie postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę, ponieważ uznał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi w terminie zakreślonym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 kwietnia 2017 r. Sąd uznał bowiem, że skierowanie przez skarżącego przesyłki zawierającej własnoręcznie podpisany egzemplarz skargi na adres organu, nie stanowi prawidłowego uzupełnienia braku formalnego skargi. Złożenie tego dokumentu powinno nastąpić bezpośrednio na adres Sądu, bowiem to Sąd wystosował do skarżącego wezwanie. Sąd uznał zatem, że nie ma znaczenia okoliczność, że skarżący nadał za pośrednictwem organu przesyłkę z zachowaniem zakreślonego siedmiodniowego terminu, tj. - w dniu 15 maja 2017 r., gdyż dla oceny czy strona uzupełniła brak formalny skargi w terminie, kluczowa jest data przekazania pisma przez organ do Sądu, co miało miejsce w dniu 18 maja 2017 r. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że brak formalny skargi nie został uzupełniony w terminie, skutkiem czego było odrzucenie skargi i zwrot uiszczonego wpisu od skargi. Skarżący złożył zażalenie. Wskazał w nim, że wezwanie Sądu pierwszej instancji z dnia 21 kwietnia 2017 r. do usunięcia braków formalnych nie zawierało precyzyjnej i nie budzącej wątpliwości informacji, że podpisaną skargę należy skierować bezpośrednio do sądu. Zamieszczono w nim sformułowanie: "przez podpisanie skargi, bądź nadesłanie podpisanego odpisu skargi" i jednocześnie zwrócono do podpisu kserokopię skargi (odpis), w której, jako jej adresatów, skarżący wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze. Zdaniem skarżącego jak najbardziej zasadne i logiczne było zatem wysłanie skargi, po jej podpisaniu, zgodnie z jej zaadresowaniem. Ponadto powołując się na tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13, skarżący wywiódł, że odręczne podpisanie skargi wiąże się z koniecznością przesłania jej za pośrednictwem organu, ponieważ podpis odręczny wymagany jest także na etapie pośrednictwa organu. Skarżący odwołał się również do nowelizacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Końcowo skarżący wyjaśnił. że dokonał szeregu czynności by wnieść skargę zgodnie z przepisami: przesłał ją drogą elektroniczną do organu w terminie, wniósł wymaganą opłatę w terminie, wysłał podpisaną odręcznie skargę w terminie, jedyne uchybienie polegało na w pełni nieświadomej pomyłce formalnej, którą przedstawiona powyżej argumentacja zdaje się w pełni uzasadniać i usprawiedliwiać. Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia podpisanej odręcznie skargi. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 czerwca 2017 r. o sprecyzowanie czy pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2017 r. jest zażaleniem na postanowienie czy też wnioskiem o przywrócenie braku formalnego skargi, skarżący wyjaśnił, że złożone pismo jest zażaleniem na postanowienie z dnia 1 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "P.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast w myśl § 2 organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Art. 49 § 1 stanowi zaś, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest czy skarżący, odpowiadając na wezwanie Sądu pierwszej instancji do uzupełnienia braku formalnego skargi, postąpił właściwie wysyłając ją na adres organu podatkowego, a tym samy czy Sąd zasadnie odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do uzupełnienia jej braków formalnych. Zdaniem skarżącego w wezwaniu Sądu nie podano precyzyjnej i nie budzącej wątpliwości informacji, że podpisaną skargę należało skierować bezpośrednio do Sądu, a ponadto podpis odręczny wymagany jest także na etapie pośrednictwa organu, dlatego też skargę należało wnieść w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. Ze stwierdzeniem tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można się jednak zgodzić. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że skarżący złożył już skutecznie skargę do Sądu pierwszej instancji (za pośrednictwem organu), a wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nie rozpoczyna procedury wnoszenia skargi od nowa, ale ma na celu usunięcie braków, które posiada złożona uprzednio skarga. Tym samym nie znajduje uzasadnienia wątpliwość skarżącego, do którego podmiotu powinien był skierować skargę. Ponadto wskazać należy, że z treści wezwania jednoznacznie wynika, kto jest jego nadawcą. Zostało ono bowiem wydane na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, a w jego treści wprost wskazane jest, że "sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] wzywa". Zważając na powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zawierało informacje budzące wątpliwości. Zważając na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że termin, w którym skarżący skutecznie odpowiedział na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, to termin, w którym organ przesłał uzupełnioną skargę do Sądu, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 18 maja 2017 r. Tym samym skarżący uchybił 7-dniowemu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, ponieważ ten upływał z dniem 15 maja 2017 r. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.