II FZ 689/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 153/14 odrzucające zażalenie M.B. i P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Po 153/14 odrzucające skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt III SA/Po 153/14 w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 20 listopada 2013 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r., po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Po 153/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie Skarżących w sprawie z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 20 listopada 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. Przedstawiając w uzasadnieniu stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną Skarżących od postanowienia tego Sądu z dnia 9 października 2014 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Orzeczenie to zostało doręczone Skarżącym w dniu 27 listopada 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być sporządzone przez doradcę podatkowego; do takiego rodzaju zażalenia należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa (k. 114 - 115 akt sądowych). Dnia 1 grudnia 2014 r. Skarżący nadali w urzędzie pocztowym do Sądu pierwszej instancji, sporządzone osobiście zażalenie na postanowienie z dnia 20 listopada 2014 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w którym wskazali, że nie stać ich na zapłatę adwokatowi i na opłacenie skargi kasacyjnej, stąd muszą sporządzać samodzielnie wszelkie dokumenty. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym obecnie postanowieniu odrzucającym zażalenie Skarżących wskazał, że zażalenie jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej osobiście, a zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej: jako "P.p.s.a." zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Ponadto, w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 P.p.s.a., zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Sąd wskazał również, że okoliczności związane z sytuacją materialną Skarżących były przedmiotem oceny w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, stąd na obecnym etapie postępowania nie mogą być wzięte pod uwagę. W sporządzonym osobiście zażaleniu od postanowienie z dnia 25 czerwca 2015 r. odrzucającego zażalenie, Skarżący wskazali, że nie stać ich na opłacenie zarówno wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika, ani uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej z uwagi na trudną sytuacje finansową, jednocześnie wnioskując o przyznanie im pełnomocnika oraz zwolnienie z opłaty od zażalenia. Na wezwanie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 lipca 2015 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu, Skarżący uiścili w terminie wpis sądowy w kwocie 100 zł od obecnie rozpoznawanego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest nieuzasadnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, art. 194 § 4 P.p.s.a. stwarza bezwzględny wymóg, by zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej sporządził adwokat lub radca prawny. Zażalenie niespełniające tego wymogu podlega odrzuceniu (art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.). Strona, której nie stać na uzyskanie pomocy adwokata lub radcy prawnego powinna wystąpić o przyznanie jej prawa pomocy. Skoro więc zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie odpowiada wymogom formalnym, a nadto braku tego nie można usunąć, to zasadnie Sąd pierwszej instancji zażalenie Skarżących odrzucił, jako niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie tegoż Sądu odrzucające skargę kasacyjną, które to zażalenie nie było podpisane przez żadnego profesjonalnego pełnomocnika wskazanego w art. 175 P.p.s.a. Tym samym wniesiony środek odwoławczy nie spełniał wymogu ustanowionego w art. 194 § 4 P.p.s.a., a tym samym podlegał odrzuceniu, jako niedopuszczalny. Należy podkreślić, że obowiązek ustanowiony w ww. przepisie P.p.s.a. ma charakter bezwzględny i żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Okoliczności dotyczące sytuacji finansowej Skarżących były już natomiast przedmiotem badania w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy przed Sądem pierwszej instancji, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które nie uznały zasadności wniosku Skarżących w tym zakresie. Zażalenie Skarżących nie przedstawia żadnych uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu. Dlatego na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.