II FZ 67/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1150/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 czerwca 2008 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2004 r. i 2005 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych.

Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1150/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek P.R. o zwolnienie od kosztów sądowych. Analizując sytuację finansową wnioskodawcy (przedstawioną w stosownym wniosku i nadesłanych przez skarżącego, dodatkowych dokumentach) Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż nie zostały przez niego spełnione przesłanki przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Sąd wyjaśnił w tym zakresie, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, zarzucając naruszenie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W motywach zażalenia strona podniosła m.in., że Sąd wojewódzki przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym w pozostałych 26 sprawach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy (wniosku oraz dokumentów) przedstawionych przez stronę wynika, że mieszka on u rodziców, miesięcznie uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.270 zł brutto (umowa o pracę z dnia 1 września 2009 r. - k- 33 akt Sądu I instancji). Skarżący przekazuje rodzicom 300 zł miesięcznie na utrzymanie (czynsz, media). Na dojazdy do pracy wydaje ok. 80,00 zł miesięcznie. Spłaca dwa kredyty, których raty wynoszą 310,00 zł (umowa pożyczki z dnia 17 sierpnia 2008 r. k-32 akt Sądu I) i 700,00 zł. Jest właścicielem nieruchomości o pow. 7a. Ponadto z tytułu odpowiedzialności za zaległości podatkowe nieistniejącej już spółki F., której skarżący był wspólnikiem, wykazuje kwotę 332.486,80 zł, a odsetki od tej kwoty we wrześniu 2007r. przekroczyły już kwotę 100.000,00 zł. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z konstatacjami Sądu wojewódzkiego odnośnie możliwości uiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie lub swojej rodziny, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanych dochodów, pokryć koszty sądowe. Uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł przekracza zasoby finansowe, którymi dysponuje strona. Logicznym wydaje się wniosek, że nawet przy rozsądnym planowaniu wydatków skarżący nie będzie w stanie poczynić oszczędności pozwalających na pokrycie kosztów sądowych - spłaca on bowiem kredyty, ponosi koszty utrzymania u rodziców. Ponadto w pozostałych 26 sprawach (sygn. akt I SA/Kr 975/08 - 998/08), Sąd wojewódzki przyznał skarżącemu, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym. Orzeczenia te zostały wydane w analogicznym stanie faktycznym (odnośnie do żądania wnioskodawcy i jego sytuacji materialnej). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał niejednokrotnie, że rozbieżna kwalifikacja w poszczególnych sprawach kondycji finansowej tego samego wnioskodawcy - na gruncie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy - w sytuacji gdy w żadnej z tych spraw nie doszło do zmiany sytuacji materialnej strony w stosunku do pozostałych spraw, godzi w zasadę zaufania obywatela do Państwa (wynikającą z art. 2 Konstytucji) - por. np. post. NSA z dnia 9 czerwca 2006 r. (sygn. akt II FZ 390/06, niepubl.). Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.