II FZ 62/18

Dnia 5 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 977/16 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku rolnego za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. I SA/Kr 977/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek M. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2016 r. w przedmiocie podatku rolnego na 2016 r. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że po wniesieniu skargi, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 3 egzemplarzy jej odpisów własnoręcznie podpisanych oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 22 września 2016 r. W dniu 29 września 2016 r. skarżąca złożyło osobiście pismo, z którego treści nie wynikało jakie są jej intencje procesowe. Wobec powyższego pismem z dnia 13 grudnia 2016 r. wezwano skarżącą o sprecyzowanie charakteru procesowego przedmiotowego pisma, w szczególności o wskazanie czy pismo to, stanowi wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, czy jest to wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie, czy też pismo to ma inny charakter procesowy, a jeśli tak to jaki - w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem pozostawiania pisma bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczono skarżącej w dniu 3 stycznia 2017 r., a w odpowiedzi skarżąca złożyła w WSA w dniu 10 stycznia 2017 r. pismo, z którego treści ponownie nie wynikały jej intencje procesowe. W związku z powyższym WSA zarządzeniem z dnia 14 lutego 2017 r. pozostawił pismo skarżącej z dnia 29 września 2016 r. bez rozpoznania. W dniu 17 marca 2017 r. skarżąca dołączyła odpisy skargi z dnia 27 lipca 2016 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W zaskarżonym postanowieniu WSA wyjaśnił, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Nie przedstawiła żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiłyby w trakcie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i które Sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające skarżącej zachowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odnosząc się do argumentacji skarżącej w zakresie jej sytuacji osobistej i rodzinnej, Sąd podniósł, że jakkolwiek była trudna, to o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W tym miejscu Sąd podkreślił, że sytuacja, w której znalazła się skarżąca, nie przeszkodziła jej w sporządzeniu i w osobistym złożeniu w siedzibie Sądu pism w dniu 29 września 2016 r. oraz w dniu 10 stycznia 2017 r. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżąca zaskarżyła je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, pomimo iż zachodzą przesłanki przywrócenia terminu z art. 86 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z art. 85 p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności dokonanej przez stronę po terminie. Przepis ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Rygory formalne, które musi spełnić wnioskodawca zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., to wniesienie do sądu pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z 87 § 2 p.p.s.a na stronie, która składa wniosek o przywrócenie terminu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. strona równocześnie z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Według utrwalonego orzecznictwa przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest zachowanie szczególnej staranności przy jej dokonywaniu. Orzekający w przedmiocie wniosku Sąd powinien zatem każdorazowo oceniać, czy zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 357/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze wyżej przedstawione wymogi dotyczące instytucji przywrócenia terminu stwierdzić należy, że skarżąca nie uczyniła tym wymogom zadość. W istocie, jedyną przesłanką powołaną w zażaleniu (oraz we wniosku), która uzasadniać ma jej stanowisko, jest niełatwa sytuacja rodzinna i osobista, związana ze strachem przed utratą bliskiego członka rodziny. Jakkolwiek jest to sytuacja bardzo trudna i bez wątpienia może w niektórych przypadkach stanowić o nadzwyczajnych okolicznościach, których uprawdopodobnienie jest konieczne, by sąd administracyjny mógł przywrócić termin, to w niniejszej sprawie o sytuacji takiej mówić nie można. Kluczowe jest bowiem, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że czasie poprzedzającym złożeniem wniosku o przywrócenie terminu skarżąca składała inne pisma przed WSA w Krakowie. Tym samym nie sposób zasadnie utrzymywać, że skarżąca pozbawiona była możliwości działania w zakresie, o którym mowa w niniejszym postępowaniu wpadkowym. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie wyjaśnia dlaczego skarżąca była w stanie składać jedne pisma, a innych nie. Tym samym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2