II FZ 6/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia WN na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 672/25 w przedmiocie opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi WN na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2025 r., I SA/Gd 672/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W.N. (zwanego dalej Skarżącym) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2025 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 r. Skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Przewodniczący Wydziału wezwał Skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w kwocie stu złotych, stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych w sprawach sądowoadministracyjnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący samodzielnie wniósł w terminie zażalenie, wnosząc o uchylenie zarządzenia w całości. Zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 2, art. 7, art. 22, art. 32 i art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez naruszenie prawa do rzetelnego procesu sądowego przez wydanie wyroku z naruszeniem prawa wynikającego z nieuwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów na podstawie art. 19 i 20 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o podstępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.) oraz brak pełnego dostępu do elektronicznych akt sądowych. Jednocześnie Skarżący podkreślił w swoim zażaleniu, że nie kwestionuje przywołanego w zarządzeniu naruszenia podstawy prawnej do żądania uiszczenia opłaty kancelaryjnej (tj. art. 234 § 2 P.p.s.a.). Zarzuca jednak sądowi niewłaściwą jego wykładnię poprzez uznanie, że doręczenie uzasadnienia uzależnione jest od wcześniejszego uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Przepis art. 234 § 2 P.p.s.a. wprost stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej następuje już w momencie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Wbrew twierdzeniom Skarżącego, sporządzenie i doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem następuje niezależnie od wcześniejszego uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Za chybiony należy uznać zarzut Skarżącego, jakoby taki obowiązek wynikał z przedmiotowego zarządzenia. Należy jednak mieć na uwadze, że jeżeli opłata nie została uiszczona, następuje ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia (zd. 2 przywołanego przepisu). Działanie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie było prawidłowe. Pogląd prezentowany powyżej utrwalony jest w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dla przykładu, w postanowieniu II FZ 787/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Należy podkreślić, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 P.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej.". Podobnie w postanowieniu II FZ 822/11: "Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręcza się bez względu na to, czy została uiszczona opłata, ale jej brak skutkuje podjęciem przez przewodniczącego zarządzenia o jej ściągnięciu od strony. Jedyną przesłanką do wydania takiego zarządzenia jest nieopłacenie wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem.". Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.