II FZ 595/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 881/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 18 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie.

Przedmiotem zażalenia A. W. (dalej: skarżąca, strona) jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 881/17, w którym odrzucono jej skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W motywach orzeczenia sąd podał, że skarżąca, została wezwana – za pośrednictwem pełnomocnika ‒ na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 stycznia 2018r., do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Sąd pouczył skarżącą o terminie siedmiu dni na dokonanie wpłaty i rygorze odrzucenia skargi. Przesyłka została prawidłowo doręczona w dniu 6 marca 2018 r., w trybie art. 65 i n. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z informacji zawartej w dokumentacji księgowej dotyczącej opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sporządzonej według stanu na 5 kwietnia 2018 r., wynika, że wpłata tytułem wpisu od skargi w sprawie nie została dokonana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. uznał, że skarga podlegała odrzuceniu, gdyż termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie 13 marca 2018 r. Skarżąca wywiodła od tego postanowienia zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w analizowanej sprawie skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na podstawie prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 marca 2017 r. Jak wynika z akt sądowych, skarżąca nie uiściła wpisu w terminie, mimo prawidłowego wezwania. To skutkowało koniecznością odrzucenia skargi, zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., co sąd pierwszej instancji zasadnie uczynił. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wątpliwości skarżącej co do prawidłowości wywiązania się przez sąd pierwszej instancji z obowiązku informacyjnego wobec strony występującej w sprawie sądowoadministracyjnej bez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrażony w art. 6 p.p.s.a. obowiązek udzielania stronie pouczeń nie oznacza, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich jej możliwych zachowań, ani też do przestrzegania strony przed nietroszczeniem się o jej własne interesy (por. wyrok SN z 13 lipca 2000 r., II UKN 639/99, OSNAPiUS 2002 r., Nr 3, poz. 78 oraz postanowienie SN z 23 czerwca 1981 r., IV PZ 35/81-niepubl.). Jak wynika z akt sprawy, skarżąca została pouczona na właściwym etapie postępowania, tj. przy wezwaniu jej do uiszczenia wpisu, o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (k. 12). Sąd nie miał natomiast obowiązku udzielania szczegółowych informacji o przebiegu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, w tym o możliwości składania kolejnych wniosków w związku z okolicznościami, o których istnieniu wiedzę miała wyłącznie skarżąca. Postępowanie sądowe inicjowane jest przez skarżącego i to on powinien dbać o swoje interesy w tym postępowaniu. Sąd nie może zastępować w tym zakresie skarżącego, proponować mu wszelkich możliwych rozwiązań, które są przewidziane w procedurze sądowoadministracyjnej, analizować, co strona mogłaby uczynić, gdyby jakieś okoliczności zaistniały, np. zmiana sytuacji materialnej po rozpoznaniu pierwszego wniosku o prawo pomocy czy uchybienie terminu itp. Sąd nie jest w stanie i nie powinien przewidywać zamiarów stron występujących w postępowaniu i zawiadamiać ich o każdym możliwym rodzaju czynności, którą strona może podjąć lub której może żądać w konkretnej sytuacji. Wyjaśnić należy ponadto, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14, postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13). Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że złożenie przez nią ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy zapobiegłoby odrzuceniu jej skargi. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.