II FZ 581/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Po 152/14 w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 20 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. postanawia 1. odrzucić zażalenie, 2. zwrócić P. B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną M. i P. B. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 30 października 2014 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 20 listopada 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że pismem z dnia 12 listopada 2014 r. skarżący złożyli własnoręcznie podpisaną skargę kasacyjną. Wobec niedochowania przewidzianej w art. 175 § 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.) formy przewidzianej dla tego rodzaju środka odwoławczego, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 P.p.s.a. jako niedopuszczalną. W sporządzonym samodzielnie zażaleniu skarżący wskazali, iż nie stać ich na uiszczenie wynagrodzenia adwokata oraz zawnioskowali o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Stosownie do art. 194 § 4 P.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 P.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej stanowi brak niepodlegający konwalidacji w trybie art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2012 r., I OZ 169/12). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzili osobiście oraz, że nie należą oni do podmiotów uprawnionych na podstawie art. 175 § 1-3 P.p.s.a. do samodzielnego sporządzenia takiego zażalenia. Podkreślić przy tym należy, iż zostali pouczeni przez Sąd o bezwzględnym obowiązku w powyższym zakresie. Tym samym wniesiony środek odwoławczy nie spełnia wymogu uregulowanego w art. 194 § 4 P.p.s.a., a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma bowiem charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Okolicznością taką nie może być podniesiona przez skarżących w zażaleniu okoliczność braku możliwości opłacenia profesjonalnej pomocy prawnej. W takim przypadku, zgodnie z art. 199 w związku z art. 246 § 1 P.p.s.a. stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługuje możliwość wnioskowania o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie skarżących postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r., III SA/Po 152/14, WSA w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. To postanowienie uprawomocniło się na skutek oddalenia zażalenia postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014 r., II FZ 1011/14. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.