II FZ 265/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, , , po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B.i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Po 152/14 w sprawie ze skargi M.B.i P.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 20 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2006 r. po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r., III SA/Po 152/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania M.i P. B. (dalej: skarżący) prawa pomocy. W uzasadnieniu sąd wskazał, że pomimo wezwania skarżący nie przedstawili niezbędnych dokumentów w związku z tym ich sytuacja finansowa była niejasna. 2. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie, w którym wskazali, że nie mają szansy walczyć "o swoje" i "są bici" z każdej strony. Podnieśli, że ich sytuacja "znacznie odbiega od przedstawionej przez sąd i wszelkie ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego". Zaznaczyli, że ich sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu z powody wypadku, któremu uległ skarżący – obecnie przebywa na rencie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 3. Skarżący złożyli wniosek o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w wysokości 100 zł. Wniosek złożyli prawidłowo na formularzu. Następnie byli wielokrotnie wzywani o dosłanie odpowiednich dokumentów, które uprawdopodobniłyby ich twierdzenia. Dosłali część dokumentów, m.in. zeznania podatkowe za zeszłe lata. Z dokumentów i akt sprawy wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny to 1.600 zł (umowa o pracę skarżącego). Skarżący posiada grunty rolne o pow. 57.2452 ha, a w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej wynajmuje posiadane nieruchomości. Posiada do spłaty zobowiązania w wysokości około 900.000 zł. W ramach wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżąca dodatkowo oświadczyła, że nie osiąga żadnych dochodów i nie jest zobowiązana do składania zeznań podatkowych, nie jest posiadaczem rachunku bankowego i nie może przedstawić rachunków bankowych, nie posiada zarejestrowanych na jej nazwisko żadnych środków transportowych, a wszystkie nieruchomości zadeklarowane przez męża stanowią współwłasność majątkową. Skarżąca nie posiada żadnych dochodów (przychody z najmu nieruchomości są przychodami jej męża z prowadzonej działalności gospodarczej), a ona nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zatrudnia pracowników. Natomiast spółka z o.o., która płaci skarżącym czynsz za wynajem budynków należy do ich syna. Skarżący wskazał, że ze spółką syna nie mają żadnych powiązań oprócz tego, że jest właścicielem obiektów, które spółka wynajmuje. Skarżący oświadczył, że jego rachunek bankowy został zajęty w ramach postępowania egzekucyjnego. W banku posiada konto, na którym znajduje się 0 zł. sam prowadzi działalność gospodarczą, która opiera się głównie na najmie pomieszczeń i zatrudnia 3 pracowników, z czego jedna osoba od dłuższego czasu przebywa na zasiłku chorobowym. Skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę w spółce syna jako jej prokurent, jednak od sierpnia 2013 r. przebywa za zasiłku chorobowym. Z dokumentów wynika, że w 2012 r. skarżący uzyskał przychód w wysokości 16.076,58 zł i jednocześnie poniósł stratę w wysokości 138.724,45 zł z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W 2013 r. uzyskał przychód w wysokości 17.625,91 zł. Z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2013 r. wynika, że stacja paliw skarżącego uzyskała roczny przychód w wysokości 132.633,35 zł oraz poniosła stratę w wysokości 214.439,41 zł. Z podatkowej księgi przychodów i rozchodów na styczeń 2014 r. wynika, że przychód narastająco wynosi 8.328,29,00 zł, a dochód wynosi – 43.398,75 zł. Skarżący wskazał na wysokość zobowiązań: kredyt obrotowy - kapitał do spłaty 103.703,54 zł, pożyczka w banku - kapitał do spłaty 149.299,11 zł – obciążenie miesięczne 2.515,32 zł), kredyt w drugim banku (kapitał do spłaty 5.735,00 zł – obciążenie miesięczne 670,00 zł), kredyt w banju. (kapitał do spłaty 29.303,15 zł – obciążenie miesięczne z tytułu spłaty kredytu wynosi 2.535,39 zł), kredyt obrotowy nieodnawialny w banku (kapitał do spłaty 5.000,00 zł), leasing operacyjny (do spłaty 18 rat po 2.202,00 zł miesięcznie). Skarżący przedłożył wezwanie banku z dnia 8 grudnia 2012 r. do spłaty wymagalnego zadłużenia w kwocie 19.194,89 zł wraz z odsetkami; umowę pożyczki z bankiem w wysokości 200.000,00 zł; zestawienie należności dochodzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 marca 2013 r. na łączną kwotę 407.800,49 zł, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia 16 września 2013 r. na wniosek banku (należność główna 103.703,54 zł z odsetkami w wysokości 34.031,03 zł), zawiadomienie komornika przy sądzie rejonowym o zajęciu wierzytelności w wysokości 392.440, 42 zł wraz z odsetkami na dzień 25 maja 2011 r. w wysokości 85.065,68 zł. Skarżący wskazał, że w ramach prowadzonej działalności rolniczej uprawia pszenżyto (25 ha) oraz pszenicę (20 ha). Ze złożonego oświadczenia wynika, że uzyskany przychód z wytworzonych płodów rolnych w 2013 r. wyniósł 100.000,00 zł, przy czym koszty prowadzenia działalności rolniczej w 2013 r. były następujące: zasiew – 33.000,00 zł, zbiory – 29.000,00 zł, uprawa – 59.000,00 zł, środki ochrony roślin – 12.000,00 zł, ubezpieczenie – 5.0000,00 zł, podatek rolny i podatek od nieruchomości – 4.000,00 zł. Skarżący posiadają następujące nieruchomości (grunt 12164 m², budynki 585m², budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez spółkę syna), a także inne nieruchomości (grunt 4241 m², budynki 664,48 m² – nieruchomość nieużywana). Ponadto skarżący posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 52,5452 ha – uprawa roślinna + las o pow. 4,7 ha. Skarżący zastrzegł również, że nieruchomość, w której zamieszkuje nie jest jego własnością tylko jego matki, a on tylko tam zamieszkuje. Skarżący posiada samochód transportowy z 1997 r. (zastaw bankowy) – wartość rynkowa 13.000,00 zł; naczepę-cysternę z 1999 r. – wartość rynkowa 38.000,00 zł, ciągnik, samochód z 1994 r. – wartość rynkowa 1.000,00 zł; samochód z 2009 r. (umowa kredytu – do spłaty pozostało 11 rat) – wartość rynkowa 55.0000,00 zł. Skarżący załączyli również spis wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego: gaz, prąd – 460,00 zł, woda, kanalizacja – 60,00 zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania – 350,00 zł; telefon – 150,00 zł; ubezpieczenie na życie – 60,00 zł, ubezpieczenie mieszkania – 70,00 zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego – 1. 500,00 zł. Zobowiązania kredytowe i pożyczkowe skarżącego wynoszą łącznie około 300.000 zł. Z czego kwota około 100.000 zł to należności przeterminowane. Przeciwko skarżącym prowadzone są egzekucyjne postępowania administracyjne i sądowe na łączną kwotę około 1.330.000 zł (koszty egzekucyjne, należności główne, należności uboczne). Z Ewidencji Środków Trwałych za 2013 r. dla podmiotu stacja paliw wynika, że skarżący posiada także motocykl Honda 740, samochód caddy oraz samochód ciężarowy. Spółka syna wynajmuje od skarżącego część pomieszczeń, które w przeszłości służyły do prowadzenia działalności gospodarczej z tego tytułu skarżący uzyskuje dochód w wysokości 5.162,60 zł. Według internetowej bazy KRS prokurentami samoistnymi spółki syna są skarżący oraz jego synowie. Tym samym sąd bardzo szczegółowo zebrał informacje. Wykorzystał te, płynące z dosłanych dokumentów, jak i bardzo dokładnie przeanalizował akta sprawy, wyciągając trafne konkluzje. Skarżący nie dostarczyli dokumentów, które wskazywały, że nie są w stanie ponieść wydatku 100 zł bez uszczerbku w utrzymaniu siebie. W zażaleniu zaś podnieśli, że ich sytuacja "znacznie odbiega od przedstawionej przez sąd". Sąd przeanalizował zebrane w sprawie dokumenty i na ich podstawie określił sytuację. Jeżeli w aktach sprawy nie było dokumentów, które mogłyby zmienić obraz sytuacji – to w interesie skarżących leżało ich dosłanie. Skarżący nie zrobili tego. Sąd miał w dokumentach ewidencję środków trwałych sprzed 2 lat. Jeżeli jest ona nieaktualna, niektórych pozycji nie ma – w interesie skarżącego jest dosłanie ewidencji aktualnej. Skarżący w zażaleniu podniósł że "nie ma szansy walczyć o swoje". Skarżący zdaje się nie rozumieć, że określonych wniosków sąd nie wyimaginował – pochodziły one z zebranych w sprawie dokumentów. Jeżeli dokumentacja była niepełna i nie przedstawiała pełnej sytuacji finansowej skarżących – skarżący we własnym interesie powinni byli dosłać takie dokumenty. Zadaniem skarżącego nie było "walczyć", tylko przedstawić dokumenty na poparcie swoich twierdzeń. Tylko skarżący wie, gdzie takie dokumenty się znajdują. Sąd ich sam nie znajdzie. Jeżeli dochody skarżących "drastycznie spadły", czyli dokumenty zebrane w aktach są nieaktualne to zadaniem skarżącego było dosłanie aktualnych dokumentów. Tylko z dosłanych aktualnych dokumentów sąd będzie mógł wyczytać, że dochody skarżących spadły. Skarżący nie wskazał z jakiego powodu dochody spadły. Czy przestał wynajmować pomieszczenia? To powinien był dosłać kopie umowy, z której wynika, że stosunek najmu wygasł i skarżący nie uzyskuje już czynszu. Skarżący nie współpracuje z sądem w zakresie zbierania informacji, tylko gołosłownie neguje wnioski sądu, które płyną z posiadanych przez sąd dokumentów. Raz jeszcze należy podkreślić, że analiza danych płynących z akt dokonana przez sąd pierwszej instancji była bardzo skrupulatna. Podniesiony w zażaleniu argument, że na skutek wypadku sytuacja finansowa skarżących uległa pogorszeniu nie jest okolicznością, o której sąd wcześniej nie wiedział i której w ogóle nie brał pod uwagę. W dniu 20 lutego 2014 r. do biura podawczego wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu, w którym skarżąca wskazała, że "mąż przebywa na zasiłku chorobowym wypłacanym przez ZUS". 4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.