II FZ 55/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1289/13 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1289/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że w dniu 6 września 2013 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 lipca 2013 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. M. K. wyjaśnił, że w dniu 9 sierpnia 2013 r. chciał złożyć skargę na wskazaną wyżej decyzję podatkową (jednocześnie wraz z inną skargą wnoszoną tego dnia), ale pracownik biura podawczego odmówił jej przyjęcia, informując go, że może przyjąć tylko jedną skargę. Do wniosku skarżący dołączył skargę datowaną na dzień 9 sierpnia 2013 r., na której widnieje pieczęć Izby Skarbowej w P. stwierdzająca złożenie pisma w dniu 6 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w motywach rozstrzygnięcia nie stwierdził podstaw do przywrócenia terminu do zaskarżenia decyzji podatkowej w myśl art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Sąd argumentował, że opóźnienie w złożeniu skargi było konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Skarżący nie uwiarygodnił bowiem, że próba złożenia skargi miała w rzeczywistości miejsce, ani by podjął kolejną próbę wniesienia środka zaskarżenia lub usunięcia zaistniałej przeszkody w inny sposób. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. K. zarzucił Sądowi pierwszej instancji stronniczość podnosząc, że nie może on ponosić odpowiedzialności za sytuację, w której zawinił pracownik izby skarbowej. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w P. podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepisy art. 86 § 1 zd. 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przewidują bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uprawdopodobni ona brak winy w przekroczeniu terminu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162, publ. Mon. Prawn. 2003/8/340 i z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 – treść orzeczenia dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). Przywrócenie terminu może bowiem nastąpić wyjątkowo i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. m. in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 402/11 i z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I GZ 459/10 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Zadaniem strony ubiegającej się o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest więc uwiarygodnienie przyczyn uchybienia terminowi jako przeszkód nie dających się pokonać nawet przy dołożeniu największego wysiłku. W świetle przedstawionych uwag stwierdzić należało, że powołana przez stronę okoliczność nie uprawdopodobniała braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Skarżący wywodził, że opóźnienie było spowodowane działaniem pracownika izby skarbowej, który uniemożliwił stronie wniesienie środka zaskarżenia odmawiając jego przyjęcia na biurze podawczym w dniu 9 sierpnia 2013 r. Pomijając ocenę wiarygodności opisanego przez stronę zdarzenia (przyjęcie na biurze podawczym jednej skargi przy jednoczesnym pominięciu drugiej), za kluczowy dla odmowy uwzględnienia żądania skarżącego uznać należy fakt, że w żaden sposób nie uwiarygodnił on działania pracownika izby skarbowej polegającego na odmowie przyjęcia pisma zawierającego środek zaskarżenia. O zaistnieniu opisanej sytuacji nie mogły przesądzać ani data 9 sierpnia 2013 r. uwidoczniona jako data sporządzenia skargi załączonej do wniosku o przywrócenie terminu, ani gołosłowne twierdzenia, że takie zdarzenie miało w rzeczywistości miejsce, czy też hipotetyczne argumenty podnoszone w zażaleniu, że błędy pracowników urzędów się zdarzają. Co więcej, skarżący w żaden sposób nie wykazał, by rzekoma odmowa przyjęcia skargi na biurze podawczym było rzeczywistą, poważną przeszkodą w zaskarżeniu decyzji podatkowej. Strona milczy na temat możliwości ponowienia próby wniesienia skargi osobiście w izbie, czy też za pośrednictwem poczty (mimo iż dzień 9 sierpnia 2013 r. nie był ostatnim dniem terminu do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu podatkowego). Mając powyższe na uwadze zarzut nieobiektywnego rozpoznania wniosku przez Sąd pierwszej instancji należało ocenić jako całkowicie bezpodstawny, bowiem to strona nie dopełniła obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia wniesionego w niniejszej sprawie i orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.