II FZ 515/17

Dnia 27 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3001/15 w przedmiocie przyznania prawa pomocy na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od gier postanawia: oddalić zażalenie.

1. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2017 r., III SA/Wa 3001/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę S. W. (zwanego dalej wnioskodawcą lub skarżącym) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 23 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od gier. Skarżący chciał wnieść skargę kasacyjną, a ze względu na przymus sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł o przyznanie prawa pomocy. 2. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu FPP wnioskodawca wskazał, że jego dochody nie pozwalają na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez znacznego uszczerbku dla jego sytuacji materialnej. Wnioskodawca jest ojcem niepełnosprawnej córki- D., która wymaga stałej opieki. Wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a nie z żoną M. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Ponadto z oświadczeń wynika, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości 1.500 zł netto (łączny dochód netto to około 2.000 zł). Natomiast miesięczne wydatki na wyżywienie, ubranie i transport publiczny wynoszą około 1.100 zł, zaś wydatki na rehabilitację i lekarstwa, w tym część dla córki, wynoszą 700 zł. 3. Wnioskodawca został zarządzeniem wezwany przez referendarza sądowego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy stosownymi dokumentami, m.in. wyciągami bankowymi. Wezwanie to - stanowiące kartę nr 80 akt - zostało podpisane przez osobę odbierającą o nazwisku W., imię niewyraźnie napisane, rozpoczynające się od litery "M" i opatrzone datą "08.05.2017 r.". 4. Dokumentów sądowi nie dostarczono zatem postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r. referendarz odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy wskazując, że mimo wezwania nie przedłożono stosownych dokumentów. 5. W sprzeciwie wnioskodawca podniósł, że wypełnił wszystkie pola formularza FPP, z którego nie wynikało, iż powinien dostarczyć jakiekolwiek dokumenty. Nie załączył ich zatem. Wskazał, że wezwania o dosłanie dokumentów nie otrzymał. 5. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2017 r., III SA/Wa 3001/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy bowiem materiały dokumentujące sytuację finansową nie były kompletne. 6. W zażaleniu na powyższe wnioskodawca wniósł o uchylenie postanowienia WSA i przyznanie prawa pomocy. Podkreślił, że nigdy nie doręczono mu wezwania o uzupełnienie dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 7. Trafnie skarżący wskazał, że formularz FPP nie zawiera wymogu przedstawienia dokumentów. Praktyką jest, by stronę wnoszącą wniosek wzywać o przesłanie stosownych dokumentów, które potwierdzają twierdzenia zawarte we wniosku i obrazują sytuację finansową składającego wniosek. Jakie to są dokumenty, to zależy od konkretnej sprawy. Sąd każdorazowo określa w wezwaniu jakie dokumenty należy dodatkowo przedłożyć, dlatego nie są one wyszczególnione w druku formularza – dla każdej strony bywają bowiem inne. Z potwierdzenia odbioru przesyłki (tzw. zwrotka) wynika, że listonosz zastał w domu skarżącego osobę, której zostawił przesyłkę. W takiej sytuacji zakłada się, że osoba, która jest obecna w domu adresata i nie jest stroną w konflikcie mającym się rozstrzygnąć przed sądem – przekaże adresatowi przesyłkę. Wynika to z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369- zwanej dalej: p.p.s.a.). Art. 69 p.p.s.a. stanowi, że: "Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie". Natomiast art. 72 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli listonosz nie zastanie adresata w mieszkaniu, "może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma". Przyjmuje się, że pokwitowanie odbioru jest przyjęciem pisma i zobowiązaniem się do doręczenia go adresatowi. To, że pismo odebrane za pokwitowaniem przez domownika (osobę zastaną przez listonosza pod tym adresem) nie zostało przekazane adresatowi w stosownym czasie nie ma wpływu na skuteczność doręczenia i tym samym na bieg terminu do uzupełnienia wniosku. Ustawodawca – dla usprawnienia postępowania – pozwala na doręczenie przesyłki dorosłym domownikom. Przyjmuje się wówczas, że na pewno przekażą oni przesyłkę. Na zwrotce podpis osoby odbierającej jest nieczytelny, widoczne jest tylko, że imię zaczyna się na literę "M" i jest krótkie, odbiorca nosi to samo nazwisko co skarżący. W związku z zakończonym postępowaniem w zakresie prawa pomocy skarżący powinien niezwłocznie wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy i załączyć do niego dokumenty, o które został uprzednio wezwany. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.