II FZ 514/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 287/18 w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. Uchylić w całości zaskarżone postanowienie. 2. Przywrócić skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i podpisania skargi.

Postanowieniem z 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 287/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku G. K. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego i podpisania skargi. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 26 kwietnia 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł. Natomiast w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału - pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. został on wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi lub nadesłanie podpisanego oryginału skargi – wezwania należało wykonać w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały skierowane do skarżącego na wskazany przez niego adres zamieszkania i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłek widnieją adnotacje: "Awizowano 30.04.2018." Ponieważ przesyłki zawierające ww. wezwania nie zostały odebrane przez G. K. z uwagi na jego nieobecność w miejscu zamieszkania, dlatego zostały one awizowane i złożone w dniu 30 kwietnia 2018 r. we właściwej placówce pocztowej - Urzędzie Pocztowym P., o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Mimo ich ponownego awizowania w dniu 8 maja 2018r., przesyłki nie zostały także podjęte w terminie 14 dniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia, co wywołało zastępczy skutek doręczenia z upływem ostatniego dnia tego okresu tj. 14 maja 2018 r. (zwrócone do tutejszego sądu wezwania). Wezwania zostały zatem doręczone w trybie zastępczym, określonym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", w dniu 14 maja 2018 r. Termin do uzupełnienia braku fiskalnego i formalnego skargi upłynął bezskutecznie w dniu 21 maja 2018 r. Skarżący nie uzupełnił ww. braków, dlatego WSA postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r. odrzucił skargę G. K. W związku powyższym nie zyskała akceptacji Sądu I instancji argumentacja skarżącego sformułowana we wniosku, że nie otrzymał on przesyłek sądowych zawierających ww. wezwania, ani nie otrzymał powiadomienia z poczty o awizowaniu przesyłek. Skarżący miał bowiem możliwość odbioru awizowanych do niego przesyłek sądowych w określonym terminie. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru ww. pism wynika, że adres, na który skierowano ww. korespondencje, jest prawidłowy, natomiast awiza doręczyciel pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej. Brak zatem podstaw do podważenia skuteczności doręczenia zastępczego ww. pism. W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że G. K. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego i podpisania skargi. W ocenie Sądu wyjaśnienia o błędnym awizowaniu ww. przesyłek - nie mogą świadczyć o braku winy jako koniecznej przesłanki przywrócenia terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. K. podniósł, że wbrew wywodom WSA w Rzeszowie nie otrzymał ani pierwotnego powiadomienia, ani kolejnego o nadejściu przesyłki. Nie miał jednak możliwości, jako nieuprawniony, złożyć reklamacji o niedoręczeniu przesyłki, a tym samym nie mógł podważyć skuteczności doręczenia zastępczego pisma sądowego. Brak potrzebnej wiedzy o nadejściu przesyłki, ani świadomości, że została ona nadana, spowodował, że w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braków skargi. Skarżący oświadczył równocześnie, że ani w budynku ani przy mieszkaniu, w którym jest zameldowany nie ma skrzynki pocztowej, dlatego doręczyciel, wbrew informacji znajdującej się na niedoręczonej przesyłce, nie mógł w niej pozostawić powiadomień. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei art. 87 § 1 P.p.s.a stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W pierwszej jednak kolejności należy odnieść się zarzutów skarżącego zmierzających do zakwestionowania skuteczności doręczenia przesyłek wzywających do uiszczenia wpisu od skargi i jej podpisania. Argumentacja ta nie może doprowadzić do przywrócenia terminu. Skutecznie zakwestionowane doręczenie stronie wezwania do uzupełnienia braków formalnych powoduje bowiem, że zakreślony w nim termin nie biegnie, a zatem jego przywrócenie nie jest możliwe. Ewentualne uwzględnienie zarzutów strony mogłoby skutkować jedynie uchyleniem postanowienia z 25 maja 2018r. odrzucającego skargę. Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów, stwierdzić należy, że G. K. uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, w którym poinformowano go o zwrocie nieodebranych przesyłek wzywających do uiszczenia wpisu sądowego i podpisania skargi, dokonał obu tych czynności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczy to o dużej staranności skarżącego w prowadzeniu własnych spraw i uprawdopodabnia, że skarżący był nieświadomy pozostawienia przesyłek sądowych z 26 kwietnia 2018 r. w placówce pocztowej. Okoliczność, że w ciągu czterech dni od powzięcia wiadomości o bezskutecznym upływie terminu, skarżący nie tylko wniósł wniosek o przywrócenie terminu ale również, bez wezwania Sądu, uiścił wpis od skargi i nadesłał podpisaną skargę dowodzi, że niedokonanie tych czynności w zakreślonym pierwotnie terminie wynikało z braku wiedzy skarżącego o jego rozpoczęciu, a nie z świadomego działania zmierzającego np. do wydłużenia postępowania. Powyższa okoliczność, zestawiona ze znanymi Sądowi z urzędu przypadkami niedbałego stosowania przez doręczycieli przepisów z art. 73 P.p.s.a. oraz § 6 i 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222 ze zm.), w wystarczającym stopniu uprawdopodabnia brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Z przedstawionych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i możliwe jest przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i jej podpisania, bez przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 188 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.