II FZ 513/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 287/18 w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 287/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę G. K. na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że skarżący został wezwany do podpisania skargi lub nadesłania podpisanego oryginału skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 400zł - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone w trybie zastępczym, określonym w art. 73 P.p.s.a., w dniu 14 maja 2018r. Termin do uzupełnienia braku formalnego skargi i uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 21 maja 2018r. Z uwagi na to, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie i nie uiścił należnego wpisu, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.) – zwaną dalej "P.p.s.a.". Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Podniósł on, że nie otrzymał przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi. Nie otrzymał również żadnego powiadomienia o nadejściu przesyłki. Awiza nie było ani w skrzynce ani w drzwiach mieszkania skarżącego. Nie pozostawiono go również w sklepie znajdującym się w tym samym budynku co mieszkanie skarżącego. Rozpytany o tę okoliczność doręczyciel oświadczył, że takiej przesyłki nie miał, poza tym najprawdopodobniej jego rejon obsługiwało jeszcze dwóch listonoszy. Skarżący podjął próbę reklamowania niedoręczonej przesyłki jednak uzyskał informację, że reklamacja przysługuje nadawcy przesyłki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje ustalenie, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi i nie uiścił wpisu sądowego, co skutkowało odrzuceniem skargi. Kwestią sporną pozostaje natomiast skuteczność doręczenia wezwania do dokonania tych czynności. Wobec tak zakreślonej kwestii spornej odnotować w tym miejscu należy, że do skutecznego doręczenia pisma zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków skargi doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 P.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Przepisy art. 73 § 1 - 4 P.p.s.a. stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie podważył skuteczności doręczenia. Znajdujące się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód. Z kopert jak również ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy wynika, że pierwszą próbę doręczenia przesyłki listonosz podjął 30 kwietnia 2018 r., a następnie przesyłkę pozostawił w urzędzie pocztowym. Zawiadomienie o tym fakcie pozostawił w skrzynce listowej. Świadczy o tym zarówno druk zwrotnego potwierdzenia odbioru opatrzony datą, podpisem listonosza oraz urzędową pieczęcią z datownikiem Urzędu Pocztowego. Powtórne awizowanie nastąpiło 8 maja 2018 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 16 maja 2018 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. Okoliczności te nie zostały w żaden sposób podważone przez skarżącego. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą być uznane gołosłowne twierdzenia skarżącego. Argumentacja zmierzająca do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie ogólnych twierdzeń dotyczących nieprawidłowości działań doręczyciela nie mogła bowiem odnieść zamierzonego skutku. Z tych też przyczyn uznać należało, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił skuteczność doręczenia skarżącemu obu wezwań z 26 kwietnia 2018 r. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie