II FZ 413/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 654/14 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 654/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 września 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości oraz w podatku leśnym za 2013 r. odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 18 maja 2016 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z dnia 18 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 lutego 2015 r., z uwagi na to, iż zostało sporządzone osobiście przez skarżącego, mimo że bezwzględnie obowiązujące przepisy wskazują, że winno ono być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego (zażalenie było wniesione od postanowienia odrzucające skargę kasacyjną z uwagi na niesporządzenie jej przez profesjonalnego pełnomocnika). Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2017 r. WSA w Białymstoku odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 maja 2016 r. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FZ 160/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku. W uzasadnieniu postanowienia NSA zauważył, że sąd pierwszej instancji nie wezwał skarżącego do wykonania zarządzenia z dnia 26 października 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, zaś w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia NSA z 17 stycznia 2017 r. II FSK 860/16. Dlatego też, ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien wezwać skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 26 października 2016 r. W zarządzeniu z dnia 4 maja 2017 r. zastępca Przewodniczącego Wydziału I WSA w Białymstoku polecił wezwać skarżącego do wykonania w terminie 7 dni prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 października 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 18 maja 2016 r. w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia zażalenia. W wezwaniu z dnia 4 maja 2017 r. wezwano skarżącego do wykonania w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 października 2016 r. przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 września 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie uiścił wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA w Białymstoku podniósł, że zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Wskazując, że z akt sprawy wynikało, iż skarżący nie wykonał prawomocnego zarządzenia z dnia 26 października 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, Sąd stosując przepis art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", orzekł o odrzuceniu zażalenia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez uchylenie go w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie (umorzenie podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego za 2013 r.), zarzucając: - rażące naruszenie art. 195 § 2 p.p.s.a. poprzez "wydanie zaskarżonego Postanowienia na niekorzyść strony skarżącej bez skierowania do Naczelnego Sądu Administracyjnego gdzie było skierowane zażalenie z dnia 09.czerwca 2016.r."; - rażące naruszenie oraz obrazę art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. poprzez "traktowanie swojego Postanowienia z dnia 18.maja 2016.r. jako odrzucenie skargi kasacyjnej"; - naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez ciągłe pomijanie tragicznej sytuacji finansowej skarżącego, dokładnie udokumentowanej złożonymi do akt sprawy dowodami materialnymi; - naruszenie art. 35, art. 36, art. 37 oraz art. 38 Kpa - poprzez pominięcie milczeniem dyspozycji tych norm prawnych w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne ale z innych przyczyn, niż wskazane w jego uzasadnieniu. Zarządzenie z dnia 4 maja 2017 r. zostało wydane na skutek postanowienia NSA z dnia 24 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FZ 160/17. W postanowieniu tym NSA podniósł, że ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny winien wezwać skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 26 października 2016 r. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 maja 2017 r. [karta nr 267 akt sądowych] czyniło zadość wskazaniom NSA. Jednakże wezwanie z tego samego dnia [karta nr 268 akt sądowych] nie odpowiada treści ww. zarządzenia. Skarżącego wezwano bowiem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 22 września 2014 r., nie zaś - jak wynikało z treści zarządzenia - do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 18 maja 2016 r. Nadto, błędnie oznaczono zarządzenie Przewodniczącego, do którego wykonania wzywano. Powinno być "26 października 2016 r.", a jest "28 października 2016 r.". Można też zauważyć, że konsekwencją ww. omyłki jest także pouczenie zawarte w wezwaniu, które odnosi się tylko do sytuacji nieuzupełnienia braków formalnych skargi (bądź skargi kasacyjnej) w terminie; brak jednak wskazania konsekwencji nieuzupełnienia braków formalnych zażalenia w terminie. Wobec tego bezcelowe jest odnoszenie się do zarzutów zażalenia, skoro zaskarżone postanowienie okazało się oczywiście wadliwe. Nie można bowiem odrzucić zażalenia ze względu na nieustosunkowanie się skarżącego do wezwania, które zostało niewłaściwie sformułowane. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednak zauważyć, celem pouczenia skarżącego, że zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie mógłby zasługiwać na uwzględnienie w toku postępowania wpadkowego, dotyczącego procedury sądowoadministracyjnej (tak jak w niniejszej sprawie - w zakresie wniesionego zażalenia), gdyż przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do procedury przed sądem administracyjnym. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 190 oraz art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.