II FZ 387/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 2395/14 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 2395/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") odmówił A. Sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu (dalej: "Dyrektor IS") z dnia 19 września 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. Ze stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika, że w dniu 24 września 2014 r. pełnomocnikowi Skarżącej spółki (doradcy podatkowemu) doręczono decyzję Dyrektora IS. Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W dniu 23 października 2014 r. pełnomocnik spółki wniósł skargę na powyższą decyzję, kierując ją bezpośrednio na adres WSA. W konsekwencji, skarga wpłynęła do biura podawczego Sądu w dniu 27 października 2014 r. W dniu 28 października 2014 r., za pismem z dnia 27 października 2014 r., WSA przekazał skargę do organu odwoławczego. W dniu 30 października 2014 r. pełnomocnik spółki złożył - za pośrednictwem organu - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że wiedzę na temat bezpośredniego wniesienia skargi do WSA powziął w dniu 29 października 2014 r., kiedy to doręczono mu pismo. Pełnomocnik podkreślił, że skarga została wysłana z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia, jednak z przyczyn od niego niezależnych została niewłaściwie zaadresowana. Wyjaśnił, że osobą odpowiedzialną za adresowanie przesyłek w spółce jest nowo zatrudniona Asystentka Zarządu, która pomimo odbytego szkolenia w zakresie poprawności adresowania pism procesowych, popełniła błąd, czego pełnomocnik spółki nie był świadomy. Doradca podatkowy podkreślił, że dochował należytej staranności w terminowym sporządzeniu i "skierowaniu do wysłania" przedmiotowej skargi, dlatego nie ponosi winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na fakt wniesienia jej po terminie, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie błędnie zaadresowana przesyłka została przekazana przez Sąd w dniu 28 października 2014 r. do właściwego organu. W konsekwencji ten dzień należy uznać za datę wniesienia skargi do Sądu. Przyjmuje się bowiem w judykaturze, że o zachowaniu terminu do wniesienia skargi w powyższej sytuacji decyduje data nadania skargi przez Sąd na adres organu administracyjnego. W konsekwencji WSA przyjął, że skargę wniesiono po terminie wynikającym z przepisów prawa. W ocenie WSA, przedstawione przez pełnomocnika strony we wniosku okoliczności nie wyłączają jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że pełnomocnik prawidłowo oznaczył w skardze jej adresata (tj. WSA za pośrednictwem Dyrektora IS). Dochowanie należytej staranności winno zatem skutkować prawidłowym wskazaniem adresata na kopercie zawierającej skargę. Podnoszona przez pełnomocnika okoliczność, że przedmiotową przesyłkę adresowała nowo zatrudniona pracownica spółki, która na skutek omyłki wysłała ją pod niewłaściwy adres, nie zwalnia doradcy podatkowego z zachowania należytej staranności procesowej polegającej na sprawdzeniu prawidłowości zaadresowania przesyłki. Niezależnie bowiem od tego, czy pełnomocnik wykonuje daną czynność osobiście, czy też deleguje tę powinność na osobę trzecią, ponosi odpowiedzialność za to, by czynność została dokonana z zachowaniem należytej staranności, tzn. obciąża go choćby lekkie niedbalstwo takiej osoby. Na powyższe postanowienie Skarżąca, działając przez pełnomocnika, złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 83 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę przez WSA przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sytuacji gdy pismo (skarga), znajdujące się w błędnie oznaczonej kopercie, zostało prawidłowo oznaczone i zaadresowane oraz "oddane" w polskiej placówce pocztowej z zachowaniem terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu za żalenia podniesiono, że wprawdzie adres widniejący na kopercie przesyłki został błędnie wpisany, jednak samo pismo procesowe znajdujące się w kopercie, stanowiące część przesyłki pocztowej zostało prawidłowo oznaczone i zaadresowane. W konsekwencji poprawne zaadresowanie pisma niezależnie od prawidłowego zaadresowania samej koperty, skutkuje złożeniem pisma z zachowaniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 p.p.s.a. jeśli strona nie dokonała w terminie określonej czynności procesowej, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest jednak by opisane powyżej uchybienie nastąpiło bez winy strony. Stosownie do treści art. 87 § 2 p.p.s.a., obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 463/12, CBOSA). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne (zewnętrzne) oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, niepubl.). Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Odnosząc się do przesłanki braku winy w uchybieniu terminu należy wskazać, że do okoliczności owy brak winy uzasadniających nie zalicza się błędne zaadresowanie koperty przez profesjonalnego pełnomocnika. Zwykłe bowiem porównanie treści skargi z zaadresowaną kopertą wystarczyłoby aby wykryć błąd, pełnomocnik zaś winien sprawdzić prawidłowość zaadresowania przesyłki. Zauważyć również należy, że działanie pełnomocnika świadczy o niezachowaniu staranności choćby minimalnej, która – poza wskazanym sprawdzeniem adresu na kopercie – jest oczywista wobec okoliczności, że kopertę zaadresowano niezgodnie z pouczeniem zawartym w treści decyzji. Tym samym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo ocenił WSA, że w niniejszej sprawie nie doszło do uprawdopodobnienia braku winy. W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do przepisu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.