II FZ 38/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa "B." sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 727/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "B." sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 30 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa "B." sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 30 maja 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tytułem uzasadnienia podała, że wykonywanie zaskarżonych decyzji zablokowało możliwość jej funkcjonowania, a zatem istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka jest firmą wiarygodną i rzetelną, ale nie ma możliwości spłaty jednorazowo kwoty około 400 000 zł. Posiada majątek trwały o wartości znacznie przekraczającej wysokość egzekwowanych kwot i organ może na tym majątku zabezpieczyć swoje należności, które nie są jeszcze przesądzone. Majątek spółki stanowią dwie nieruchomości gruntowe o wartości rzędu 3 200 000 zł, na których ustanowiono zabezpieczenie na rzecz banku. Aktualnie kwota zadłużenia spółki wobec banku to około 220 000 zł. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, spółka całkowicie pominęła obowiązek przedstawienia faktów, które w pełni obrazowałyby jej aktualną sytuację finansową i majątkową. Skupiła się na majątku obejmującym nieruchomości, na zobowiązaniach kredytowych, na opisie trudności w utrzymaniu skali działalności, tym bardziej w jej rozwoju. Natomiast zupełnie przemilcza konkretne wielkości obrazujące skalę osiąganych przychodów, ponoszonych wydatków w działalności gospodarczej i konkretne przeznaczenie tych wydatków. Sąd odnotował, że z prawomocnego postanowienia, odmawiającego spółce przyznania prawa pomocy, wynika, iż jej przychód za 2013 r. wynosi 480 000 zł. W ocenie Sądu w tych okolicznościach argumentacja przedstawiona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, która jest fragmentaryczna w zakresie okoliczności istotnych oraz nie została poparta udokumentowaniem pełnej sytuacji majątkowej skarżącej spółki, przede wszystkim odnośnie poziomu uzyskiwanych przychodów, wysokości i przeznaczenia ponoszonych kosztów w działalności gospodarczej, jest niewystarczająca dla stwierdzenia, że rzeczywiście zaistniały przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 2. W zażaleniu na wskazane postanowienie spółka wniosła o łączne rozpoznanie wniosków o wstrzymanie egzekucji obejmujących lata 2006 – 2010, zmianę postanowienia i wstrzymanie egzekucji. W uzasadnieniu spółka podała, ze formalnie wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji, a faktycznie sprawa dotyczy pięciu wniosków obejmujących lata 2006 – 2010. Dopiero łączne rozpoznanie wniosków w ocenie spółki pozwoli na stwierdzenie, czy zapłata żądanej kwoty przed ostatecznym rozstrzygnięciem nie wyrządzi spółce znacznych szkód i trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdzono, że spółka jest wypłacalna ale jednorazowa spłata zobowiązania (408 756 zł) może być dokonana jedynie w przypadku sprzedaży nieruchomości, a to oznacza likwidację firmy. Wskazano ponadto, że wobec spółki podjęto czynności egzekucyjne w postaci zajęcia konta spółki, "a w dniu 28.11.2014 r. umowy najmu". Skarżąca spółka podkreśliła, że sprawa jest sporna, a zatem wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia jest zasadne. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Unormowana w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") instytucja wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma charakter uznaniowy, stąd Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli instancyjnej, nie może odnosić się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, bowiem wkraczałby wówczas w zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej mocą przepisów ustawy sądowi rozpoznającemu wniosek. Z powyższych względów kontrola instancyjna dotyczyć może w tym wypadku jedynie proceduralnej strony postępowania wpadkowego. Zaznaczyć także należy, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym była skarżąca spółka i to na niej ciążył, z mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Lektura uzasadnienia wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 (publ. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Pozbawiony racji jest argument spółki, że Sąd "posiadając dane o całym majątku Spółki [...] rozpatrzył 1/5 sprawy". Z treści postanowienia bowiem jasno wynika, że okoliczność ciążących na spółce zobowiązań wynikających z ostatecznych decyzji podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 2006 r. do 2010 r. jest Sądowi znana i została wzięta pod uwagę przy rozstrzyganiu o zasadności wstrzymania wykonania decyzji w niniejszej sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie zostały spełnione. Okoliczności, na które powołała się spółka w zażaleniu oraz wynikające z akt sprawy nie wskazują, że może dojść do utraty płynności finansowej spółki, czy też jej likwidacji. Podkreślić natomiast należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się spółka ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a uzasadnienie rozstrzygnięcia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odpowiadało wszystkim wymogom określonym w art. 141 § 4 w z. z art. 166 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.