II FZ 378/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 449/18 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SAWa 449/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. H. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej zwana: "p.p.s.a."), wskazując, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. WSA podniósł, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Złożony przez skarżącego wniosek nie zawierał uzasadnienia, a w treści skargi skarżący nie przytoczył jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby, iż w przedmiotowym przypadku ziści się przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniająca pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego. Sąd uznał, że brak argumentacji przemawiającej za uwzględnieniem wniosku uniemożliwia dokonanie oceny, czy przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a. zostały spełnione, wobec czego odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym wniesiono o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne uznanie, że nie spełniono wymogów do rozważenia przez Sąd wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Podniesiono również zarzut niewezwania skarżącego do ewentualnego uzupełnienia wniosku o wstrzymanie skarżonej decyzji poprzez przedłożenie dokumentów, w sytuacji gdy głównym adresatem wniosku o wstrzymanie był organ, który decyzji o wstrzymaniu nie opiera się na przesłance wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14 NSA (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA) stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Z kolei w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09, (publ. CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżący w żaden sposób nie odniósł się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie zawarł we wniosku jakiegokolwiek uzasadnienia, ani nie poparł swego żądania dokumentami, obrazującymi jego sytuację majątkową. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Tymczasem w złożonym przez siebie wniosku, dołączonym do skargi, skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w żaden sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nie ma również racji skarżący twierdząc, że Sąd powinien wezwać go do przedstawienia konkretnych dowodów, gdyż - jak już wyżej wskazano - w przypadku wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.