II FZ 377/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 207/14 w zakresie wysokości wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 17 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.

Decyzją z dnia 17 grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 26 września 2013 r. odmawiającą P. D. umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie 6.146 zł. Na powyższą decyzję organu odwoławczego P. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, określając wartość przedmiotu sporu na kwotę 6.146 zł. Zarządzeniami z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 207/14 Przewodniczący Wydziału WSA w Szczecinie, na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – dalej jako "rozporządzenie z 16 grudnia 2003 r.", ustalił wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł i wezwał skarżącego do jego uiszczenia. Na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego P. D. wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: 1. art. 31 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, 2. art. 31 zdanie drugie P.p.s.a., poprzez jego zastosowanie, 3. § 1 pkt 1 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarga dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym, dotyczącym należności pieniężnej, 4. § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r., poprzez błędne ustalenie wysokości wpisu na kwotę 500 zł, w sytuacji gdy skarga dotyczy należności pieniężnej z tytułu zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu P. D. podniósł, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania regulujących wysokość i szczegółowe zasady pobierania wpisu sądowego. Podkreślił, że decyzja organu odwoławczego obejmuje należność pieniężną, o umorzenie której zwrócił się do organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego, odmowa umorzenia zaległości podatkowej dotyczy aktu powiązanego z należnością pieniężną, a więc tym samym zobowiązuje go do jej zapłaty. Tym samym, powinien on zostać wezwany do uiszczenia wpisu stosunkowego w kwocie 246 zł, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (§ 1), przy czym pismami takimi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a.). Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 233 P.p.s.a. Rada Ministrów wydała w dniu 16 grudnia 2003 r. rozporządzenie w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W § 1 tego rozporządzenia postanowiono, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, natomiast w § 2 wymieniono kategorię spraw, od których pobiera się wpis stały, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności. Badając zgodność z prawem kwestionowanego zarządzenia należy przede wszystkim ocenić charakter zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji, tj. czy jej przedmiotem była – jak twierdzi skarżący – "należność pieniężna". Zgodnie z art. 216 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Należy zauważyć, że użyte w tym przepisie sformułowanie "jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna", jest wyrażeniem nieostrym i stanowi pewnego rodzaju uproszczenie. Przedmiotem orzekania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest bowiem należność pieniężna, lecz legalność aktów, w których należności takie zostały określone lub ustalone (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 629). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do Sądu pierwszej instancji była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 26 września 2013 r. odmawiająca P. D. umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie 6.146 zł. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tego rodzaju sprawach spór nie sprowadza się do kwestionowania konkretnej należności pieniężnej, a dotyczy ustalenia istnienia przesłanek przyznania ulgi podatkowej. A zatem, spór w sprawie nie dotyczył ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego, lecz okoliczności, czy organ podatkowy był uprawniony do wydania decyzji odmawiającej umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn. Mówiąc w sposób uproszczony, to nie należność pieniężna objęta była postępowaniem administracyjnym, w którym zapadło zaskarżone do sądu administracyjnego rozstrzygnięcie. Zaskarżona decyzja nie nakładała na stronę żadnych zobowiązań, mających wartość pieniężną, ani ich nie ustalała. W piśmiennictwie podkreśla się, że decyzja pozostaje w bezpośrednim związku z należnością pieniężną, jeżeli wynika z niej wprost obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej (K. Stuła – Marcela, P. Łukasik, Wpis stały oraz wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach podatkowych, Monitor Podatkowy 2007/3/22). Takim aktem nie jest zaskarżona decyzja, dlatego też skarga na nią podlega opłacie stałej w wysokości 500 złotych, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt II FPS 2/09, ONSAiWSA 2010/1/3). Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.