II FZ 364/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 78/16 w zakresie odrzucenia zażalenia skarżącej z dnia 17 listopada 2017 r. na zarządzenie z dnia 18 września 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 23 grudnia 2016 r. o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym postanowieniem z 8 stycznia 2018 r., I SA/Wr 78/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie A. W. z 17 listopada 2017 r. na zarządzenie z 18 września 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej z 23 grudnia 2016 r. o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z 4 listopada 2015 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przesyłkę zawierającą skarżone zarządzenie awizowano i pozostawiono w urzędzie pocztowym w dniu 26 października 2017 r. Zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jej doręczenie uważa się za skuteczne po upływie 14 dni od pozostawienia w urzędzie, a więc w dniu 9 listopada 2017 r. i od tego dnia biegł 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia. Termin do wniesienia zażalenia upłynął więc zdaniem Sądu w dniu 16 listopada 2017 r., a strona wnosząc zażalenie w dniu 17 listopada 2017 r., uchybiła 7-dniowemu terminowi do jego wniesienia. Wobec powyższego Sąd administracyjny pierwszej instancji odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. 2. W zażaleniu na postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na: - błędnym przyjęciu zaistnienia podstaw do stwierdzenia, iż zachodzą przesłanki do odrzucenia sprzeciwu z powodu uchybienia terminowi do złożenia podpisu albo przesłania podpisanego sprzeciwu - naruszeniu art. 49 § 1 w zw. z art. 259 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie uchybienia przez stronę 7- dniowego terminu od doręczenia zarządzenia Skarżąca wskazała, że powyższe naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego miały bezpośredni wpływ na wynik sprawy i wydane orzeczenie. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie przesyłkę zawierającą skarżone zarządzenie awizowano i pozostawiono w urzędzie pocztowym w dniu 26 października 2017 r. Zgodnie zaś z art. 73 § 4 p.p.s.a. jej doręczenie uważa się za skuteczne po upływie 14 dni od pozostawienia w urzędzie, a więc w dniu 9 listopada 2017 r. i od tego dnia biegł 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia. Termin ten upłynął w niniejszej sprawie - jak słusznie wskazał Sąd administracyjny pierwszej instancji - 16 listopada 2017 r. Skarżąca nadała zaś zażalenie dopiero 17 listopada 2017 r., a więc złożenie zażalenia nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. Postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające zażalenie w oparciu o art. 178 p.p.s.a. zostało więc wydane zgodnie z prawem. Na marginesie należy wskazać jednak, że wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., było błędnym działaniem operatora pocztowego. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Toteż wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy skargi. Przy czym skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania czy skargi nastąpiło bez winy strony. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, bowiem nie przewiduje tego art. 209 w zw. z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.