II FZ 36/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 643/08 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 18 czerwca 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 12 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 643/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił S. I. termin do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 18 czerwca 2008 r. w przedmiocie zobowiązania podatkowego od spadków i darowizn. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik strony uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi na decyzję organu administracji i jednocześnie dopełnił czynności, dla której zakreślony był termin. W ocenie Sądu zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a) tj. strona wystąpiła w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi z wnioskiem o jego przywrócenie. Jak wynika z pieczęci znajdujących się na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłka była dwukrotnie awizowana. Po raz pierwszy w dniu 25 czerwca 2008 r., a wobec niepodjęcia pisma w terminie 7 dni - powtórnie w dniu 3 lipca 2008 r. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika natomiast, że z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi w dniu 25 czerwca 2008 r. pozostawiono przesyłkę na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym. Z uwagi na fakt, iż numer Urzędu Pocztowego zapisany na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest niewyraźny, stwierdzić należy że prawdopodobnie chodziło o Urząd Pocztowy nr 6 w G.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest również podpisu pracownika Urzędu Pocztowego, który doręczył zawiadomienie. W ocenie Sąd pierwszej instancji informacje zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie jasno dowodzą, że zwrotne poświadczenie odbioru nie zostało prawidłowo sporządzone. Sąd wziął ponadto pod uwagę podniesione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności m.in. załączenie do wniosku wyciągu z książki odbiorczej pełnomocnika M. M. z dnia 25 czerwca 2008 r. i 4 lipca 2008 r., który potwierdza fakt odbioru innej korespondencji we wskazanych terminach, w tym z Izby Skarbowej w G. i II Urzędu Skarbowego w G.. Sąd uznał, że istniała możliwość doręczenia korespondencji pełnomocnikowi skarżącego w jego siedzibie, do czego jednak z niewiadomych przyczyn nie doszło. Tym samym skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jego uchylenie. W jego ocenie orzeczenie Sądu wojewódzkiego narusza przepisy: art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zachodzą okoliczności przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż strona uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu zażalenia jego autor podkreślił, że niewyraźny numer urzędu pocztowego nie stanowi okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu skoro placówką Poczty Polskiej dostarczającą korespondencję jest wyłącznie ta, do której rewiru należy określony adres. Również fakt odbioru przez stronę skarżącą w dniu 25 czerwca 2008 r. i w dniu 4 lipca 2008 r. innej korespondencji nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że strona i podejmowane przez nią czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści art. 85 p.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Aby uniknąć negatywnych następstw uchybienia terminowi strona może skorzystać z przewidzianej w art. 86 p.p.s.a. instytucji przywrócenia terminu. W myśl § 1 ww. przepisu jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak wynika z kolejnych przepisów omawianej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). We wniosku strona powinna uprawdopodobnić, iż niedokonanie czynności w ustawowo zakreślonym terminie nie wynikało z jej winy (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że artykuł 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W rozpatrywanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż pełnomocnik strony skarżącej uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i w zakreślonym do tego terminie złożył skargę do sądu. Do wniosku o przywrócenie terminu załączył wyciąg z książki odbiorczej z dnia 25 czerwca 2008 r. i 4 lipca 2008 r., w którym brak jest informacji o doręczeniu decyzji z dnia 18 czerwca 2008 r. i oświadczył, że zarówno awizo z dnia 25 czerwca 2008 r. jak i powtórne awizo nie zostało mu doręczone. Dodatkowo we wniosku zawarł informację, że listonosz obsługujący rejon, w którym znajduje się siedziba pełnomocnika strony przebywał od dnia 25 czerwca 2008 r. na urlopie wypoczynkowym. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył również, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zostało wadliwie sporządzone – brak jest na nim podpisu doręczającego jak również numer urzędu pocztowego, w którym należało odebrać przesyłkę, jest nieczytelnie wskazany. Nieprawidłowość tego sporządzenia spowodowała, że zwrotne potwierdzenie odbioru nie mogło przez Sąd pierwszej instancji zostać uznane za dowód w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji w sposób wszechstronny i wyczerpujący odniósł się do przytoczonych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie i prawidłowo orzekł, że zachodzą okoliczności wymienione w art. 87 § 2 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z przepisami prawa przy tym, to do Sądu pierwszej instancji, kierującego się przepisami prawa, wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy zachodzą okoliczności wskazane w cytowanym przepisie. W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego – na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji.