II FZ 343/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. Z. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 52/13 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 listopada 2012 r., nr [...], [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej postanawia: oddalić zażalenie.

1. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., I SA/Po 52/13, na podstawie art. 220 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.) wezwano B. Z. (dalej powoływaną jako "Skarżąca") do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 listopada 2012 r., nr [...], [...], w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Wysokość wpisu określono na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; dalej: rozporządzenie RM). 2. Pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. Skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – R. Z.) wniosła zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu. Skarżąca nie sformułowała explicite wniosku o uchylenie ww. zarządzenia i nie przedstawiła w tej kwestii uzasadnienia. W zażaleniu zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Skarżąca sformułowała je w sposób nie w pełni odpowiadający wymogom prawa, jednocześnie nie przedstawiała żadnych twierdzeń co do nieprawidłowości określenia jej zaskarżonym zarządzeniem wpisu od skargi. 3.2. Odnosząc się w pierwszej kolejności do cech formalnych zażalenia, a przede wszystkim braku uzasadnienia zgłoszonych wniosków, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie odpowiada ono w pełni wymogom prawa. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić bowiem zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wniesione przez Skarżącą zażalenie – jak już wyżej wskazano - nie zawiera wyraźnie sformułowanego wniosku o zmianę lub uchylenia zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu oraz nie zawiera stosownego uzasadnienia. Jednakże nie czyni to niemożliwym merytoryczne rozpoznanie wniesionego środka odwoławczego. W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Uwzględniając specyfikę środka odwoławczego, jakim jest zażalenie oraz postępowania, które inicjuje, należy stwierdzić, że wykluczona jest możliwość odpowiedniego stosowania art. 174 i 176 p.p.s.a. Przemawia za tym systemowe odczytanie art. 197 § 2 i art. 194 § 4 p.p.s.a. Ten ostatni przepis określa wyczerpująco wymogi formalne stawiane przez przepisy prawa środkowi odwoławczemu określonemu w p.p.s.a. jako zażalenie. Tym samym nie ma potrzeby do sięgania po dyspozycję norm znajdujących się w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Wadliwe uzasadnienie zażalenia nie może zatem prowadzić do tak rygorystycznych konsekwencji, jakie miałyby miejsce w postępowaniu zainicjowanym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej. Rygoryzm formalny, mający swoją podstawę w art. 174 i art. 176 p.p.s.a., nie ma w postępowaniu zażaleniowym miejsca, gdyż ww. przepisów nie stosuje się. Tym samym, jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, to nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienia NSA: z dnia 17 grudnia 2009 r., II FZ 553/09; z dnia 15 września 2010 r., II FZ 441/10; z dnia 4 czerwca 2013 r., II FZ 203/13; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). 3.3. W rozpoznawanej sprawie treść zażalenia nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że intencją Skarżącej jest uchylenie lub zmiana zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu. Jednakże wniosek implicite zawarty w zażaleniu jest chybiony, bowiem zarządzenie odpowiada prawu. W myśl art. 231 p.p.s.a. w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne pobiera się wpis stosunkowy, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały. Sprawa zainicjowana skargą Skarżącego dotyczy rozłożenia na raty zaległości podatkowej, czyli zobowiązania podatkowego, stąd na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia RM należny wpis od skargi jest wpisem stałym i wynosi 500 zł. Tym samym w zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo określono wysokość wpisu oraz na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. wezwano Skarżącą do jego uiszczenia. W myśl bowiem art. 220 § 1 p.p.s.a.: "Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (...)". 3.4. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że prawidłowo zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2013 r. (k. 31 akt sądowych) nadano bieg wnioskowi Skarżącej o przyznanie prawa pomocy, zawartemu w rozpoznanym zażaleniu. Stanowi to jednak odrębne postępowanie, niemieszczące się przedmiotowo w przeprowadzonej kontroli prawidłowości zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., I SA/Po 52/13.