II FZ 337/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1665/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1665/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił A. L. (dalej "strona", "skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 października 2016 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. 2. Jak wskazano w uzasadnieniu tego postanowienia, pismem z dnia 18 listopada 2016 r. skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wymienioną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku. W skardze sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ponadto wykonanie zaskarżonej decyzji nie jest konieczne, gdyż zobowiązanie wynikające z tej decyzji zostało zabezpieczone (zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. na podstawie zawiadomienia z dnia 25 lipca 2016 r.). Skarżący do skargi załączył kopię zarządzenia zabezpieczenia z dnia 20 lipca 2016 r. oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 25 lipca 2016 r. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji sąd pierwszej instancji wskazał, odwołując się do brzmienia art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie "p.p.s.a."), że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Z zarządzenia o zabezpieczeniu z 20 lipca 2016 r., wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. wynika wysokość zabezpieczonej należności pieniężnej oraz, że skarżący posiada rachunek bankowy w banku [...] oraz pojazdy. Stan rachunku nie jest sądowi pierwszej instancji znany "z urzędu" i nie pozwala na weryfikację sytuacji majątkowej skarżącego. W konsekwencji sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z dnia 28 lutego 2017 r. (1 marca 2017 r. – data wniesienia) skarżący wniósł zażalenie na wskazane postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej z dnia 20 października 2016 r. - art. 163 § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu zażalenia opisano na jakim etapie jest postępowanie egzekucyjne w sprawie zobowiązania podatkowego skarżącego wynikającego z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku oraz wskazano, że wysokość zaległości podatkowej wraz odsetkami przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Autor zażalenia podniósł, że sytuacja materialna skarżącego wynika z zeznań i informacji podatkowych będących w posiadaniu organów podatkowych, a tym samym znanych Dyrektorowi Izby Skarbowej w Gdańsku z urzędu oraz akt niniejszej sprawy. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a zaległość podatkowa jest wysoka. Ponadto powołano postanowienia WSA w Gdańsku z 2010 r. wydane w innych sprawach, w których sąd wstrzymał wykonanie decyzji organów podatkowych (np. I SA/Gd 841/10, I SA/Gd 834/10) Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu lub powrót ten może nastąpić po długim czasie, czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II GZ 770/15; z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2969/14, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ani wniosek zawarty w skardze z dnia 18 listopada 2016 r., ani zażalenie skarżącego nie wskazuje na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Trafnie sąd pierwszej instancji wyjaśnił stronie, że wyegzekwowanie należności pieniężnej z samej swej istoty nie może być uznane za okoliczność powodującą trudne do odwrócenia skutki. W przypadku bowiem uchylenia decyzji organu podatkowego wyegzekwowana należność zostanie stronie zwrócona. Jak wskazuje orzecznictwo, fakt zmniejszenia ilości środków pozostających w dyspozycji dłużnika w efekcie zapłaty należności podatkowych nie jest argumentem przemawiającym na wstrzymaniem wykonania decyzji (por. postanowienia NSA: z dnia 19 czerwca 2008 r., II FZ 248/08; z dnia 23 grudnia 2014 r., II FZ 2008/14; publik. CBOSA). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienia NSA: z dnia 28 lipca 2009 r. I FSK 450/09; z dnia 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14; publik. CBOSA). Ponadto, jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, istotnym jest, że podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności, mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06; z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04; publik. CBOSA). Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Brak przy tym podstaw, aby żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę. W rozpatrywanej sprawie zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do treści zażalenia, dodatkowo należy zauważyć, że niezrozumiały dla NSA jest argument jego autora, iż "sytuacja materialna skarżącego wynika z zeznań i informacji podatkowych będących w posiadaniu organów podatkowych, a tym samym znanych Dyrektorowi Izby Skarbowej w Gdańsku z urzędu oraz akt niniejszej sprawy", skoro wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowano do sądu administracyjnego. W zakresie natomiast argumentu autora zażalenia, że w 2010 r. sąd pierwszej instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji w innych sprawach innych skarżących Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że sąd administracyjny w każdej sprawie taki wniosek ocenia indywidualnie. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie jako niezasadne w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.