II FZ 328/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1848/15 odrzucające skargę w sprawie ze skargi J. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1848/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 28 września 2015 r., w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd podał, że skarżący w skardze sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przewodniczący Wydziału 12 listopada 2015 r. zarządził doręczenie stronie urzędowego formularza PPF celem jego wypełnienia przez skarżącego, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zarządzeniem z 5 stycznia 2016 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o prawo pomocy bez rozpoznania. Postanowieniem z 22 lutego 2016 r. WSA we Wrocławiu utrzymał w mocy zarządzenie referendarza. Pismem z 22 marca 2016 r. skarżący ponowił swój wniosek o przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z 11 lipca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na nienadesłanie dodatkowych informacji i dokumentów. Postanowieniem z 17 października 2016 r. WSA we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Następnie skarżący został wezwany, w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 listopada 2016 r., do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu 13 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący kolejny raz ponowił swój wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z 23 stycznia 2017 r. referendarz odmówił zmiany swojego wcześniejszego postanowienia z 11 lipca 2016 r. Na to postanowienie strona złożyła sprzeciw zgodnie z pouczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, powoławszy się na treść art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd uznał, iż ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. W zażaleniu od tego postanowienia skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za jego podstawę mający wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, że ma on możliwość opłaty kosztów sadowych, podczas, gdy złożył on oświadczenie majątkowe i przedstawił dokumenty na okoliczność braku dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w następstwie prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy należało - stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. - wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Ponadto, mimo tego, że skarżący po doręczeniu mu wezwania, a przed upływem 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu, wystąpił do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, bieg terminu do opłacenia skargi nie został przerwany, a jego bezskuteczny upływ skutkować musiał odrzuceniem skargi. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14, postanowienie NSA z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 p.p.s.a. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13). Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia odmiennej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę skarżącego, który mimo prawidłowego wezwania nie uiścił wpisu od skargi. Ponadto należy wskazać, że w przedmiotowym zażaleniu skarżący nie zawarł żadnego argumentu, który wskazywałby na wadliwość skarżonego postanowienia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.