II FZ 28/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Go 35/25 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 20 grudnia 2024 r. nr 0801-IOD[1].4102.40.2024 UNP: 0801-24-094590 w przedmiocie określenia wysokości dochodu oraz nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z 5 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Go 35/25, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– dalej jako: "P.p.s.a.") wezwał Skarżącą, A. G. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 20 grudnia 2024 r. w kwocie 310,00 złotych, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535; dalej jako: "rozporządzenie"). W zażaleniu na powyższe zarządzenie Skarżąca zarzuciła, że wydane zarządzenie "bezpośrednio wpływa na prawa majątkowe strony postępowania- dotyczy wpłaty kwoty 310 zł. przez osobę, której miesięczny dochód wynosi 1780,96 zł brutto, ustawodawca powinien zagwarantować stronie prawo do ochrony praw oraz zapewnienia efektywności postępowań sądowych". Złożenie ww. zażalenia Strona uważa "za adekwatne ze względu na swoją sytuację zdrowotno- bytową". Ponadto, w ocenie Skarżącej, doręczenie zaskarżonego zarządzenia odbyło się z pominięciem wcześniejszego poinformowania strony o możliwości ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest całkowicie bezpodstawne i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a). Natomiast w myśl art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Natomiast skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 230 § 3 P.p.s.a.). Wysokość wpisów sądowych w sprawach rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi została uregulowana rozporządzeniem Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł. W niniejszej sprawie w zarządzeniu z 5 lutego 2025 r. wyznaczono wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 310,00 złotych, stosownie do § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia z uwagi na wartość przedmiot zaskarżenia w wysokości 7743 zł, którą to Skarżąca sama wskazała w piśmie z 3 stycznia 2024 r. (k. 4 akt). W rozpatrywanym zażaleniu Skarżąca podniosła szereg okoliczności dotyczących jej sytuacji życiowej a zaskarżenie zarządzenia uzasadniała "swoją sytuacją zdrowotno- bytową". Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że na obecnym etapie postępowania w wyniku wniesionego zażalenia kontrolowane może być tylko zaskarżone zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu. W ocenie natomiast Sądu, wbrew zarzutom zażalenia, zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa, a wymieniona w nim kwota należnego wpisu od skargi jest prawidłowa. Należy także zaznaczyć, że w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy sytuacja majątkowa Skarżącej była oceniana w kontekście spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim z 19 lutego 2025 r., I SPP/Go 7/25, odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy, stwierdzając, że Skarżąca posiada środki na samodzielnie poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania. W wyniku skorzystania z przysługującego Skarżącej środka zaskarżenia prawidłowość powyższego rozstrzygnięcia została skontrolowana przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który utrzymał rozstrzygniecie referendarza sądowego w mocy. Doręczając postanowienie z 25 marca 2025 r., Sąd pouczył Skarżącą, że od powyższego orzeczenia nie przysługuje środek zaskarżenia. Rozpoznawane obecnie przez NSA zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu w istocie stanowi kolejną próbę podważenia rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy i z przyczyn wyżej wskazanych nie mogło okazać się skuteczne a Skarżącej przekazano wiedzę na ten temat na etapie zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Odnosząc się natomiast do zarzucanego przez stronę braku doręczenia pouczenia, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji wraz z odpisem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi doręczył Skarżącej m.in. pouczenie o prawie pomocy obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika jak i o warunkach wnoszenia pism przez stronę lub jej profesjonalnego pełnomocnika (ZPO, k 33). Sąd zatem prawidłowo doręczył właściwe pouczenie dla Skarżącej wraz z pierwszą przesyłką kierowaną do Strony w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a orzekł, jak w sentencji.