II FZ 222/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "P." sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2109/14 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi "P." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek "P." sp. z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. Zarządzeniem z dnia 7 lipca 2014 r. wezwano skarżącą spółkę do usunięcia braków formalnych wywiedzionej skargi, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji skarżącej spółki w dacie jego udzielenia – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana także do uiszczenia kwoty 84 470 zł, tytułem wpisu sądowego od jej skargi – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Oba pisma obejmujące wezwania wynikające z zarządzeń zostały przesłane w dniu 15 lipca 2014 r. w jednej przesyłce pocztowej pełnomocnikowi skarżącej, zaś ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tejże przesyłki pocztowej wynika iż została ona doręczona w dniu 21 lipca 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast wezwanie do uzupełnienia drugiego z braków pozostało bez odpowiedzi. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 października 2014 r. odrzucił skargę. W piśmie z dnia 10 października 2014 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych jej skargi, wskazując w uzasadnieniu iż przyczyną braku odpowiedzi na wezwanie Sądu w tym zakresie był fakt, iż w przesyłce pocztowej doręczonej pełnomocnikowi skarżącej brak było wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji skarżącej spółki w dacie jego udzielenia. W dniu 12 listopada 2014 r. do WSA wpłynęła również skarga kasacyjna na postanowienie z dnia 3 października 2014 r. Skarżąca, wezwana przez Sąd do złożenia oświadczenia w kwestii wycofania albo podtrzymania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, oświadczyła, iż podtrzymuje ten wniosek. Odrzucając wniosek strony skarżącej na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji podzielił dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym w sytuacji jednoczesnego wniesienia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia odrzucającego pismo z powodu uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności, omawiane instytucje procesowe wykluczają się wzajemnie. W zażaleniu wniesionym na wskazane postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 88 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu złożony z ostrożności procesowej na wypadek nieuwzględnienia skargi kasacyjnej złożonej od postanowienia o odrzuceniu skargi z wnioskiem o jego rozpoznanie po rozstrzygnięciu w przedmiocie skargi kasacyjnej jest przedwczesny, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, a także art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a., gdyż wniosek o przywrócenie terminu został złożony na podstawie art. 86 P.p.s.a. z zachowaniem warunków określonych w art. 87 P.p.s.a., a w konsekwencji nie było zasadne jego odrzucenie. W uzasadnieniu zażalenia spółka, powołując się na postanowienie NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OZ 805/13, podniosła, że w orzecznictwie można spotkać poglądy odmienne od przytaczanych przez WSA w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i z tego względu podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji o kolizji środków prawnych wymienionych w art. 86 i n. P.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) oraz art. 173 i n. tej ustawy (skarga kasacyjna). Za ukształtowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznać należy pogląd, że czynności procesowe polegające na równoczesnym złożeniu środka zaskarżenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi procesowemu i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, jak i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi do dokonania czynności procesowej jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 960/12 oraz z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1347/10, a także postanowienia powołane przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym zażalenie nie podziela natomiast poglądu odmiennego, zaprezentowanego w powołanym przez skarżącą postanowieniu NSA z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OZ 805/13. Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy strona złożyła skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (czy tak jak w tym przypadku, uzupełnienia jej braku formalnego) wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi kasacyjnej. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu złożony równocześnie ze skargą kasacyjną podlega odrzuceniu jako przedwczesny, a tym samym niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 P.p.s.a. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.