II FZ 212/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. P. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt I SO/Ol 4/14 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie z wniosku W. P. w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy D. grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym zarządzeniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie pozostawił bez rozpoznania wniosek W. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku skarżącego w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy D. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 lipca 2014 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W związku z brakiem uiszczenia wpisu w zakreślonym terminie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. Sąd odrzucił wniosek. W piśmie z dnia 7 września 2014 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W wyniku wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odpowiadając na wezwanie skarżący wniósł o przyznane prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 29 października 2014 r. WSA odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a zażalenie na wskazane postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., II FZ 2003/14. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu poprzez uiszczenie wpisu sądowego. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu, lecz ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uzasadniając pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że prawomocność postanowienia w przedmiocie prawa pomocy oznacza obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu, a ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. W zażaleniu na wskazane zarządzenie skarżący wniósł o jego zmianę oraz przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i zwolnienie od opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma pogląd, który podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a który wyrażany był wcześniej tak w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, publ. OSNC 1999, Nr 11, poz. 196; postanowienie SN z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, publ. OSNC 1999, Nr 9, poz. 153), jak również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 8 maja 2007 r., II FSK 649/06; z dnia 3 lutego 2009 r., I OZ 53/09, z dnia 28 lipca 2009 r., I FZ 252/09 i z dnia 7 lutego 2011 r., II FSK 2274/10), zgodnie z którym ponowne złożenie wniosku, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia kwestii prawa pomocy. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, w niniejszej sprawie kwestia zwolnienia od kosztów sądowych była dwukrotnie rozpatrywana przez Sąd zarówno pierwszej jak i drugiej instancji i została prawomocnie rozstrzygnięta, zaś skarżący w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podał żadnych nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji osobistej bądź majątkowej. Co za tym idzie, rozstrzygnięcie wskazanej kwestii wpadkowej uzyskało moc wiążącą między innymi wobec Sądu, który je wydał. Z uwagi na fakt, iż nie dotyczy ono istoty sprawy, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jednakże posiada w pełni przymiot prawomocności (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FZ 252/09). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni twierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, iż kolejne żądanie przyznania prawa pomocy (zgłoszone w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu) nie przerywało biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej. W takiej sytuacji z art. 49 § 2 P.p.s.a. wynikał obowiązek zarządzenia pozostawienia pisma bez rozpoznania, co też prawidłowo zostało uczynione kwestionowanym zarządzeniem. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w postanowieniach tegoż Sądu, przywołanych w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, że odmienne działanie sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie da się zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania (por. postanowienia NSA z dnia 19 lutego 2010 r., II FSK 621/09; z dnia 22 lipca 2010 r., II FSK 1349/10). Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.