II FZ 190/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 734/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 30 kwietnia 2019 r. B. P. (dalej: skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 19 marca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na brak odnotowania wpływu środków pieniężnych tytułem wpisu sądowego od skargi, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 6 czerwca 2019 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia brakującego wpisu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Korespondencja sądowa została skarżącej doręczona 19 czerwca 2019 r. Do 4 lipca 2019 r. nie zarejestrowano w sądzie wpływu środków pieniężnych od skarżącej. Postanowieniem z 22 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę inicjującą postępowanie w sprawie, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2018 poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 10 sierpnia 2019 r., skarżąca zaskarżyła kwestionowane postanowienie sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazała, iż złożyła wniosek o zwolnienie od opłaty z powodu stanu majątkowego, który nie został rozpoznany. Skarżąca podniosła, iż pobiera emeryturę w wysokości 496 zł netto, co uniemożliwia jej poniesienie opłaty 100 zł tytułem wpisu od skargi, bez uszczerbku dla swojej egzystencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż jako niezasadne należało je oddalić. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu. Z uwagi na fakt, iż skarżąca wystąpiła ze skargą na rozstrzygnięcie organu odwoławczego bez uiszczenia należnej opłaty, zasadnie została wezwana do jej uregulowania w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, korespondencja sądowa zawierająca zarządzenie wzywające do uregulowania zaległego wpisu od skargi została skarżącej doręczona 19 czerwca 2019 r., toteż termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi upływał tejże 26 czerwca 2019 r. Stosownie do zarządzenia znajdującej się w aktach sprawy (k. 17) do 4 lipca 2019 r. brakująca opłata nie została uzupełniona, co stosownie do regulacji wskazanej na wstępie uzasadniało zastosowanie sankcji z art. 220 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie należy zauważyć, iż w aktach sprawy nie znajduje się uprzedni wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedyne postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawy toczyło się wskutek potraktowania części argumentacji skarżącej zawartej w zażaleniu z 10 sierpnia 2019 r. jako wniosku o prawo pomocy. Z uwagi jednak na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku - niezłożenie go na urzędowym formularzu - wniosek w tym zakresie pozostawiono bez rozpoznania, zaś złożony sprzeciw - odrzucony wobec nieopatrzenia go własnoręcznym podpisem przez skarżącą. Należy przy tym zauważyć, iż sama okoliczność posiadania przez skarżącą trudnej sytuacji finansowej nie prowadzi a limine do zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia opłat sądowych, w tym wpisu od skargi. Jakkolwiek okoliczność ta mogłaby być brana pod uwagę w odrębnie rozstrzyganym postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, niezbędny w tym zakresie winien być skutecznie złożony wniosek skarżącej inicjujący owe postępowanie, czego jednak w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.