II FZ 167/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Prezydenta Miasta L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1638/19 którym odrzucono skargę Prezydenta Miasta L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 lipca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1638/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Prezydenta Miasta L. (dalej: strona skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w Gdańsku z dnia 5 lipca 2019 r. w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z dnia 12 września 2019 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. postanowienie DIAS w Gdańsku z dnia 5 lipca 2019 r. w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Sąd wskazał również, że z duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 47) wynika, że powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 23 września 2019 r. na adres doręczeń wskazany w skardze. Zarządzenie to zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie. Na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza Sąd pierwszej instancji ustalił, że strona skarżąca nie uiściła wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Mając na uwadze, że strona skarżąca w zakreślonym terminie żądanego wpisu nie uiściła, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, strona skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 220 § 1 zdanie drugie P.p.s.a. Twierdziła, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 12 września 2019 r. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zostało przez Sąd pierwszej instancji wykonane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie strony skarżącej jest zasadne. Stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo (skargę), aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie zaś z art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na postawie art. 220 § 3 P.p.s.a., ponieważ stwierdził, że pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od złożonej skargi, strona skarżąca jej nie opłaciła. Natomiast strona skarżąca twierdzi, że Sąd pierwszej instancji nie wykonał zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 12 września 2019 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, gdyż doręczył jej jedynie wezwanie do złożenia podpisanego odpisu skargi oraz do złożenia pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu. Sporne jest zatem, czy Sąd pierwszej instancji skutecznie wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w konsekwencji czy miał podstawę do odrzucenia skargi z uwagi na jej nieopłacenie. Co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z akt sądowych wynika, że w dniu 16 września 2019 r. Sąd pierwszej instancji wystosował trzy wezwania do uzupełnienia braków skargi złożonej przez stronę skarżącą - wezwał ją do: złożenia podpisanego odpisu skargi, złożenia pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu oraz do uiszczenia wpisu. Ponadto w tym samym dniu Sąd wykonał również zarządzenie o doręczeniu stronie skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę. Jak można przypuszczać, wszystkie te pisma Sąd miały zostać nadane jednym listem. Co również znaczące dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z uwagi na brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej nr [...], Sąd pierwszej instancji złożył reklamację. W odpowiedzi na nią otrzymał od Poczty Polskiej duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru. Z dokumentu tego wynika m.in. na jaki adres została wysłana przesyłka sądowa, jakiej sprawy sądowej dotyczyła (jaka jest sygnatura akt), kto i w jakim dniu odebrał przesyłkę sądową. Na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru nie ma natomiast informacji na temat tego, jaka była zawartość koperty. Nie można zatem jednoznacznie stwierdzić, co faktycznie zostało nadane przez Sąd pierwszej instancji. W zażaleniu strona skarżąca wskazywała natomiast, że otrzymała z Sądu dwa wezwania do uzupełnienia braków skargi – do złożenia podpisanego odpisu skargi oraz do złożenia pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu. Na dowód powyższego strona skarżąca przedłożyła dwa pisma wysłane jej przez Sąd. Oba stanowią wezwanie do uzupełnienia ww. braków (tj. do złożenia podpisanego odpisu skargi oraz do złożenia pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu), przy czym, co warte uwagi, pisma te są identyczne w treści i formie – jest to ten sam dokument w dwóch kopiach. Należy przy tym wskazać, że oba wezwania strona skarżąca wykonała w zakreślonym przez Sąd pierwszej instancji terminie - uzupełniła braki skargi zgodnie z wezwaniem Sądu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny za wiarygodne uznał twierdzenie strony skarżącej o nieotrzymaniu trzeciego z wezwań, tj. wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z akt sądowych niniejszej sprawy nie wynika bezsprzecznie, że strona skarżąca otrzymała ww. wezwanie. Przede wszystkim duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej (k. 47 akt sądowych) nie zawiera informacji, co zawierała koperta nadana do strony skarżącej. Nie można zatem z całą pewnością stwierdzić, że w kopercie znajdowały się wszystkie trzy wezwania do uzupełnienia braków skargi. Ponadto nie można wykluczyć, że w trakcie przygotowywania wezwań do wysyłki, pracownik sądu omyłkowo nie umieścił jednego z nich w kopercie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec braku niepodważalnego dowodu na okoliczność doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, niedopuszczalne jest jej odrzucenie z powodu niewykonania zarządzenia zawartego w tym wezwaniu. Trzeba bowiem pamiętać, że odrzucenie skargi prowadzi do zamknięcia drogi sądowej, zaś w braku jednoznacznych dowód, że strona skarżąca nie dopełniła czynności, o które wzywał ją sąd, odrzucenie skargi stanowiłoby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Podsumowując, wobec braku jednoznacznego dowodu, że strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, nie wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 220 § 3 P.p.s.a., a zatem Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do odrzucenia skargi strony skarżącej. W tych okolicznościach konieczne jest uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i ponowne wezwanie strony skarżącej przez ten Sąd do uiszczenia wpisu od złożonej przez nią skargi. Z ww. względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.