II FZ 142/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażaleń R. K. i A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 1071/16 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. K. i A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 24 sierpnia 2016 r., znak [...] ([...]) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok postanawia: oddalić zażalenia.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 1071/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. K. i A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 24 sierpnia 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok. Stan sprawy przedstawia się następująco: Małżonkowie R. i A. K. (dalej jako: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 24 sierpnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/SZ 1071/16 Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie przez skarżących wpisu sądowego od skargi. W dniu 23 listopada 2016 r. skarżący (każdy z osobna) złożyli wnioski o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, uzasadniając, że uchybili "terminowi z uwagi na chorobę syna, który został skierowany do szpitala na operację i poszukiwanie szpitala". Poinformowali również, że w dniu 23 listopada 2016 r. solidarnie uiścili kwotę 675,00 zł z tytułu wpisu od skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o uzupełnienie złożonych wniosków, skarżący w pismach z dnia 14 grudnia 2016 r. nadesłali skierowanie do szpitala syna W. K. i kartę leczenia szpitalnego. Skarżący wskazali, że termin uzgodnionego przyjęcia syna do szpitala to 15 listopada 2016 r., zaś termin wpłaty za wpis sądowy to 14 listopada 2016 r. We wskazywanym na wstępie postanowieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności świadczących o braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 7 listopada 2016 r. skarżącym w prawidłowy sposób doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, zaś w dniu 14 listopada upłynął termin do jego opłacenia. Uzasadniając przyczynę uchybienia terminowi skarżący wskazali, że na dzień 15 listopada 2016 r. został uzgodniony termin przyjęcia ich syna do szpitala. Sąd zauważył przy tym, że okoliczność wskazana przez skarżących nastąpiła już po upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tego względu nie mogła stanowić przeszkody w uiszczeniu wymaganej kwoty pieniężnej. Sąd zwrócił również uwagę, że skarżący dokonali przelewu należności z tytułu wpisu sądowego za pośrednictwem internetu, a zatem wykonanie takiej operacji możliwe było o dowolnej godzinie w ciągu doby. Sąd wskazał ponadto, że z załączonego do wniosku skierowania do szpitala wynika, że zostało ono wystawione w dniu 24 października 2016 r., a zatem już w dniu otrzymania wezwania z Sądu skarżący wiedzieli, że dopiero za kilka dni ich syn prawdopodobnie będzie miał operację w szpitalu, a zatem powinni, przy zachowaniu należytej staranności, uiścić wpis w terminie. Skarżący (każdy z osobna) złożyli zażalenie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto - w myśl art. 87 p.p.s.a. - pismo z takim wnioskiem należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z takim wnioskiem należy dokonać czynności sądowej, której niedokonano w terminie (§ 4). Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13 - treść postanowienia dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r., II FZ 989/13 - treść postanowienia dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, lecz także wykazanie, że okoliczność ta stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Analizując niniejszą sprawę nie sposób przyjąć, że skarżący dochowali szczególnej staranności w prowadzeniu własnych spraw, a uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynikało z nagłej i niemożliwej do przezwyciężenia przeszkody. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko Sądu pierwszej instancji, uznał, że okoliczność wskazana we wniosku o przywrócenie terminu nie jest wystarczająca do uznania, że jego uchybienie nastąpiło bez winy skarżących. Co więcej, z przedłożonego Sądowi pierwszej instancji skierowania do szpitala wynika, że zostało ono wystawione w dniu 24 października 2016 r. Tym samym skarżący, jeszcze przez otrzymaniem wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, wiedzieli o planowanej operacji syna. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność ta wyklucza brak winy skarżących. Uchybienie terminowi nie tylko nie wynikało z nagłej przyczyny, której skarżący nie mogli przezwyciężyć, lecz również, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, planowane przyjęcie syna skarżących do szpitala miało miejsce już po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Tym samym argumentacja skarżących nie mogła zostać uznana za podstawę przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.