II FZ 14/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1112/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 11 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1112/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi T. P. - zwanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 11 lipca 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości, odmówił wstrzymania wykonania decyzji oraz decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 17 grudnia 2012 r. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w skardze z dnia 30 lipca 2013 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika doradcę podatkowego, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2013 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 grudnia 2012 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym świadczy w szczególności wysoka kwota zaległości podatkowej (52 500 zł), którą można odnieść do kwoty rzeczywiście osiąganego przez Skarżącego dochodu, a przede wszystkim zajętej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kwoty 86 677,82 zł znajdującej się na rachunku bankowym, którego Skarżący jest współwłaścicielem. Pismem z dnia 23 września 2013 r. Skarżący uzupełnił wniosek wskazując, że postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wstrzymał z urzędu wykonanie własnej decyzji z dnia 17 grudnia 2012 r. oraz postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne. Do pisma załączono kserokopie obu wskazanych rozstrzygnięć. Sąd pierwszej instancji, biorąc pod uwagę art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wskazał, że jak wynika z załączonych dokumentów, postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), wstrzymał z urzędu wykonanie własnej decyzji z dnia 17 grudnia 2012 r., ponieważ przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej przez organ podatkowy zostały spełnione, bowiem na udziale we współwłasności nieruchomości gruntowej przysługującym Skarżącemu dokonano wpisu hipoteki przymusowej korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia. W związku ze wstrzymaniem wykonania ww. decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. zawiesił również postępowanie egzekucyjne. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu przyjął zatem, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem postępowanie egzekucyjne toczące się wobec Skarżącego w celu wyegzekwowania zaległości podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji zostało zawieszone w związku ze wstrzymaniem wykonania decyzji przez organ pierwszej instancji, na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Sąd wskazał, że w razie zmiany okoliczności Skarżący będzie mógł wystąpić z ewentualnym kolejnym wnioskiem w sprawie o wstrzymanie wykonania decyzji. Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., odmówił wstrzymania zaskarżonych decyzji. W zażaleniu Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżył w całości postanowienie Sądu pierwszej instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mają istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji organów podatkowych I i II instancji; 2) art. 163 § 1-2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia Skarżonego postanowienia. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W obszernym uzasadnieniu w pierwszej kolejności opisano przebieg całego postępowania. Podniesiono, że postanowienie narusza art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W dalszej kolejności pełnomocnik Skarżącego wskazał, że w tej sytuacji Sąd pierwszej instancji tym postanowieniem bezzasadnie rozpatrzył wniosek o wstrzymanie wykonania zawarty w skardze, podczas gdy postępowanie sądowe w tym zakresie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Podniesiono również, że Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie procesowym z dnia 4 października 2013 r. zajął dalej idące stanowisko, gdyż uznał, że wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji uznać należy za bezprzedmiotowy także w zakresie dotyczącym zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2013 r. W ocenie Skarżącego, wniosek o wstrzymanie wykonania został oddalony bezzasadnie. Za wstrzymaniem wykonania decyzji ostatecznej przemawia bowiem ustanowienie hipoteki przymusowej zabezpieczającej wykonanie decyzji, niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności wysoka kwota zaległości podatkowej (52 500 zł). Wykonanie ww. decyzji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed wydaniem wyroku przez Sąd pierwszej instancji doprowadzi do pozbawienia Skarżącego środków utrzymania. Dalej Skarżący w uzasadnieniu przedstawia argumentację wskazującą na fakt, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem 3 grudnia 2012 r. i prowadzone po wpisie hipoteki przymusowej. Natomiast w okresie między wpisem hipoteki, a wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego były prowadzone czynności egzekucyjne w szczególności zajęcie rachunku bankowego. Skarżący podniósł ponadto, że za wstrzymaniem wykonania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej przemawiają również wątpliwości dotyczące wymagalności zobowiązania podatkowego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 i w konsekwencji uznać należy, że zobowiązanie podatkowe Skarżącego uległo przedawnianiu, gdyż w sprawie nie miał zastosowania art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 163 § 1 i 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia postanowienia, Skarżący wskazał, że wbrew ocenie Sądu, wniosek zasługiwał na uwzględnienie mając na uwadze wysokość egzekwowanej zaległości podatkowej i odsetek oraz sytuację materialną Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego podlega oddaleniu. Skarżący zwrócił się do Sądu pierwszej instancji o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Przesłanką warunkującą możliwość udzielenia wnioskodawcy ochrony tymczasowej na podstawie powyższego przepisu jest "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Sąd pierwszej instancji rozpatrując wniosek Skarżącego w oparciu o powyższy przepis, w zaskarżonym postanowieniu dokonał prawidłowej jego wykładni wskazując, jak należy rozumieć sformułowaną w nim przesłankę oraz wyjaśnił powody, z jakich uznał, iż w przypadku Skarżącego przesłanka ta nie została spełniona. Skoro bowiem jak podał sam Skarżący, organ podatkowy pierwszej instancji w odrębnym trybie, na podstawie art. 239f § 1 pkt 2 i § 4 Ordynacji podatkowej, wstrzymał z urzędu wykonanie własnej decyzji z dnia 17 grudnia 2012 r. do czasu, jak stanowi ten przepis, uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, a ponadto w związku z tym zawieszone zostało prowadzone wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne, to zasadne są wnioski jakie wyciągnął Sąd pierwszej instancji stwierdzając, iż w tej sytuacji nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Innymi słowy, wbrew obawom Skarżącego, w obecnej sytuacji nie grożą mu żadne negatywne konsekwencje, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji trafnie również zwrócił uwagę, iż w razie zmiany okoliczności Skarżący będzie mógł ponownie wystąpić z wnioskiem w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. Mając to na uwadze, niezasadny jest podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji. Zauważyć przy tym należy, że Skarżący nie jest w swoich zapatrywaniach i wnioskach konsekwentny. Z jednej bowiem strony informując Sąd pierwszej instancji w piśmie z dnia 23 września 2013 r. o postanowieniu wydanym przez organ podatkowy na podstawie art. 239f Ordynacji podatkowej oraz o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego podtrzymał swój wniosek o wstrzymanie przez Sąd pierwszej instancji wykonania decyzji organów podatkowych obu instancji, a zatem domagał się wydania merytorycznego w tym zakresie rozstrzygnięcia, a następnie podnosi w zażaleniu, iż prawidłowym działaniem ze strony Sądu powinno być umorzenie postępowania wywołanego jego wnioskiem (przynajmniej w odniesieniu do decyzji pierwszoinstancyjnej). Pomijając już fakt, iż postulowane przez Skarżącego rozwiązanie nie niosłoby dla niego żadnych pozytywnych skutków, to stwierdzić należy, iż formułując te zastrzeżenia wobec Sądu pierwszej instancji, nie wskazał jako naruszonych tych przepisów P.p.s.a., które mogły stanowić podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia. Niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie zasadności odmowy wstrzymania przez Sąd pierwszej instancji wykonania decyzji organów podatkowych, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie przynależą do tej sprawy i nie mają dla niej znaczenia okoliczności, o których Skarżący szeroko rozpisuje się w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące przebiegu postępowania egzekucyjnego oraz kwestii ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego. W odniesieniu do drugiego zarzutu zażalenia, tj. naruszenia art. 163 § 1 - § 2 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., w zw. z art. 166 P.p.s.a., opatrzonego dwuzdaniowym uzasadnieniem, stwierdzić należy, iż sam fakt, że Skarżący nie podziela rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, nie stanowi o tym, że uzasadnienie postanowienia jest wadliwie sporządzone. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.