II FZ 137/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Grzęda, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1287/17 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi I. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie. 1

Postanowieniem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1287/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi I. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. oraz w podatku od towarów i usług za kwiecień 2011 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z 15 maja 2017 r. WSA w Warszawie odrzucił ww. skargę z powodu wniesienia jej z przekroczeniem ustawowego terminu. Pismem z 13 czerwca 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. skargi, podnosząc, że błędnie obliczony termin złożenia skargi przez przyjęcie, że styczeń jest miesiącem liczącym 30 dni, wynikał z trudnej sytuacji rodzinnej i domowej oraz złego stanu psychicznego 17-letniego syna. W zaskarżonym postanowieniu WSA w Warszawie odnotował, że skarżąca została prawidłowo pouczona o prawie, trybie i terminie wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Zdaniem Sądu, skoro skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi w wyniku błędnego obliczenia przez nią terminu, to nastąpiło to z jej winy. W związku z powyższym, w ocenie WSA, w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w zakresie braku winy w niedochowaniu terminu. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżąca wniosła o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej jako: "p.p.s.a."), jest bezskuteczność czynności dokonanej przez stronę po terminie. Przepis ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Rygory formalne, które musi spełnić wnioskodawca zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., to wniesienie do sądu pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z 87 § 2 p.p.s.a na stronie, która składa wniosek o przywrócenie terminu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. strona równocześnie z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Według utrwalonego orzecznictwa przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest zachowanie szczególnej staranności przy jej dokonywaniu. Orzekający w przedmiocie wniosku Sąd powinien zatem każdorazowo oceniać, czy zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 357/08, dostępne, podobnie jak inne powołane w niniejszej sprawie orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze wyżej przedstawione wymogi dotyczące instytucji przywrócenia terminu stwierdzić należy, że skarżąca nie uczyniła tym wymogom zadość. Skierowane do jej osoby pouczenie miało jasną treść: poinformowano, że "w przypadku uznania decyzji za niezgodną z prawem, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia [skarżącej] służy prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie". Stwierdzić należy, że sformułowanie "w terminie 30 dni" jest jasne, precyzyjne i nie wywołuje uzasadnionej niepewności co do tego, jak należy okres ów obliczyć - nie jest w tym zakresie potrzebny profesjonalny pełnomocnik, by wymogowi nadania pisma z zachowaniem terminu sprostać. Przedstawione przez skarżącą okoliczności, opisane bardzo ogólnie, nie uzasadniają braku jej winy. Przeciwnie, błędne obliczenie terminu jest okolicznością obciążającą skarżącą. Przy okazji, wobec treści zażalenia, NSA zwraca uwagę, iż jest świadom negatywnych skutków procesowych nieprzywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi, jednakże kwestia ta nie stanowi merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu. Ustawodawca określił pewne ramy czasowe, w granicach których strony postępowania sądowego pozostają zobowiązane do dokonywania określonych czynności. Gdyby sama powaga sprawy miała wpływ na kwestię określania skutków niedokonania czynności procesowej w terminie (a wtórnie - na kwestię jego przywracania), wprowadzenie w ustawie ww. "czasowych" wymogów formalnych byłoby w ostateczności niezasadne. Ustawodawca po to, między innymi, wprowadza ów wymóg, by dyscyplinować strony postępowania w zakresie sprawnego dokonywania czynności przed sądem, tak, by postępowanie to z nieuzasadnionych przyczyn nie tkwiło przez dłuższy czas w miejscu (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II FZ 54/18). Końcowo należy zwrócić uwagę na merytoryczne okoliczności, dotyczące zaskarżonej decyzji, przywołane w zażaleniu. Otóż podnieść trzeba, że nie mogą one wpłynąć na prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w niniejszej, wpadkowej sprawie - na obecnym etapie nie podlegają one bowiem kontroli. Mając na uwadze wszystkie kwestie wyżej podniesione, a tym samym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2