II FZ 129/21

Dnia 31 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 103/21 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 103/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Z. B. (dalej jako "Skarżący") w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 28 listopada 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, o którym mowa powyżej, wskazano, że wyrokiem z 16 marca 2021 r. Sąd ten uchylił wydaną wobec Skarżącego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 28 listopada 2016 r. Od tego wyroku Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną. We wniesionym środku zaskarżenia pełnomocnik wskazał, że zaskarża w całości wyrok WSA w Gdańsku z 16 marca 2021 r., nie podając przy tym podstaw kasacyjnych. Sąd I instancji odrzucając skargę kasacyjną złożoną przez Stronę skarżącą wskazał, że złożony przez pełnomocnika środek odwoławczy zawiera jedynie jedną stronę tego pisma procesowego, w którym wskazano wprawdzie orzeczenie podlegające zaskarżeniu oraz zakres zaskarżenia, niemniej jednak pominięto niezbędny jej składnik, tj. określenie podstaw kasacyjnych, co czyni wniesiony środek zaskarżenia niedopuszczalnym i podlegającym odrzuceniu. Strona skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 sierpnia 2021 r. odrzucające skargę kasacyjną Strony. W zażaleniu tym zaskarżono przedmiotowe postanowienie w całości i zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które – zdaniem Strony skarżącej – miały istotny wpływ na wynik sprawy. W zażaleniu wniesiono o uchylenie w całości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 3 sierpnia 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei z art. 178 P.p.s.a. wynika, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepis art. 176 § 1 P.p.s.a. stanowi natomiast, że skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (§ 1). Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (§ 2 P.p.s.a.). W świetle art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. Formalizm ten wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tejże sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu pierwszej instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa. Trafnie WSA w Gdańsku podniósł, że art. 177a P.p.s.a. przewiduje tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176. Tryb ten jednak ma zastosowanie w przypadku wymogów "innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Wskazane elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią bowiem o jej istocie i trudno byłoby przyjąć, że w razie ich pominięcia mamy wciąż do czynienia ze skargą kasacyjną (por. post. NSA z 9 listopada 2016 r. I FSK 1422/16, z 22 lutego 2006 r., II OSK 553/05; z 17 marca 2016 r., I OSK 2398/14; z 20 maja 2016 r., I GSK 1594-1599/14; wyrok NSA z 27 lutego 2020 r. I FSK 2166/18). Mając powyższe na uwadze trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że złożona skarga kasacyjna, jako niedopuszczalna, ze względu na to, iż nie zawierała podstaw kasacyjnych, jak tego wymaga art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., podlegała odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że nadesłany na wezwanie do uzupełnienia skargi kasacyjnej podpisany odpis tej skargi spełniający powyższe warunki z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. został złożony po ustawowym terminie przewidzianym na wniesienie przedmiotowego środka zaskarżenia. Tym samym brak było podstaw aby w okolicznościach tej sprawy nadać bieg skardze kasacyjnej i prawidłowo została ona odrzucona przez Sąd pierwszej instancji. Oceny tej nie zmienia podnoszona w zażaleniu okoliczność, iż mimo braków - zdaniem Sądu pierwszej instancji - wskazujących od początku na niedopuszczalność skargi kasacyjnej, Stronę skarżącą wezwano do uzupełnienia innych braków formalnych tej skargi. Ta okoliczność nie ma bowiem wpływu na prawidłowość postanowienia w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.